Zo houd je je Windows 10-systeem mooi up-to-date!

Door: Toon van Daele | 27 mei 2020 00:00

How To

Updaten is net als back-uppen: saai en dus doen we het liever niet. Jammer genoeg is het ook net zo belangrijk. Je Windows 10-systeem is immers kwetsbaar voor malware en hackers, en updates repareren vaak allerlei kwetsbaarheden. Vergeet trouwens ook je toepassingen, stuurprogramma’s en het bios niet, want ook deze updates kunnen voor een beter, sneller of stabieler systeem zorgen.

Tip 01: Herstart aanpassen

Windows 10 houdt normaal gesproken zichzelf automatisch up-to-date en daar valt natuurlijk veel voor te zeggen. Vervelend is wel dat je pc na enige tijd zonder meer kan herstarten voor de installatie van gedownloade updates. Je kunt gelukkig wel aangeven wanneer je dat liever niet ziet gebeuren.

Druk op Windows-toets+I en kies Bijwerken en beveiliging / Windows Update / Gebruikstijden wijzigen / Wijzigen. Stel een Begintijd en een Eindtijd in (met een maximaal verschil van 18 uur) waarbinnen je geen automatische herstart wilt. Bevestig met OK.

Tip 01 Geef aan wanneer Windows niet zomaar automatisch opnieuw mag opstarten.

Tip 02: Updates uitstellen

Je kunt het geautomatiseerde updateproces van Windows bijsturen door het opzettelijk te versnellen of iets te vertragen.

Zo is het mogelijk Windows op elk moment naar mogelijke updates te laten speuren en beschikbare updates meteen te laten installeren. Open hiervoor Windows Update en klik op Naar updates zoeken (de grote, zesmaandelijkse functie-upgrades worden hierdoor niet automatisch mee gedownload). Zijn er inderdaad updates beschikbaar, dan kun je die via de knop Downloaden en installeren of Nu installeren meteen op je systeem zetten.

Updates laten zich ook uitstellen. Het volstaat dat je in hetzelfde dialoogvenster op Updates 7 dagen onderbreken klikt. Iedere keer dat je hierop klikt, komt er een week uitstel bij, tot maximaal 35 dagen. Bovenaan lees je af wanneer het updateproces weer hervat zal worden. Windows Pro-gebruikers kunnen via Geavanceerde opties ook onderdelen- en kwaliteitsupdates uitstellen, tot respectievelijk 365 en 30 dagen.

Tip 02 Liever een tijdje ongestoord zonder updates? Even uitstellen dan maar.

Tip 03: Updateproblemen

Het kan gebeuren dat het updateproces problemen geeft. Met wat geluk weet de Windows Update-probleemoplosser het euvel aan te pakken. Ga naar https://aka.ms/wudiag, download het bestand wu10.diagcab (let op: dat bestand begint direct met downloaden), start de tool met een dubbelklik en volg de verdere instructies.

Lukt het hier niet mee, via deze link ga je naar een pagina van Microsoft waar je talrijke suggesties krijgt die je stelselmatig kunt uitproberen. De ultieme optie, wanneer al het andere faalt, is behoorlijk radicaal: Een schone installatie van Windows 10 uitvoeren.

Je kunt het ook proberen met de Reset Windows Update Tool van Microsoft. Na het uitpakken van het zip-bestand voer je als administrator het exe-bestand uit dat bij je Windows-versie past (x64 voor 64 bit of x86 voor 32 bit). Kies de gewenste taal (0 voor English), bevestig met Y en selecteer 2 Resets the Windows Update Components.

Tip 03 Mogelijk verhelpt een reset van de updatecomponenten de problemen met het updateproces.
Microsoft heeft een hele reeks suggesties voor het geval je updateproblemen ondervindt

Tip 04: Update verwijderen

Lukt het updaten op zich prima, maar doet een specifieke update nukkig, dan kun je die proberen weg te halen vanuit de updategeschiedenis. Open opnieuw de rubriek Windows Updates en selecteer Geschiedenis van updates weergeven. Klik op Installatie van updates ongedaan maken, selecteer de problematische update aan en bevestig met Verwijderen, bovenaan het venster.

Verschijnt Verwijderen niet en wil je die update absoluut weghalen, probeer het dan als volgt. Noteer het KB-nummer uit de lijst (Knowledge Base), klik vervolgens met rechts op Opdrachtprompt in het Windows-startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Voer daarna het volgende commando uit: wusa /uninstall /kb:<id> (bijvoorbeeld wusa /uninstall /kb:4538675). Succes is echter niet gegarandeerd en je voert zo’n commando in elk geval op eigen risico uit.

Tip 04 Lang niet alle updates laten zich zonder meer verwijderen.

Tip 05: Handmatig installeren

We kunnen wel een paar redenen bedenken waarom je (sommige) updates beter handmatig downloadt en installeert. Het lukt bijvoorbeeld niet via de automatische weg of je wilt een aantal updates maar één keer downloaden om die vervolgens zelf meerdere toestellen uit te rollen.

Je kunt hiervoor een externe tool overwegen, zoals het gratis en portable Windows Update MiniTool. Die voorziet in een grafische schil rond de Windows-updatefunctie, controleert op mogelijke updates en laat je zelf kiezen welke updates je wanneer wilt installeren.

Of je zoekt je heil bij de online Microsoft Update Catalog. Het volstaat dat je in de zoekbalk het KB-nummer van de gewenste update invoert. Tik je bijvoorbeeld kb4497165 in, dan krijg je een update voor diverse architecturen van Windows 10 1909 te zien. Je klikt dan op de knop Downloaden naast de update die bij het beoogde systeem past. Met een dubbelklik op het gedownloade msu-bestand installeer je de update.

Tip 05 Deze externe tool neemt het roer van de ingebouwde updatefunctie over.

Tip 06: SUMo Lite

Windows heb je inmiddels mooi up-to-date, maar er is natuurlijk meer dan systeemsoftware. De kans is groot dat je enkele tientallen applicaties op je pc hebt draaien en ook die moeten bijgewerkt blijven. Een heel aantal toepassingen houdt zichzelf wellicht al up-to-date, maar er zijn er ongetwijfeld ook die best wat hulp kunnen gebruiken.

Een tool die op onze testsystemen steevast van een indrukwekkend aantal programma’s kan aangeven of die aan een update toe zijn, is SUMo Lite (ook portable). Deze versie is gratis en laat jammer genoeg geen volautomatische downloads en installaties van programma’s toe. Wil je dat wél, dan kun je de Pro-versie voor circa vijftien euro aanschaffen.

Start de tool op en kies Geïnstalleerde software detecteren, gevolgd door Controleer op updates voor uw geïnstalleerde software. Even later lees je af welke applicaties aan een grote of minder grote update toe zijn. Je weet nu precies wat je te doen staat.

Tip 06 SUMo Lite wijst verouderde programma’s en hun updates wel aan, maar je moet ze zelf ophalen en installeren.
SUMo Lite weet je te vertellen welke toepassingen aan een update toe zijn

Tip 07: Patch My PC Updater

Vind je volautomatische programma-updates wel zo makkelijk, maar houd je graag de vinger op de knip, dan kun je Patch My PC Updater overwegen. Deze gratis, portable tool herkent weliswaar minder applicaties dan SUMo, maar kan die wel geheel automatisch voor je downloaden en installeren. Met behulp van een ingebouwde Scheduler kun je dit zelfs op gezette tijden laten gebeuren.

Je doet er verstandig aan een systeemherstelpunt te maken voordat de tool met het updaten start. Deze optie vind je terug bij Options, waar je een vinkje plaatst bij Create Restore Point Pre-update. Wil je programma’s automatisch laten sluiten voor de tool ze bijwerkt, plaats dan een vinkje bij Auto Close Apps Before Update. Dat vermindert het risico op mislukte updates. Om zeker te zijn dat je Nederlandstalige updates binnenhaalt (voor zover beschikbaar), selecteer je Dutch bij Application Languages.

Heb je alles naar wens ingesteld, dan zorg je er met de knop Perform x Updates voor dat alle herkende en verouderde applicaties geüpdatet worden. Houd je een bepaalde toepassing voortaan liever buiten die updates, klik dan met rechts op de naam van die applicatie en kies Disable scanning for this app.

Tip 07 Patch My PC Updater herkent een relatief beperkt aantal applicaties, maar het kan ze wel volautomatisch voor je downloaden en installeren.

Tip 08: Drivers updaten

Eindgebruikers zien bij het updaten wel vaker drivers (oftewel stuurprogramma’s) over het hoofd. Nochtans is zulke software van groot belang aangezien ze voor de goede werking van allerlei hardwarecomponenten instaat.

Nu zijn er weliswaar diverse, ook gratis tools beschikbaar die nagenoeg volautomatisch voor het updaten van je stuurprogramma’s kunnen zorgen, zoals Snail Driver Lite of DriverHub, maar zelf zijn we niet zo’n voorstander van dergelijke tools. Immers, soms slaan ze de bal compleet mis en zit je met een foutieve of onvolkomen driver opgezadeld, of erger nog, ze zetten ongewenste software op je systeem. Je laat deze tools dus maar beter links liggen.

Een handmatige download van de site van de fabrikant is een beter idee. Druk hiervoor op Windows-toets+R, tik devmgmt.msc in en druk op Enter. Het Windows Apparaatbeheer duikt op. Rechtsklik op het beoogde stuurprogramma en kies Stuurprogramma bijwerken. Heb je de juiste driver intussen al van de site van de fabrikant gedownload, kies dan Op mijn computer zoeken naar stuurprogrammasoftware, waarna je verwijst naar het juiste driver-bestand. In het andere geval laat je Windows zelf zoeken naar een geschikte update via Automatisch naar bijgewerkte stuurprogrammasoftware zoeken.

Tip 08 Drivers updaten doe je het best nog altijd handmatig omdat het veiliger is.

Terugrol

Het updaten van je systeem of van een driver kan altijd weleens fout lopen. Gaat het om een specifiek stuurprogramma, dan kun je de driverupdate wellicht nog als volgt terugdraaien. Krijg je Windows niet meer op de normale manier opgestart, dan moet het maar in de ‘veilige modus’. Zodra het aanmeldingsscherm verschijnt, klik je rechtsonder op het Aan/Uit-pictogram. Kies met ingedrukte Shift-toets voor Opnieuw opstarten. Vervolgens kies je Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Opstartinstellingen / Opnieuw opstarten. Zodra het opstartmenu verschijnt, druk je de F4- of de F5-toets in. Als Windows eenmaal is opgestart, open je Apparaatbeheer. Klik met rechts op de problematische driver, kies Eigenschappen, open het tabblad Stuurprogramma en klik op Vorig stuurprogramma.

Is je systeem helemaal in de soep gedraaid, dan kun je maar hopen dat je vooraf een systeemherstelpunt hebt gemaakt. Terugdraaien naar zo’n snapshot kan als volgt. Druk op Windows-toets+R, tik rstrui.exe in en druk op Enter. Kies Een ander herstelpunt selecteren om naar het gewenste snapshot terug te keren.

Desnoods dan maar een terugrol naar een eerder systeemherstelpunt.

Tip 09: Bios-back-up

Je bent al een heel eind opgeschoten in je missie om je Windows-systeem helemaal up-to-date te krijgen: de systeemsoftware, de geïnstalleerde programma’s en alle drivers zijn intussen gedaan. Er rest je eigenlijk alleen nog de firmware oftewel het systeembios. Dit bevat belangrijke basisinstellingen van je pc, zoals die van de schijf en het geheugen.

Omdat het een delicate update betreft, doe je er absoluut goed aan eerst een veiligheidskopie van je bios te maken. Dat doe je vanuit het bios-setupvenster, bereikbaar via een of andere sneltoets. De handleiding bij je systeem vertelt je om welke toets(combinatie) het gaat.

Bij een modern bios (of uefi) lukt het je normaal gesproken ook als volgt. Open Instellingen en selecteer Bijwerken en beveiliging / Systeemherstel / Nu opnieuw opstarten. Na de herstart kies je vervolgens Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Instellingen voor UEFI-firmware.

Vermoedelijk vind je ergens in het setup-venster een back-upoptie. Hoe deze functie precies is geïmplementeerd, hangt af van de bios-producent. Het best sla je het moederbordboekje of de systeemhandleiding er op na.

Mist je bios een back-upmogelijkheid, dan kun je met je smartphone ook altijd nog foto’s maken van alle bios-instellingen.

Tip 09 Verschillende wegen leiden naar het setupvenster van je (uefi-)bios. Het kan zelfs vanuit Windows.
Het updaten van je systeembios is altijd wel een delicate operatie

Tip 10: Bios-versie

Je hebt je bios veilig gesteld, maar voor je aan de eigenlijke update kunt beginnen, ga je eerst nog na over welk biosmodel en -versie je systeem precies beschikt. Immers, je wilt in elk geval vermijden dat je een foutieve update installeert. Zo’n miskleun kan namelijk een onwerkbaar systeem tot gevolg hebben!

Windows zelf kan je dat vertellen. Druk hiervoor op Windows-toets+R, tik msinfo32 in en druk op Enter. Het venster met Systeeminformatie duikt op. Selecteer hier de rubriek Systeemoverzicht en ga na wat er precies vermeld staat bij BIOS-versie/datum.

Gewapend met deze kennis breng je vervolgens een bezoek aan de website van de systeem- of moederbordfabrikant. Daar vind je vast een rubriek als Download of Support waar je terecht kunt voor eventuele bios-updates. Controleer grondig of je de juiste versie te pakken hebt, waarna je die kunt downloaden.

Tip 10 Het bios op dit systeem blijkt al behoorlijk prehistorisch.

Tip 11: Bios-update

Je bent bijna klaar voor de eigenlijke update, maar je opent eerst nogmaals het bios-setupvenster waar je indien nodig een optie als Bios write protection uitschakelt en iets als Load bios default values inschakelt (nadat je de huidige instellingen veilig hebt gesteld: zie tip 8). Bij een laptop koppel je ook het best de stroomadapter aan.

Hoe het updateproces precies verloopt, hangt ook weer af van je bios. Normaal gesproken vind je in het setupvenster van je bios een optie terug als Update bios. Selecteer die dan en verwijs naar het downloadbestand dat je inmiddels naar een usb-stick had gedownload.

Sommige bios-updates komen in de vorm van een uitvoerbaar bestand. Hoewel je dat in principe vanuit Windows kunt opstarten, doe je dat beter vanuit een stabiel en uitgekleed besturingssysteem zoals, jawel, DOS.

Je hebt natuurlijk al jaren geen DOS meer in huis. Geen nood, daar zorgt het gratis, portable Rufus wel voor. Start de tool op, stop een (lege) usb-stick in je pc, kies FreeDOS bij Opstartselectie en stel het Bestandssysteem in op FAT32. Is je stick klaar, kopieer er dan ook het bios-updatestand naartoe. Start je systeem op met deze stick en voer de update uit. Het is van het grootste belang dat je de bios-update op geen enkele manier verstoort of onderbreekt.

Tip 11 Lukt een update niet rechtstreeks vanuit het bios, dan werk je bij voorkeur vanuit een minimalistisch besturingssysteem.

Andere firmware

Het zou ons sterk verbazen mocht je Windows-pc de enige hardware zijn. In je thuisnetwerk bevinden zich vast nog toestellen als een router, nas, ip-camera en wellicht nog allerlei andere ‘slimme’ apparaten. Ook deze hardware kan aan een update toe zijn. Zo’n update zorgt bijvoorbeeld voor meer functionaliteit, een hogere snelheid of meer veiligheid.

Op de website van de fabrikanten vind je doorgaans de nodige documentatie. Bij heel wat apparaten kun je zo’n update vaak rechtstreeks vanuit het configuratievenster uitvoeren, al dan niet door eerst het updatebestand zelf te downloaden. Ook hier geldt: maak indien mogelijk eerst een back-up van de huidige configuratie!

Goed om weten: de Europese wetgeving verplicht vanaf 2021 elke fabrikant van slimme (netwerk- of IoT-)apparaten tot een ingebouwde updatefunctie.

Ook voor routers komen updates uit. Geregeld even checken is de boodschap.

0 Reactie(s) op: Zo houd je je Windows 10-systeem mooi up-to-date!

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.