Automatisch back-uppen
Al gebruikt u de beste beveiligingssoftware, door een schijfcrash kunt u al uw gegevens net zo onherroepelijk kwijtraken als door een agressief virus. Het is daarom van groot belang altijd een recente back-up te hebben. De back-upprogramma’s in voorgaande Windowsversies blonken niet uit in gebruiksgemak. Met de automatische back-upfunctie in Windows 7 is hier echter verandering in gekomen. Vanaf nu is het maken, plannen, en terugzetten van back-ups een kwestie van enkele muisklikken.
Zoals gezegd kunnen uw gegevens door een schijfcrash in één keer verloren gaan, maar ook minder dramatische gebeurtenissen kunnen ervoor zorgen dat u gegevens kwijtraakt. Een fout is immers snel gemaakt, en u zult niet de eerste zijn die met een verkeerde muisklik een bestand of map verwijdert of zelfs een hele schijf of partitie formatteert terwijl dat niet de bedoeling was. Een bestand of map kunt u dan vaak nog uit de prullenbak vissen, maar een abusievelijk geformatteerde schijf levert meer problemen op. In al deze gevallen bent u er met een goede back-up van verzekerd dat u uw verloren gegane data met enkele muisklikken terug kunt zetten. Enkele uitzonderingen daargelaten worden de besturingssystemen van Microsoft al sinds Windows NT 4.0 met een back-upprogramma geleverd, maar tot nu toe waren deze niet echt gebruiksvriendelijk. Met het programma Back-up maken en terugzetten (Back-up and Restore) in Windows 7 is hier verandering in gekomen. In dit artikel laten we zien hoe u het automatisch maken van een back-up instelt, en hoe u te werk gaat om bestanden, mappen of het hele systeem te herstellen.
01 Back-upinstellingen laten bepalen
Via Start / Alle programma’s / Onderhoud opent u Back-up maken en terugzetten. Als u dit voor het eerst doet, krijgt u de melding dat Windows Back-up nog niet is ingesteld. Met een klik op Back-up instellen opent u vervolgens de gelijknamige wizard. U wordt nu eerst gevraagd waar u de back-up wilt opslaan, waarbij de aanbevolen locatie al is geselecteerd. Via de knop Netwerklocatie toevoegen kunt u desgewenst een schijf of map elders op het netwerk als opslaglocatie selecteren.
De wizard raadt de meest geschikte back-uplocatie aan.
Hierna kunt u kiezen of u door Windows wilt laten bepalen wat er in de back-up wordt opgenomen, of dat u dit zelf wilt doen. In bijna ieder venster van de wizard kunt u nadere informatie opvragen, en na een klik op Hoe selecteert Windows de bestanden waarvan een back-up moet worden gemaakt? wordt snel duidelijk wat de verschillen zijn. Laat u alles aan Windows over, dan worden alleen de bestanden van alle gebruikers in de Bibliotheken, op de desktop en in de standaard-Windowsmappen opgenomen. Als het opslagmedium geschikt is, wordt er tevens een systeemimage gemaakt. Hiervoor moet uiteraard voldoende ruimte aanwezig zijn, maar het medium moet ook gebruik kunnen maken van NTFS. Windows Back-up werkt niet met het verouderde bestandssysteem FAT, en dit houdt tevens in dat bestanden van een volume dat FAT gebruikt, niet zijn te back-uppen - ook al maakt het opslagvolume wel gebruik van NTFS. Kiest u voor de optie om alles door Windows te laten bepalen, dan krijgt u in het volgende venster een overzicht te zien van de bestanden die in de back-up worden opgenomen.
In veel gevallen zal dit voldoende zijn. Het zal echter vaak voorkomen dat u data op een tweede of derde partitie ook in de back-up wilt opnemen. In dat geval kiest u de optie om zelf te bepalen wat er moet worden geback-upt.
U kunt ervoor kiezen om alles aan Windows over te laten.
Opslagmedia voor back-ups
U kunt back-ups opslaan op cd of dvd, op een usb-stick, of op een extra interne/externe harde schijf. Deze opslagmedia hebben allemaal hun eigen voor- en nadelen, die we hier voor u op een rijtje zetten. Cd’s en dvd’s zijn gemakkelijk op een veilige plaats op te bergen. Verder zijn ze goedkoop, maar is hun opslagcapaciteit beperkt. Het is bijvoorbeeld niet mogelijk om een
systeemimage op cd of dvd te maken, en ook zult u soms meerdere schijfjes nodig hebben voor een back-up, wat snel onoverzichtelijk kan worden. Een ander nadeel is dat de informatie op cd’s en dvd’s na verloop van tijd corrupt kan raken. Met usb-sticks zult u van dit laatste geen last hebben, maar verder gelden hiervoor min of meer dezelfde voordelen en beperkingen als voor cd’s en dvd’s. Zo kunt u ook op een usb-stick geen systeemimage opslaan. Zo’n image kunt u wel maken als u een aparte interne schijf of een externe harde schijf voor uw back-ups gebruikt. Een extra harde schijf met voldoende opslagcapaciteit is naar onze mening het beste opslagmedium voor een back-up. Hierop kunt u een volledige back-up, de incrementele back-ups en een of meerdere systeemimages kwijt (zie kader Soorten back-ups). Voor de prijs hoeft u het niet te laten: momenteel koopt u voor vijf à zes tientjes al 500 GB extra opslagruimte. Een externe schijf verdient hierbij de voorkeur. Deze kunt u immers gemakkelijk loskoppelen en op een veilige, tegen brand beschermde plek opbergen. Een back-up op een extra interne schijf beschermt u wel tegen dataverlies, maar bij diefstal van de pc of bij brand bent u uw back-up natuurlijk wel kwijt.
02 Back-upinstellingen zelf bepalen
Muziek, films en afbeeldingen worden vaak op een aparte partitie voor data opgeslagen. Maar ook al zijn deze gegevens voor gebruikers toegankelijk via de betreffende Bibliotheken, ze staan niet werkelijk in die Bibliotheken en zullen dus ook niet in de back-ups van die gebruikers worden opgenomen. Om ook deze gegevens aan de back-up toe te voegen kiest u in de wizard Back-up instellen de optie Zelf bepalen. In het volgende venster vinkt u de gewenste items aan. Wanneer er voldoende ruimte is zal Windows automatisch een systeemimage aan de back-up toevoegen. Vervolgens krijgt u ook hier een samenvatting te zien van hetgeen u hebt gekozen. Via dit venster kunt u eventueel de standaardinstelling wijzigen, waarbij eenmaal per week een back-up wordt gemaakt.
Op deze wijze bepaalt u zelf wat er in de back-up wordt opgenomen.
Ter controle toont Windows Back-up een samenvatting van uw keuzes.
Verder wordt gemeld dat u mogelijk een systeemherstelschijfnodig hebt. Dat laatste is het geval wanneer u niet over de originele Windows installatie-dvd beschikt. Verderop in dit artikel leggen we uit hoe u met behulp van een systeemherstelschijf of de installatie-dvd een systeemimage kunt terugzetten. Hebt u geen originele Windows installatie-dvd, dan klikt u in het venster Back-up maken en terugzetten op Een systeemherstelschijf maken. Vervolgens plaatst u een lege cd of dvd in de brander, waarna u op Schijf maken klikt. Tenslotte klikt u op Instellingen opslaan en back-up uitvoeren. Het maken van de eerste back-up kan flink wat tijd in beslag nemen, omdat alles naar de back-uplocatie moet worden gekopieerd. De volgende automatische back-ups zijn incrementeel (zie kader Soorten back-ups), en zullen veel minder tijd in beslag nemen, omdat daarbij alleen bestanden worden toegevoegd die nieuw of gewijzigd zijn sinds de laatste back-up werd gemaakt.
Als u geen originele Windows installatie-dvd hebt, moet u zelf een systeemherstelschijf branden.
Soorten back-ups
Er bestaan verschillende soorten back-ups, waarvan we de vier belangrijkste beschrijven. Een volledige back-up bevat alle bestanden die u hebt geselecteerd. De eerste back-up die Windows Back-up maakt nadat u de instellingen hebt opgeslagen, is altijd een volledige back-up. Over het algemeen slaat een back-upprogramma de gegevens gecomprimeerd op, wat het schijfgebruik laag houdt, maar zelfs op die manier is het niet efficiënt om elke keer een volledige back-up te maken. Vandaar dat een volledige back-up gevolgd wordt door een reeks gedeeltelijke back-ups, waarin alleen nieuwe of veranderde bestanden worden opgenomen. Deze gedeeltelijke back-ups kunnen incrementeel of differentieel zijn. In een incrementele back-up worden alleen wijzigingen opgenomen die sinds de laatste back-up hebben plaatsgevonden. Een bestand dat op dinsdag is gewijzigd zal dus in de back-up van dinsdag worden opgenomen, maar blijft het verder ongewijzigd dan wordt het niet in de back-up van woensdag opgeslagen. In een differentiële back-up worden elke keer alle wijzigingen opgenomen die zich sinds de laatste volledige back-up hebben voorgedaan. Een bestand dat op dinsdag is gewijzigd, zal dus in de back-up van dinsdag worden opgenomen, maar al blijft het nu verder ongewijzigd, het komt ook in de back-up van woensdag en in alle daarop volgende back-ups terecht. Het voordeel van dit type back-up is dat u alleen de volledige back-up en de laatste differentiële back-up nodig hebt om uw data te herstellen. De overige differentiële back-ups zijn hiervoor niet essentieel, al zijn ze wel vereist om bijvoorbeeld een bepaalde bestandsversie te kunnen herstellen. Verder verloopt het terugzetten van gegevens sneller dan bij incrementele back-ups het geval is. Het nadeel van differentiële back-ups is dat ze veel schijfruimte in beslag
nemen, omdat ze alleen maar groter worden. Incrementele back-ups vragen veel minder schijfruimte, maar daar staat tegenover dat u alle back-ups nodig hebt om uw data volledig te herstellen, en dat dit herstel langer duurt dan met een differentiële back-up het geval is. Een vierde soort back-up is de systeemimage dat Windows Back-up automatisch zal maken bij voldoende opslagruimte. Een systeemimage is een exacte momentopname van uw gehele systeemschijf, doorgaans de C-schijf, inclusief het besturingssysteem en de geïnstalleerde programma’s. Hiermee kunt u uw pc in precies dezelfde toestand terugbrengen zoals deze was op het moment waarop de image werd gemaakt. Na een schijfcrash kunt u met een image het systeem herstellen op een nieuwe harde schijf. Met behulp van de daarnaast gemaakte back-ups herstelt u vervolgens uw overige data.
