Zo krijg je meer controle over je privacy

Door: koen-vervloesem | 26 oktober 2019 13:06

privacy in openbare ruimtes
How To

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Pagina 2

Langs alle kanten wordt onze privacy op internet bedreigd. Sociale netwerken, mobiele apps, je webbrowser, je besturingssysteem, je eigen overheid, allemaal bespioneren ze je dagelijks. Dat betekent niet dat je je daar maar hoeft bij neer te leggen. In dit artikel geven we enkele essentiële tips om je privacy terug te winnen.

Als je anno 2019 zonder specifieke maatregelen te nemen met een computer of mobiel toestel op internet gaat, ligt je privacy onmiddellijk te grabbel. De standaardinstellingen van de meeste software en het standaardgedrag van de meeste websites zijn nog altijd zo dat er zoveel mogelijk informatie over jou verzameld wordt, en dat is sinds de invoering van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) niet fundamenteel veranderd.

Als je privacy je lief is, betekent dit dat je allerlei instellingen moet gaan uitvlooien en andere dan de standaardkeuzes zult moeten maken, bijvoorbeeld door alternatieve software of webdiensten te gebruiken die wel respect hebben voor je privacy. In deze masterclass doorlopen we enkele zaken die je zelf kunt doen om je privacy terug te winnen.

01 Privacyinstellingen in Windows 10

Allereerst is het belangrijk om te weten dat je besturingssysteem allerlei informatie over je kan verzamelen. Microsoft is notoir in zijn drang om veel over je te willen weten, maar de privacyopties in Windows 10 zijn de laatste jaren wel heel wat uitgebreider en duidelijker geworden. Dus ook al is het standaardgedrag van Windows 10 bedenkelijk, je krijgt wel de mogelijkheid om dit aan te passen.

Alle instellingen die met privacy te maken hebben, vind je onder Privacy in het instellingenvenster van Windows. Doorloop ze allemaal eens en schakel gerust uit wat je niet wilt delen. Zo schakel je alles onder Algemeen het best uit en kies je bij Diagnostische gegevens en feedback het best voor Basis zodat Microsoft geen informatie krijgt over de websites die je bezoekt en de apps die je gebruikt. Als je nieuwsgierig bent, kun je daaronder in dat venster ook Diagnostische gegevens weergeven inschakelen en het programma voor diagnostische gegevens installeren om te zien welke diagnostische gegevens Windows 10 met Microsoft deelt.

Maar zo vind je niet alle privacygevoelige instellingen. Het programma ShutUp10 toont ze allemaal in één overzichtelijke lijst, mét uitleg wat die instellingen doen. Daarvoor klik je eenvoudigweg op de beschrijving van een instelling, waarna er een uitgebreidere beschrijving verschijnt. En in de rechterkolom zie je of de instelling aangeraden is (yes), lichtjes aangeraden (limited) of niet aangeraden omdat het tot problemen kan leiden (no).

01 ShutUp10 geeft je ook toegang tot de verborgen privacyinstellingen van Windows 10.

Privacyinstellingen in andere besturingssystemen

Ook op andere besturingssystemen is het belangrijk dat je de privacyinstellingen goed bekijkt en aanpast. In macOS 10.14 (Mojave) moet je in de Systeemvoorkeuren zijn onder Beveiliging en privacy en dan in het tabblad Privacy. In iOS vind je een onderdeel Privacy in de instellingen. In Android heb je geen afzonderlijk onderdeel voor privacyinstellingen, maar kun je in de instellingen onder Apps bij elke app de machtigingen instellen. Maar om bijvoorbeeld gepersonaliseerde advertenties uit te schakelen moet je in de instellingen naar Google / Advertenties. In Ubuntu vind je in de instellingen een onderdeel Privacy, maar dat is nog vrij beperkt. Er is ook een onderdeel Toepassingen voor de machtigingen van software, maar dat werkt nog maar voor een beperkt aantal programma’s.

Bekijk zeker eens goed de privacyinstellingen van je besturingssysteem.

02 Cookies van derden

Het meeste van wat we tegenwoordig doen, gebeurt op het web. Je zult dus vooral op het web veel maatregelen moeten nemen om je privacy te beschermen, en dat begint bij je webbrowser. Zo slaat bijna elke website wel cookies op. Vele zijn nuttig, bijvoorbeeld zodat je niet meer elke keer je voorkeurstaal of andere instellingen hoeft aan te passen.

Maar een grote plaag zijn de cookies van derden: dat zijn vaak cookies van advertentienetwerken die door de websites die je bezoekt gebruikt worden. Het probleem is dat die netwerken op zoveel websites actief zijn dat ze een heel goed zicht krijgen op wat je online allemaal doet.

Gelukkig bieden de meeste webbrowsers eenvoudig de mogelijkheid aan om ze te blokkeren. In Firefox vind je dat in de instellingen onder Privacy & Beveiliging / Inhoudsblokkering / Streng (Firefox blokkeert overigens sinds kort standaard cookies van derden) en in Edge onder Privacy en beveiliging / Cookies / Alleen cookies van derden blokkeren. In Chrome is het wat meer verborgen: daar moet je eerst Geavanceerd uitklappen, waarna je onder Privacy en beveiliging / Site-instellingen / Cookies de optie Indirecte cookies dient in te schakelen. Bekijk overigens zeker ook de andere privacyinstellingen van je webbrowser eens. En als je alleen zo nu en dan echt privé wilt surfen, dan is de privémodus van je webbrowser handig.

02 Cookies van derden blokkeren in je webbrowser levert je al heel wat extra privacy op.

03 Wat weten websites over jou?

Heb je een account bij een website, dan weet die meestal heel veel over jou, maar je beseft niet altijd hoeveel. Gelukkig bieden de belangrijkste websites inzicht in wat ze over je weten. Zo is het privacydashboard van Microsoft een nuttig hulpmiddel. Je kunt de gegevens die Edge verzamelt bekijken en wissen, de locatiegegevens, je zoekgeschiedenis bij Bing, en je vindt er een handig overzicht van privacyinstellingen van andere Microsoft-producten, zoals Xbox, Skype en Office.

Google heeft iets gelijkaardig: het Google Dashboard. Daarop krijg je te zien wat alle Google-diensten over je weten, inclusief links om het verzamelen van specifieke gegevens uit te schakelen of ze na te trekken. Onderaan het Google Dashboard vind je ook een privacycheck waarmee Google je helpt om de privacyinstellingen te kiezen die bij je passen. Je krijgt dan bij allerlei instellingen extra toelichting, wat zeker de moeite waard is om een keer te doen.

Ook Apple heeft een Privacy Portal en bij Facebook beheer je allerlei privacyinstellingen op de pagina ‘Je privacy beheren’. Het is de moeite om daar even bij stil te staan. Met wie deel je foto’s en berichten, aan wie toon je je vriendenlijst, hoe voorkom je dat je in een foto getagd wordt? Het zijn allemaal zaken waarover je toen je met Facebook begon misschien niet nadacht, maar die je zeker regelmatig eens opnieuw moet bekijken. Klik je onderaan op die pagina op Privacycontrole uitvoeren, dan krijg je enkele vragen met wat meer uitleg om de juiste instellingen te kiezen.

03 Elk zichzelf respecterend internetbedrijf heeft een privacydashboard waar je kunt beheren welke informatie het over je weet.

Wie heeft de meeste trackers op internet?

Een goede website met informatie over wie je allemaal op je surftochten volgt met cookies en andere trackers is WhoTracks.me, van de makers van de op Firefox-gebaseerde, privacygerichte webbrowser Cliqz. Uit hun onderzoek blijkt dat 81% van het webverkeer is voorzien van trackers van Google en 28% van het web heeft een verborgen Facebook-pixel. Facebook weet dus veel meer dan wat je op het sociale netwerk doet: het netwerk kan je volgen op meer dan een vierde van de websites die je bezoekt! Als je wat rondsurft op WhoTracks.me, kom je allerlei angstaanjagende statistieken tegen. Zo blijkt dat een website gemiddeld 8 trackers heeft en per webpagina zijn er gemiddeld 19 webaanvragen die je volgen. Op het Princeton Web Transparency & Accountability Project vind je gelijkaardige cijfers.

Google, Facebook en Amazon volgen je het meeste tijdens je surftochten.

04 Je webbrowser dichttimmeren

Wil je wat meer inzicht in en controle over wat websites over je te weten komen, dan bestaan er allerlei browserextensies die je daarbij helpen. Zo is er Privacy Badger, dat alle trackers in het oog houdt. Zodra Privacy Badger merkt dat een advertentienetwerk je op meerdere websites trackt terwijl je daar geen toestemming voor gegeven hebt, blokkeert de extensie die adverteerder.

Een andere browserextensie die trackers tegenhoudt, is Ghostery. Deze extensie werkt met blacklists en whitelists die continu bijgewerkt worden. In principe helpt het draaien van een willekeurige adblocker je privacy, omdat veel trackers tot een advertentienetwerk behoren. De bekendste is wellicht Adblock Plus. Een adblocker draaien heeft als prettig neveneffect dat je privacy extra beschermd wordt.

Een stapje verder gaan extensies zoals uBlock Origin en uMatrix, beide van dezelfde ontwikkelaar. Dit zijn breedspectrum-blockers waarmee je niet alleen advertenties blokkeert, maar alle typen netwerkaanvragen van websites. Beschouw het als een firewall voor je webbrowser. Het verschil is dat uBlock Origin standaard alle netwerkaanvragen toestaat behalve die op een door de community samengestelde blacklist staan, terwijl uMatrix het omgekeerde doet: standaard alles blokkeren behalve wat je zelf op een whitelist zet. uMatrix biedt de meeste flexibiliteit, maar is vooral bedoeld voor gevorderden. uBlock Origin is makkelijker in gebruik en aan te raden voor gemiddelde gebruikers. Browserextensies installeer je overigens het makkelijkst via de extensiefunctie in de browser zelf.

04 Met uMatrix of uBlock Origin haal je een krachtige firewall voor je webbrowser in huis.

2 Reactie(s) op: Zo krijg je meer controle over je privacy

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • 26 oktober 2019 13:53 Kasander1
    Ach, het beste begin van privacy blijft bij het wisselen van operation system. Eentje als Linux is gewoon van jezelf. Daar kan niet meegekeken worden.
    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.
  • 29 oktober 2019 17:01 RobTWo
    Leuk is dat, alleen al bij dit artikel geeft AdBlock 12 geblokkeerd en Ghostery 17 trackers.
    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.