Thema’s (in de Engelstalige versie ‘visual styles’ genoemd) zijn documenten die het besturingssysteem vertellen hoe knoppen eruit moeten zien, welke kleuren de vensters hebben, wat de vorm van de vensterelementen moet zijn, welke lettertypen er gebruikt moeten worden, etc. Er hoeft hiervoor geen extra programma te draaien, en het gebruik van thema's belast de pc dus niet extra.

Thema’s voor XP zijn er in overvloed, maar Windows kan ze pas gebruiken als ze door Microsoft zijn gecertificeerd. Deze certificering wordt gecontroleerd door het bestand uxtheme.dll. De meeste thema’s worden echter ontworpen door enthousiaste gebruikers, die helemaal niet geïnteresseerd zijn in certificering door Microsoft. Door de betreffende dll te vervangen door een aangepast exemplaar wordt het mogelijk ook deze niet-gecertificeerde thema’s te gebruiken. Voor die vervanging kunt u het programma UXTheme MultiPatcher gebruiken.

Na installatie start u het programmaatje en klikt u op de knop Patch, waarna gecontroleerd wordt of u het juiste besturingssysteem gebruikt. Nadat u op OK hebt geklikt, verschijnt het volgende venster van UXTheme MultiPatcher. Tegelijkertijd wordt overgeschakeld op Klassieke weergave. Volg de aanwijzingen op: wacht een minuut om het programma zijn werk te laten doen, en klik vervolgens de vensters van Windows Bestandsbeveiliging weg door achtereenvolgens op Annuleren en OK te klikken. Tenslotte start u de pc opnieuw op om de wijziging door te voeren. UXTheme MultiPatcher kan de originele dll overigens altijd weer terugzetten.

In vijf stappen het gebruik van UXTheme MultiPatcher.

Nu wordt het tijd om op zoek te gaan naar een paar mooie thema’s. Een goede plaats om daarmee te beginnen is deviantART. Van de homepage gaat u via het navigatiemenu aan de linkerkant naar Customization / Skins & Themes / Windows Utilities / Visual Styles. Hier vindt u honderden thema’s. Een andere site waar veel mooie thema’s te vinden zijn is interfaceLIFT.

U kunt kiezen uit honderden thema's.

De thema’s hoeven niet geïnstalleerd te worden. U downloadt ze over het algemeen als zip- of rar-bestand. Dit bestand pakt u uit naar de map C:\Windows\Resources\Themes. In de resulterende map of mappen gaat u vervolgens op zoek naar het msstyles-bestand. Hiervoor dient u wel de bestandsextensie te kunnen zien. Dit schakelt u zonodig in Verkenner in via Extra / Mapopties / Weergave, waar u de optie Extensies voor bekende bestandstypen verbergen uitvinkt. Wanneer u nu dubbelklikt op het msstyles-bestand, verschijnt het venster Eigenschappen voor Beeldscherm, waar u op het tabblad Vormgeving een voorbeeld van het gekozen thema ziet. Om dit in te schakelen klikt u op Toepassen.

Het tabblad Vormgeving toont een voorbeeld van de visual style.

Tenslotte slaat u het thema op via het tabblad Thema’s van het venster Eigenschappen voor Beeldscherm. Sla de thema’s eveneens op in C:\Windows\Resources\Themes. Hierdoor kunnen ook andere gebruikers van de pc ze toepassen.

Geef uw pc eens een Mac-achtig uiterlijk...

…of kies een van de vele andere thema’s.

Behalve mooi kunnen thema’s ook nuttig zijn. Bepaalde kleurencombinaties kunnen de leesbaarheid verbeteren en een beeldbewerkingsprogramma werkt ons inziens het prettigst met een neutraal gekleurde interface.

Met een visual style kiest u de prettigst werkende interface voor uw applicaties.

Aanvulling 24 december 2009

Naar aanleiding van de recente reacties op dit artikel geven we hier een korte aanvulling/toelichting: de UXTheme Multi-Patcher 6.0 is geschikt voor Windows Server 2003, en voor alle versies van Windows XP met SP1, SP2 of SP3. Hij werkt niet onder andere besturingssystemen. De laatste wijziging in de multi-patcher is aangebracht op 13 mei 2008. Een zoekopdracht via Google op multi-patcher voert u feilloos naar de juiste downloadsites (of u downloadt het bestand via de eerder aangegeven link).
Als het niet lukt de patch uit te voeren, dan is dit meestal een kwestie van onvoldoende gebruikersrechten. In dat geval logt u in op een account met administratorrechten, en voert u de patch vanuit deze account uit. Zorg er tevens voor dat de XP-installatieschijf tijdens het uitvoeren van de patch niet in de drive zit.

Door het tooltje uit te voeren op een reeds gepatched systeem, worden de wijzigingen in uxtheme.dll weer ongedaan gemaakt, maar ook het uitvoeren van het commando sfc /scannow, wanneer u problemen met de pc ondervindt, herstelt de originele uxtheme.dll. Met deze opdracht laat u immers de systeembestanden controleren, waar uxtheme.dll ook toe behoort. Hierna zult u de multi-patcher dus nogmaals uit moeten voeren, om weer thema's te kunnen gebruiken.