Privacy op uw computer

Al hebt u aan de ene kant misschien niets te verbergen, aan de andere kant vindt niemand het prettig als anderen inzicht hebben in vertrouwelijke bestanden, e-mails, bankzaken of bezochte websites. Afhankelijk van uw wensen zijn er verschillende oplossingen om uw privacy te waarborgen. In deze Basiscursus laten diverse handige tips en programma’s de revue passeren.

1 Gebruikersaccounts

De simpelste manier om op een gedeelde computer uw bestanden te beschermen, is door te werken met verschillende gebruikersaccounts met een wachtwoord. Als u één of meerdere accounts hebt gemaakt, kunt u vervolgens aangeven of de gebruikers elkaars bestanden in de map ‘Mijn Documenten’ en de lijst met onlangs geopende bestanden en bezochte sites mogen inzien. Let op: een gebruiker met administator-rechten is daar wel toe in staat.



Als u gebruik maakt van verschillende gebruikersaccounts, voorkomt u al te eenvoudig geneus in privacygegevens.

2 Veilige wachtwoorden

U kunt nog zulke goede sloten op uw deuren zetten, als de sleutel onder de mat ligt, hebt u er weinig aan. Datzelfde geldt voor uw wachtwoord. Een simpel wachtwoord is zo gekraakt en biedt weinig bescherming. En u kunt nog zo uw best hebben gedaan op een moeilijk wachtwoord, als u ‘m op een papiertje aan de zijkant van uw scherm of onder uw toetsenbord hebt geplakt, geeft u mogelijk kwaadwillenden vrij spel.
Sterke wachtwoorden bestaan uit een combinatie hoofdletters en gewone letters, bij voorkeur gemend met cijfers en symbolen. Gebruik verschillende wachtwoorden voor verschillende toepassingen. Bij online diensten worden wachtwoorden lang niet altijd versleuteld opgeslagen en wie voor uiteenlopende zaken hetzelfde wachtwoord gebruikt, geeft een ander makkelijk toegang tot uw digitale postvak. Gebruik eventueel een hulpje als KeePass om verschillende wachtwoorden op te slaan. Handig is de mobiele versie van KeePass, voor gebruik op usb-sticks. U hoeft dan slechts één sterk wachtwoord te onthouden.

KeePass is een goed hulpmiddel om wachtwoorden mee te beheren.

KeePass 2.07 bèta

Prijs Gratis
Taal Engels
Trialversie n.v.t.
Systeemeisen Windows 9x/NT4/2000/XP/Vista
Website www.keepass.info

3 Sporen wissen

Veel programma’s bieden u de mogelijkheid om sporen te wissen. Druk in Firefox tegelijk op Ctrl+Shift+Del en alle
privacygevoelige informatie wordt gewist. In Internet
Explorer kunt u via de internetopties de browsergeschiedenis wissen. Via de eigenschappen van de taakbalk kunt u de onlangs geopende documenten verwijderen en wie verborgen bestanden en mappen zichtbaar maakt, kan in zijn eigen profiel een flinke schoonmaak houden. Windows XP-gebruikers moeten maar eens kijkje nemen bij de (verborgen) mappen onder Local Settings. In Vista kan de
verborgen map AppData de nodige privacygevoelige bestanden bevatten. Weet echter wat u doet: veel bestanden zijn nodig voor het correct functioneren van Windows.

De verborgen mappen in de gebruikersmap bevatten vaak veel privacygevoelige bestanden.

4 Snel sporen wissen

Het voordeel van handmatig sporen verwijderen, is dat anderen niet snel in de gaten hebben dat u dat bewust doet. Als u het niet erg vindt om een programma te installeren dat de meeste schoonmaakacties automatisch voor u uitvoert, dan is CCleaner een aanrader. De eerste ‘C’ in de naam staat voor ‘crap’, zodat de naam van de applicatie vrij te vertalen is als ‘rotzooi-opruimer’. CCleaner verwijdert alle cookies en tijdelijke bestanden en wist de browsergeschiedenis van onder meer Internet Explorer, Firefox en Google Chrome. Verder wordt het lijstje met recent geopende bestanden in verschillende applicaties opgeschoond. Aardig is dat u zelf mappen kunt selecteren die leeggemaakt moeten worden. Uiteraard wordt de prullenbak desgewenst ook geleegd. Tot slot biedt CCleaner u de optie alles automatisch op te schonen tijdens het afsluiten van de computer. U weet dan zeker dat u geen sporen achterlaat.

CCleaner is een handig hulpje om flink de bezem door uw computer te halen.

CCleaner v2.20.920

Prijs Gratis
Taal O.a. Nederlands
Trialversie n.v.t.
Systeemeisen Windows 98/Me/NT4/2000/XP/Vista
Website www.ccleaner.com

5 Pornoknop

Officieel is het een mogelijkheid om privé te kunnen surfen op internet, maar deze nieuwe functie in de bètaversies van Internet Explorer, Firefox en Google’s browser Chrome kreeg in de volksmond al snel de bijnaam ‘pornoknop’. De reden is duidelijk: na een druk op de knop begint u een privésessie, waarbij de surfgeschiedenis niet wordt bewaard en eventuele cookies aan het einde van de sessie verwijderd worden. Wat u hebt gedaan, blijft voor alle andere gebruikers van de computer onbekend. Bij Internet Explorer versie 8 heet deze functie ‘InPrivate’, te activeren via de optie InPrivate-navigatie in het menu Beveiliging. In het venster dat nu geopend wordt, vindt u voor de adresbalk het label ‘InPrivate’. Alles wat u doet in dit venster, ook al is het op andere tabbladen, wordt beschermd door de InPrivate-functie. Als u echter een link een ander scherm opent, vervalt de beveiliging. Na het sluiten van het venster zijn alle sporen verdwenen. Om gebruik te kunnen maken van deze mogelijkheid dient u de bèta van Internet Explorer 8 te installeren.



De privacyfunctie InPrivate, oftewel ‘de pornoknop’, zorgt dat niets van uw surfgedrag wordt bijgehouden.

6 Meer privéfuncties

Ook in de 3.1 bètaversie van Firefox (www.mozilla.com) vindt u een ‘pornoknop’, te activeren via het menu Extra / Privé navigeren. In tegenstelling tot in Internet Explorer opent Firefox geen nieuw venster, maar worden alle tabbladen gesloten en verschijnt voor de adresbalk een plaatje met een masker. U wordt erop gewezen dat geschiedenis van url’s of ingevulde webformulieren niet wordt bijgehouden, evenmin als cookies en tijdelijke bestanden, maar dat downloads en bladwijzers wél worden bewaard. Door via hetzelfde menu Privé navigeren weer uit te schakelen, wordt de oude situatie weer hersteld, inclusief eventueel geopende tabbladen.



FireFox beschikt al over sneltoetsen om alles snel te wissen, maar in de bèta van 3.1 zit ook een echte privacyfunctie.
Een alternatief is Chrome van Google (www.google.com/chrome). De ‘incognito surfen’-functie vindt u in het Tools-menu bij Nieuw incognitovenster. Een nieuw scherm zal openen in een afwijkende kleurstelling. Net als bij Firefox wordt u er voor gewaarschuwd dat nieuwe bladwijzers en gedownloade bestanden wel bewaard blijven na het afsluiten van het venster.

Ook nieuwkomer Google Chrome biedt opties om anoniem te surfen.

7 Bestandopslag

Alle browsers waarschuwen ervoor dat bestanden die u downloadt niet worden beschermd als u privé wilt surfen. Als u niet wilt dat anderen bij uw bestanden kunnen, dan dient u deze af te schermen. Op schijven met een NTFS-indeling hebt u daar goede mogelijkheden voor. In combinatie met verschillende gebruikersaccounts en persoonlijke bestandsmappen komt u een heel eind. Iemand die echt kwaad wil, of het wachtwoord van de beheerder kent, heeft geen enkel problemen met deze barrières, al dan niet met de hulp van een programma als NTFSDOS. Wie echt veilig wil zijn, moet een paar stappen verder gaan en de bestanden, mappen of zelfs de hele partitie of schijf versleutelen. Een simpele methode hiervoor is door een zip-bestand te maken met alle gevoelige bestanden en deze te beschermen met een wachtwoord. Die beveiliging is heel behoorlijk. Het nadeel is wel dat u alle bestanden steeds moet in- en uitpakken voor gebruik.

Voor bestanden die u niet veel gebruikt is opslag in een beveiligd zip-bestand een goede optie.

8 Encrypted File System

Verder hebt u de mogelijkheid om bestanden en mappen te versleutelen met Encrypted File System (EFS), mits u over XP Professional of Vista beschikt (met uitzondering van Vista Home en Home Premium). Instellen is simpel, maar er zitten wel wat addertjes onder het gras. De versleuteling is gekoppeld aan het gebruikersaccount. Dat heeft als voordeel dat u direct toegang hebt tot uw bestanden op het moment dat u inlogt, maar bij een gedeeld account hebben anderen dat ook. Iemand die uw wachtwoord kent, kan er dus ook bij. Als u geen voorzorgsmaatregelen neemt en u verwijdert een gebruikersaccount, dan is de toegang tot de versleutelde bestanden ook meteen weg. U kunt er dan nooit meer bij. Tenminste, dat wil Microsoft u doen geloven. In werkelijkheid is in veel gevallen het toch mogelijk om weer toegang te krijgen met het commerciële pakket Advanced EFS Data Recovery. Met prijskaartjes tussen de 150 en 300 euro is dit pakket niet voor iedereen weggelegd. De duurdere versie is in staat om verwijderde bestanden terug te halen en op sectorniveau naar sleutels te speuren.



Advanced EFS Data Recovery is in veel gevallen in staat om toegang te krijgen tot de bestanden die beveiligd zijn met EFS.

Advanced EFS Data Recovery 4.3

Prijs €149,- (Standard) €299,- (Pro)
Taal Engels
Trialversie 30 dagen
Systeemeisen Windows 2000/XP/Vista
Website www.elcomsoft.com/aefsdr.html

9 EFS inschakelen

Als u beschikt over Windows Home, kunt u EFS niet gebruiken. De schijfindeling van de schijf waar u de beveiligde mappen wilt plaatsen, moet NTFS zijn. Dat kunt u controleren door in de Verkenner met rechts op de schijf te klikken en te kiezen voor Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen is het bestandssysteem terug te vinden. Eventueel kunt u in een DOS-venster met beheerderrechten het commando convert e: /fs:ntfs geven om een FAT-schijf om te zetten naar NTFS. Dit is onomkeerbaar, dus zorg voor een goede back-up voordat u dergelijke ingrijpende wijzigingen doorvoert. Meer informatie over deze omzetting vindt u op support.microsoft.com/kb/307881/nl. Maak vervolgens een map met bijvoorbeeld de naam ‘Veilige map’, klik er met rechts op en kies voor Eigenschappen. Klik op Geavanceerd op het tabblad Algemeen en plaats een vinkje voor Inhoud coderen om gegevens te beveiligen. In de Verkenner is de map nu groen geworden om aan te geven dat de opgeslagen bestanden zijn of worden versleuteld. Alleen u kunt er nog bij. Iemand die uw wachtwoord niet kent – ook al is hij computerbeheerder – heeft geen toegang tot deze map. Niet zonder speciale software tenminste.



EFS is alleen in te schakelen op schijven met een NTFS-indeling en is niet beschikbaar in de Home-versies van Windows.

10 TrueCrypt

TrueCrypt laat pas na het invoeren van uw – hopelijk veilige – wachtwoord extra schijven in de Verkenner zien, waar u op veilige manier bestanden kunt opslaan. De twee belangrijkste mogelijkheden zijn het versleutelen van een complete schijf of het maken van een beveiligd bestand: de TrueCrypt-container. Dit bestand wordt vervolgens weergegeven als een extra schijf. De container kan beschermd worden met verschillende versleutelingmechanismen die zelfs achter elkaar kunnen worden uitgevoerd voor optimale beveiliging.



Plaats een vinkje om de map te versleutelen. Alles wat u in deze map plaatst, wordt automatisch vergrendeld.
De tweede optie is het versleutelen van een hele schijf. Plaats bijvoorbeeld een TrueCrypt-container op een usb-stick samen met het programma zelf en u kunt overal op een veilige wijze uw bestanden opslaan. TrueCrypt werkt goed snel en betrouwbaar, maar als u het containerbestand weggooit, bent u net als bij een zip-bestand echt alles kwijt. Een complete workshop van TrueCrypt vindt u op http://ct.link.nl/truecrypt.



De TrueCrypt-container is na het invoeren van het wachtwoord beschikbaar als schijf in de Windows Verkenner.

TrueCrypt 6.2

Prijs Gratis
Taal Engels
Trialversie n.v.t.
Systeemeisen Windows 2000/XP/Vista
Website www.truecrypt.org

11 GooseDrive

GooseDrive belooft een optimale beveiliging, en dat mag ook wel, gezien zijn prijs van 89 euro. Het programma installeert enkele freeware applicaties, zoals Firefox en OpenOffice.org, op een usb-stick en slaat deze op in een beveiligd bestand dat doet denken aan de manier waarop TrueCrypt te werk gaat. U surft via een anonieme proxyserver. Het probleem is alleen dat nergens valt te achterhalen hoe veilig GooseDrive nu precies is. Wie slim is, beveiligt zelf een usb-stick met TrueCrypt en plaatst daar de usb-versies op van z’n favoriete programma’s. Dat is zeker veilig en nog een stuk goedkoper ook.

Het belangrijkste probleem is dat niet duidelijk is hoe veilig GooseDrive is.

GooseDrive 3.02

Prijs €89,-
Taal Engels
Trialversie 30 dagen
Systeemeisen Windows 2000/XP/Vista
Website www.hikanoos.com

12 Hide Folders 2009

EFS is leuk, maar u hebt er niet veel aan als u gebruik maakt van gedeelde accounts. Een leuk alternatief is het programma Hide Folders 2009, waarmee u mappen verbergt en versleutelt. Het leuke is dat de mappen niet meer verschijnen in de Verkenner, zelfs niet als u de optie om verborgen en systeembestanden te tonen, hebt geactiveerd. ‘Security through obscurity’ (oftewel: beveiliging door iets te verbergen) is echter nooit een goed idee omdat de kans altijd bestaat dat iemand per ongeluk tegen de map aanloopt. Daarom kunt u ook kiezen om één of meerdere mappen te versleutelen. Aardig is onder meer de optie om de laatst geopende documenten, die mogelijk naar een verborgen map verwijzen, te verwijderen. Voor deze veiligheid dient u echter wel bijna 25 euro te betalen. Nadeel is dat onduidelijk is welk beveiligingsmechanisme wordt gebruikt voor de versleuteling. Vorige versies van Hide Folders zijn immers gekraakt en de vraag is of dat weer gaat gebeuren. Verder is het niet mogelijk om verschillende wachtwoorden te gebruiken.

Hide Folders 2009 is een handig programma om mappen te verbergen op een gedeelde computer.

Hide Folders 3.1

Prijs 24,95
Taal Engels
Trialversie 30 dagen
Systeemeisen Windows XP/Vista 32/64 bits
Websitewww.fspro.net