05: Limiet van 64 MB

Een andere verandering, die echter niet direct in het oog zal springen, is dat bestanden en bestandsfragmenten groter dan 64 MB niet meer worden gedefragmenteerd. Ze worden ook niet meegeteld bij de berekening van het fragmentatiepercentage. Ook dit is in onze ogen een goede keuze van Microsoft. Met de huidige schijven zal het namelijk ongeveer één seconde duren om een bestand of bestandsfragment van 64 MB te lezen en in het geheugen te plaatsen.

Het percentage aan gefragmenteerde bestanden kan een verkeerd beeld geven van de werkelijke fragmentatiegraad.

Nemen we als voorbeeld een film die uit tien van zulke fragmenten bestaat, dan vallen de paar milliseconden die de leeskop nodig heeft om die fragmenten te vinden in het niet bij de volle tien seconden die nodig zijn om het gehele bestand te lezen. Zowel het feit dat een grafische voorstelling een verkeerd beeld kan geven, als de wijze waarop Windows de fragmentatiegraad wat realistischer beoordeelt, zijn op bovenstaande afbeelding goed te zien: het programma Defraggler kan de indruk wekken dat de prestaties drastisch zijn afgenomen, terwijl Windows de werkelijke afname toont die 0% is.

06: Verstoring prefetch

Hoewel Windows Schijfdefragmentatie sterk verbeterd is en qua resultaten niet onderdoet voor andere defragmentatieprogramma’s, lijkt de slechte reputatie die het programma bij eerdere versies had nog steeds hardnekkig stand te houden. Het resultaat is dat veel Windows-gebruikers op zoek gaan naar alternatieven. Deze alternatieven, zowel gratis als betaald, zijn er in overvloed, maar in sommige gevallen werken ze op een manier die het hiervoor beschreven ‘prefetchproces’ in de war stuurt.

Zoals gezegd maakt een beperkte, automatische defragmentatie deel uit van dit proces. Hierbij zet Windows de bestanden die bij het opstarten nodig zijn in een apart blok op de schijf, waardoor ze zo snel mogelijk en zonder zoekbewegingen van de leeskop kunnen worden uitgelezen. Op de afbeelding hieronder is dit duidelijk te zien. Dit zorgt ervoor dat het opstarten van Windows zo snel mogelijk kan verlopen. Sommige third party-defragmentatieprogramma’s houden hier echter geen rekening mee. Alle bestanden worden door deze tools op dezelfde manier behandeld en aan de rand van de schijf bij elkaar gezet. Ook programma’s zoals Auslogics en O&O werken op die manier.

Links: De opstartbestanden (rechts) staan allemaal bij elkaar, apart van de overige bestanden. Rechts: Alle bestanden zijn bij elkaar geplaatst.

Nu zult u niet veel verschil in prestaties merken tussen beide situaties, al is in het laatste geval een lichte verlenging van de opstarttijd meetbaar. Bovendien voert Windows als onderdeel van het prefetchproces op gezette tijden zijn automatische defragmentatieprocedures uit, waardoor alles weer op de schijf komt te staan zoals op de de afbeelding te zien is. Het levert echter veel volkomen onnodig gesleep met bestanden op. Defragmenteert u bijvoorbeeld één keer per week met Defraggler, dan kunt u uw harde schijf vergelijken met een bibliotheek waarin alle boeken zes dagen per week volgens systeem A worden gerangschikt, terwijl een eigenwijze bibliothecaris alles op de zevende dag hardnekkig volgens systeem B indeelt. De volgende dag moeten zijn collega’s alles dan weer opnieuw indelen volgens het gangbare systeem A. Het zal duidelijk zijn dat programma’s die op een soortgelijke manier werken als de eigenwijze bibliothecaris, niet aan te raden zijn. Per saldo leveren ze niet meer op dan een iets langere opstarttijd en meer schijfactiviteit dan nodig is. Overigens zijn er ook programma’s van derden die wél rekening houden met het prefetchproces. Hiertoe behoren bijvoorbeeld Diskeeper en PerfectDisk, die in enkele gevallen de voorkeur verdienen boven Windows Schijfdefragmentatie, zoals we verderop zullen zien.

07: Meer misverstanden

Een andere reden waarom men soms alternatieven voor Windows Schijfdefragmentatie gebruikt, zit in de claims van softwareontwikkelaars dat hun product ‘beter’ kan defragmenteren. Dit is even onzinnig als de bewering dat u met een andere rekenmachine dan die van Windows beter kunt uitrekenen hoeveel twee keer twee is. Daarnaast zijn er nog veel mensen die denken dat Windows’ eigen defragmentatieprogramma traag is, maar zoals gezegd zal een regelmatig uitgevoerde defragmentatie in Windows XP vaak nog maar een kwestie van enkele minuten zijn. Doordat het proces onder Vista en Windows 7 helemaal automatisch verloopt, is de duur ervan bij die besturingssystemen eigenlijk niet meer van belang. Een ander veel gehoorde misvatting is dat Windows Schijfdefragmentatie geen systeembestanden kan defragmenteren. Sinds Windows XP kan dit echter wel, en bovendien kan het in de normale modus. Na een normale defragmentatie door Windows laat de analyse van PageDefrag dit duidelijk zien.

Ook de systeembestanden zijn door Windows gedefragmenteerd.

08: Bijzondere gevallen

In het merendeel van de gevallen zult u aan Windows Schijfdefragmentatie meer dan genoeg hebben. Gebruikt u Windows XP, dan is het voldoende om eens in de week te defragmenteren. Het voordeel van deze regelmaat is dat een defragmentatie dan nooit erg lang zal duren. In Windows Vista en Windows 7 kunt u het defragmenteren eigenlijk helemaal vergeten: het gebeurt automatisch en goed, zonder dat u er iets van merkt. Het is pertinent niet zo dat andere programma’s betere resultaten geven, al bieden ze vaak wel wat meer mogelijkheden. Maar bijvoorbeeld de mogelijkheid van een voortdurende defragmentatie op de achtergrond, zoals sommige programma’s die bieden, is volkomen overbodig op een normaal werkstation. Er zijn echter gevallen waarin programma’s als Diskeeper of PerfectDisk de voorkeur hebben. Deze programma’s kunnen onder meer over een netwerk defragmenteren en op die manier meerdere machines bedienen. In een professionele opstelling, waarin bijvoorbeeld een heel serverpark gedefragmenteerd moeten worden, is Windows Schijfdefragmentatie niet de aangewezen applicatie. Voor servers geldt overigens dat een voortdurende defragmentatie in de achtergrond wel vaak een goed idee is. Afhankelijk van waar hij voor gebruikt wordt, kan de bestandsfragmentatie op een server namelijk snel toenemen. Een voortdurende defragmentatie heeft in dat geval de voorkeur, en het gebruik van bijvoorbeeld Diskeeper of PerfectDisk is daarbij aan te raden.