Beter dan Internet Explorer en Firefox?

Met een marktaandeel van respectievelijk 80 en 15 procent wordt de browsermarkt in Nederland nog steeds gedomineerd door Internet Explorer en Firefox. Veel mensen gebruiken Internet Explorer, omdat deze nu eenmaal met Windows wordt meegeleverd. Een goede tweede is de Firefox-browser. Toch zijn er meer uitstekende alternatieven, waaronder Opera.
Toen ik enige jaren geleden van Internet Explorer op Firefox overstapte, waren mijn verwachtingen hoog gespannen. Overal op het web werd deze browser geroemd vanwege zijn snelheid, veiligheid, tabbladen en het feit dat hij door middel van extensies (add-ons) helemaal aan de wensen van de gebruiker was aan te passen. De tabbladen (het zogenoemde ‘tabbed browsing’) bleken inderdaad een grote verbetering ten opzichte van Internet Explorer te zijn, maar snel bleek Firefox allerminst: Internet Explorer 6 had amper twee seconden nodig voor een eerste start, terwijl deze bij Firefox meer dan tien seconden in beslag kon nemen. Ook het surfen zelf verliep in Firefox vaak wat sloom. Dat meer gebruikers hierover ontevreden waren, bleek uit het feit dat er al gauw hulpprogramma’s als Fasterfox en Firefox Preloader verschenen om de browser sneller te maken. Nadeel van deze programma’s was weer dat ze Firefox erg veel geheugen lieten gebruiken. Dit kon al gauw oplopen tot meer dan 250 MB.

Veiligheid

Naarmate Firefox een grotere marktpositie innam, gingen hackers en malwareschrijvers zich ook meer op deze browser richten en werden er regelmatig kwetsbaarheden ontdekt, die soms lang niet verbeterd bleven. De extensies bleken in sommige gevallen ook een veiligheids- of privacyrisico te vormen. Kortom: Firefox bleek in de praktijk niet aan mijn persoonlijke verwachtingen te voldoen en een half jaar geleden besloot ik daarom Opera te proberen. Volgens verschillende testen de snelste browser. Daarnaast bleek Opera op het gebied van veiligheid een zeer goede reputatie te hebben. In elke browser worden af en toe kwetsbaarheden ontdekt die een veiligheidsrisico vormen. Het is dan zaak dat deze kwetsbaarheden zo snel mogelijk worden gepatched. En juist op dat gebied heeft Opera een uitstekende reputatie. Blijven lekken in Internet Explorer en Firefox soms maanden bestaan, in Opera worden deze altijd binnen zeer korte tijd gedicht.



Kwetsbaarheden in Opera worden altijd snel gepatched (Bron: Secunia.com).

Persoonlijke ervaring

Tot dusver biedt Opera alles wat ik van een browser verwacht: veiligheid, snelheid, bedieningsgemak en de mogelijkheid het programma volledig aan mijn wensen aan te passen, zonder hiervoor allerlei extensies te installeren. Verder is Opera Mail, vergelijkbaar met Outlook Express en Thunderbird, volledig in de browser geïntegreerd. Andere pluspunten zijn de mogelijkheid om sessies op te slaan; een echte ‘full screen’-modus (waarbij de browser geheel uit beeld verdwijnt); functies als Zoom en Passend maken (waarmee te grote afbeeldingen en pagina’s snel volledig zichtbaar gemaakt kunnen worden); het navigatiehulpmiddel Speed Dial (Snelkiezer); en de slimme panelenbalk die toegang biedt tot maximaal twaalf zijbalken die de functionaliteit en het bedieningsgemak verder verhogen.
En waar IE en Firefox zich nog weleens verslikken in bepaalde webpagina’s en deze verkeerd weergeven of er helemaal op vastlopen, blijken deze voor Opera geen enkel probleem te vormen. Nagenoeg alle webpagina’s worden correct weergegeven.

Stap 01: Installatie

Via www.opera.com/download haalt u de internationale versie op. Vervolgens start u de installatie en volgt u de aanwijzingen van de wizard. Standaard kiest de installatie dezelfde taal als uw besturingssysteem, maar desgewenst kunt u achteraf de taal nog wijzigen (zie stap 3). Wanneer u de browser voor het eerst start, maakt deze een vrij sobere indruk: u ziet een menubalk met daaronder de tabbladenbalk en de adresbalk, die tevens de navigatieknoppen en een zoekvenster bevat. De statusbalk wordt standaard niet getoond. Zolang u dit zo laat, wordt het adres van een link waar u uw muisaanwijzer op plaatst in een tooltip getoond.

De standaard interface oogt sober, maar is duidelijk en overzichtelijk.

Stap 02: Basisinstellingen

Aan de linkerkant van het browservenster bevindt zich een smalle balk met een naar links wijzend pijltje. Door op deze schakelbalk te klikken, activeert u de zogenoemde panelenbalk. Als u daar de voorkeur aan geeft, kunt u in het menu Extra / Uiterlijk / tabblad Panelen aangeven dat de schakelbalk niet meer getoond dient te worden. Standaard hebt u via de panelenbalk toegang tot zes panelen, die in andere browsers meestal zijbalken worden genoemd: Bladwijzers, Widgets, Notities, Downloads, Geschiedenis en Links. Er zijn er meer beschikbaar en panelen die u niet gebruikt zijn eenvoudig te verwijderen.

De panelenbalk biedt snel toegang tot maximaal twaalf zijbalken.

Stap 03: Voorkeuren aanpassen

Importeer desgewenst uw favorieten of bladwijzers uit de browser die u momenteel gebruikt. Ga daarvoor naar Bestand / Importeren en exporteren en kies de favorieten of bladwijzers die u naar Opera wilt overbrengen. Opera meldt het aantal geïmporteerde items en vervolgens kunt u de bladwijzers de gewenste indeling geven via het menu Bladwijzers / Bladwijzers beheren.
Hierna past u de browser verder aan uw wensen aan via het menu Extra / Voorkeuren. Op het tabblad Algemeen geeft u aan welke pagina bij het opstarten getoond moet worden, wat uw startpagina is, hoe Opera met pop-ups om moet gaan en in welke taal de interface weergegeven dient te worden. Er zijn enkele tientallen talen beschikbaar, waartussen gewisseld kan worden zonder de browser opnieuw op te hoeven starten. De interface kan zelfs in het Fries worden weergegeven. Het tabblad Geavanceerd geeft toegang tot een grote hoeveelheid instellingen. De makers hebben hier over het algemeen de beste standaardinstellingen gekozen. Loop de mogelijkheden die u hier hebt eens rustig door en pas de instellingen zo nodig aan.

Het venster Voorkeuren.

Stap 04: Werkbalken aanpassen

Opera biedt zeer veel mogelijkheden om de browser geheel aan de wensen van de gebruiker aan te passen. Naast de eerder genoemde panelenbalk hebt u bijvoorbeeld keus uit acht werkbalken. Voor de werkbalken en panelen zijn tientallen knoppen en andere elementen beschikbaar. Per werkbalk kunt u daarbij instellen of knoppen als pictogram, pictogram met tekst ernaast, pictogram met tekst eronder of alleen als tekst getoond moeten worden. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan tekst, al maakt dit de panelenbalk nogal breed. De grootte van de pictogrammen is overigens in te stellen van 40 tot 200 procent.
Knoppen en elementen weghalen, doet u via een rechtermuisklik op het betreffende item, waarna u op Verwijderen van de werkbalk klikt. Klikt u in dit geval op Aanpassen dan opent het venster Uiterlijk (ook bereikbaar via het menu Extra). Vanuit het tabblad Knoppen sleept u de gewenste bedieningselementen, die in verschillende categorieën zijn ondergebracht, naar de juiste plek op de juiste werkbalk. Op het tabblad Werkbalken geeft u onder meer aan hoe de knoppen eruit moeten zien en welke balken getoond dienen te worden. De werkbalken hebben een vaste rangorde onder de menubalk. Zo bevindt de adresbalk zich altijd onder de tabbladenbalk. Vindt u het prettiger om de tabbladen direct boven het browservenster te hebben dan plaatst u de elementen van de adresbalk simpelweg op de hoofdwerkbalk die zich boven de tabbalk bevindt, waarna u de adresbalk uitschakelt.



Knoppen en andere bedieningselementen sleept u uit het venster a naar de juiste plek op de werkbalken.

Ongewenste bedieningselementen verwijdert u eenvoudig van de werkbalken.

Stap 05: Interface aanpassen

Om het uiterlijk van de browser aan te passen hebt u de beschikking over enkele honderden skins. U vindt ze via ct.link.idg.nl/opskin. Het installeren van skins is heel eenvoudig: u klikt op de downloadknop bij de skin die u wilt bekijken. Als de download voltooid is, wordt de nieuwe skin direct getoond en krijgt u de vraag of u de betreffende skin wilt behouden. Klikt u op Ja dan zal de gedownloade skin geïnstalleerd en ook direct toegepast worden – een herstart van Opera is hiervoor niet nodig. Skins beheert u via het menu Extra / Uiterlijk / tabblad Skins. Op dit tabblad vindt u tevens de mogelijkheden uw skins van een ander kleurschema te voorzien en de grootte van de pictogrammen in te stellen. Ook de verschillende stijlen die u voor de knoppen kunt gebruiken, zijn hier goed te zien.

Skins verfraaien de interface.

Stap 06: Opera Mail

Gebruikers van Internet Explorer en Firefox maken voor hun e-mail vaak gebruik van Outlook Express, Windows Live Mail of Mozilla’s Thunderbird. Hoewel dit prima programma’s zijn die vanuit de betreffende browsers gestart en benaderd kunnen worden, zijn het op zichzelf staande applicaties. Klikt u in Internet Explorer bijvoorbeeld op een e-maillink, dan zal Outlook Express in zijn eigen venster openen. Opera Mail daarentegen is geheel in de browser geïntegreerd: klikt u in Opera op een dergelijke link, dan opent een nieuw tabblad, van waaruit u de mail kunt schrijven en versturen op dezelfde manier die u van andere e-mailprogramma’s kent.
Om Opera Mail te activeren moet u een account opgeven via het menu Extra / E-mail- en chat-accounts. Een wizard vraagt u vervolgens uw e-mailadres, uw naam en de namen van de inkomende en uitgaande servers in te voeren. Tijdens deze procedure kunt u ook aangeven of u ontvangen berichten op de server wilt laten staan of niet, en u kunt een geluid toewijzen dat bij het ontvangen van een bericht afgespeeld moet worden. (Het bestand C:\WINDOWS\Media\Notify.wav zal bijvoorbeeld het bekende Outlook Express-geluid laten horen.) Na activering van Opera Mail is het item E-mail zowel aan de menubalk als aan de panelenbalk toegevoegd. Via het paneel E-mail hebt u toegang tot de verschillende postvakken om uw mail te beheren.
Berichten uit andere e-mailprogramma’s importeert u eenvoudig via het menu Bestand / Importeren en exporteren / E-mail importeren. Opera Mail werkt in veel opzichten op dezelfde manier als Outlook Express en Thunderbird en als u een van deze programma’s gebruikt zal een overstap weinig problemen opleveren. Die overstap kunt u overigens geleidelijk maken, want na activering van Opera Mail blijft uw huidige e-mailprogramma gewoon functioneren.

Opera Mail is geheel in de browser geïntegreerd.

Stap 07: Snelkiezer

Wanneer u Opera met een lege pagina laat starten of als u een nieuw tabblad opent, verschijnt er in dat geval geen volkomen lege pagina of lege tab. In plaats daarvan opent Opera’s Snelkiezer. Hierin treft u negen genummerde venstertjes aan die bij de eerste start nog leeg zijn. In deze vensters kunt u uw negen meest bezochte sites plaatsen, waarna u deze sneller bereikt dan via het paneel of het menu Bladwijzers mogelijk is. U voegt sites aan Snelkiezer toe door op een van de genummerde vakken te klikken en vervolgens een site te kiezen uit de lijst die verschijnt of een webadres in te voeren. Of u sleept de gewenste site gewoon vanuit het paneel Bladwijzers naar de juiste plek en laat hem daar los. U verwijdert sites uit Snelkiezer door op het kruisje in het betreffende venstertje te klikken of door een andere site naar het venster te slepen, die de huidige dan zal vervangen. Negen sites lijken misschien niet veel, maar in de praktijk blijkt Snelkiezer een fantastisch navigatiehulpmiddel te zijn en het is een goed alternatief voor een bladwijzerbalk die altijd een deel van het beschikbare browservenster afsnoept. De sites die u in Snelkiezer hebt opgenomen, bereikt u vliegensvlug via een dubbelklik op een lege plek in de tabbalk, gevolgd door een klik op de gewenste site. Met een dubbelklik op een lege plek in Snelkiezer haalt u overigens uw startpagina tevoorschijn, waardoor deze niet zelf opgenomen hoeft te worden.

De Snelkiezer: een fantastisch navigatiehulpmiddel.

Stap 08: Reclame blokkeren

Opera biedt de mogelijkheid om via een rechtermuisklik ongewenste inhoud zoals advertenties van websites te blokkeren. Dit werkt goed, maar alleen voor de items die u zodoende blokkeert. Wilt u dergelijke inhoud in zijn algemeenheid weren van alle sites die u bezoekt, dan kunt u beter Ad Blocking FiltersetP installeren. Dit doet u op de volgende manier: sluit Opera af, open Kladblok en typ de volgende tekst:

/*
Name: Ad Blocking FiltersetP
*/

Vervolgens gaat u naar http://userstyles.org/styles/299. Daar klikt u op de knop Show code en kopieert u de code die hierna in het venster zichtbaar is geworden. Deze code plakt u direct onder de tekst die u zojuist hebt getypt en vervolgens slaat u het bestand op als adblock.css in de map C:\Documents and Settings\{gebruikersnaam}\Application Data\Opera\Opera\profile\styles\user\. Hierna herstart u Opera. In het menu Beeld / Stijl kunt u Add Blocking FiltersetP nu inschakelen. FiltersetP blijkt in de praktijk zeer goed te werken. Sinds ik dit filter gebruik, heb ik de mogelijkheid om handmatig inhoud te blokkeren in ieder geval niet nodig gehad.

Stap 09: Notities en overigen

Ten slotte wil ik nog het paneel Notities noemen dat samen met het contextmenu-item Kopiëren naar notitie het gebruik van Kladblok of een andere teksteditor tijdens het surfen definitief overbodig maakt.
Het bespreken van alle mogelijkheden die Opera biedt, zou dit artikel te lang maken en daarom worden er hier slechts enkele genoemd. Het opslaan van sessies, de uitgebreide zoommogelijkheden en het feit dat Opera een echte full screen modus kent, zijn echt dingen om nog uit te proberen. Daarnaast is spellingscontrole beschikbaar voor nagenoeg alle talen die met Opera worden meegeleverd. De functie Spraak maakt het mogelijk de browser geselecteerde teksten te laten voorlezen en het programma via gesproken commando’s te bedienen (helaas is deze functie alleen nog voor de Engelse taal beschikbaar). Nieuwsstromen (RSS-feeds) zijn eenvoudig te beheren via het menu Nieuwsstromen, dat automatisch op de menubalk verschijnt wanneer u zich op een feed abonneert.



Het paneel Notities is een bijzonder handig hulpmiddel waarmee u gekopieerde tekstfragmenten kunt beheren.

Tot slot

Opera is een uitstekende browser die zich onderscheidt vanwege zijn veiligheid, snelheid, flexibiliteit en veelzijdigheid. Natuurlijk heeft ook Opera zijn minpuntjes en sommige zaken komen zeker voor verbetering in aanmerking. Het gaat hier echter om details. Eigenlijk kan ik maar één belangrijk punt van kritiek noemen en dat is het feit dat er voor de Nederlandse versie van Opera nog steeds slechts een Engels helpbestand beschikbaar is. Aan een Nederlandstalige versie wordt gewerkt en de verwachting is dat deze binnenkort beschikbaar is. Laat het ontbreken hiervan u er niet van weerhouden deze geweldige browser eens te proberen. U zult niet de eerste verstokte Internet Explorer- of Firefox-gebruiker zijn die hierna niets anders meer wil…


Opera 9.27
Freeware
Taal Nederlands
Medium 6,3 MB download
OS Windows 9x/Me/2000/XP/2003/Vista; Linux; Mac OS X; e.a.
Systeemeisen 12 MB harde-schijfruimte, internetverbinding
Maker Opera Software ASA
Website www.opera.com