Het Freenet Project bestaat al sinds de vorige eeuw, maar heeft in al die jaren nooit een hoge vlucht genomen. Een belangrijke oorzaak hiervoor was dat het nogal lastig was om het programma aan de praat te krijgen. En als dat eenmaal was gelukt, had u Freenet-vrienden nodig om aan de slag te gaan. U kon weliswaar in een IRC-kanaal wachten tot u iemand online zag komen, maar dit was een zeer lastige hindernis. Bovendien werkte Freenet erg langzaam en werd het steevast geassocieerd met criminele activiteiten.
Met de komst van de nieuwste versie zijn veel van de oude barrières geslecht. Vrienden om een verbinding mee te maken zijn niet meer vereist en Freenet laat zich bovendien een stuk eenvoudiger installeren. Dat maakt het interessant voor wie privacy serieus neemt.

Freenet

Freenet is een soort peer-to-peer-systeem, waarmee u bestanden kunt uitwisselen. Het grote verschil is dat zowel de uploader als de downloader volledig anoniem kunnen blijven. Iedere deelnemer offert een stuk van zijn of haar harde schijf op en een gedeelte van de beschikbare bandbreedte. U kunt een bestand opslaan op Freenet en afhankelijk van de omvang wordt het op één of meerdere computers van de deelnemers opgeslagen. Na het opslaan krijgt u een unieke sleutel waarmee het bestand weer is op te vragen.
Het is voor de deelnemers niet interessant waar het bestand zich precies bevindt, maar wel hoe het weer tevoorschijn kan worden gehaald. Freenet wordt vooral gebruikt voor bestandsuitwisseling, maar in dezelfde opzet is het ook mogelijk om websites te maken en er bestaan ook Usenet-achtige prikborden. Het begint met het starten van uw eigen Freenet-node (afbeelding 1). Andere programma's maken vervolgens weer gebruik van deze node (afbeelding 2).

Om gebruik te kunnen maken van Freenet, dient u uw eigen 'node' te starten

De Freenet-node wordt gebruikt als 'vertrekpunt' voor andere programma's.

De keerzijde

Iedere deelnemer, of in Freenet-taal 'node', stelt een gedeelte van zijn harde schijf beschikbaar als opslagruimte. Dit wordt de Freenet Datastore genoemd. Direct na het installeren en aanmelden, merkt u dat andere computers verbinding met u maken. Na een paar uur is de standaard 1 GB schijfruimte dan meestal ook wel vol (afbeelding 3). Het probleem is dat u daar geen inzage in hebt. Freenet is er vaak van beschuldigd een verspreidingsmechanisme te zijn voor illegale bestanden en dan wordt met name de nadruk gelegd op kinderporno. U loopt dat risico ook, zeker in het begin als de Insecure-modus nog is ingeschakeld.
Of dit een theoretisch of een reëel risico is, blijft onduidelijk omdat er geen cijfers bekend zijn. Dat de soep niet zo heet wordt gegeten als hij wordt opgediend, blijkt uit het feit dat Google zich achter het Freenet Project schaart en middels de Google Summer of Code 2008 actief meewerkt aan de ontwikkeling van Freenet.

Het is niet mogelijk om te achterhalen wat voor bestanden in uw Freenet-datastore zijn geplaatst

Installatie

Om Freenet te kunnen gebruiken, hebt u Java nodig. U kunt dit eenvoudig installeren via www.java.com. Verder is het aan te raden Firefox in te zetten. Het installeren van Freenet is geen ingewikkeld karwei, maar omvat wel wat meer dan gedachtenloos op Volgende klikken. Bij veel schermen is deze optie namelijk al beschikbaar voordat de stap is afgerond. Tot slot wordt een apart profiel gemaakt voor Firefox, waardoor het uiterlijk van de browser ingrijpend verandert. U kunt voor normaal gebruik echter het gewone Firefox-profiel blijven gebruiken. Veel meer omvat de eerste installatie niet. U dient nog twee poorten open te zetten om verbindingen van buiten te kunnen ontvangen en dan bent u klaar voor uw eerste Freenet-gebruik.

Gebruik

Freenet werkend krijgen is niet zo moeilijk meer, maar om er daarna echt iets mee te kunnen vergt wat meer inspanning. Op het eerste gezicht is niet direct duidelijk wat u kunt doen. Volg eerst de links op de homepagina van uw Freenetnode. U krijgt dan Freenet websites te zien. Een ander goed startpunt is het onderdeel Documentation op freenetproject.org. Daar staat hoe u de meeste applicaties werkend krijgt.

Is het wat voor u?

Alles heeft zijn prijs en hoewel de software gratis is, gaat het u een hoop tijd kosten om vertrouwd te raken met Freenet en de toepassingen die daar gebruik van maken. Het voornaamste wat u daar voor krijgt, is anonimiteit. U kunt bestanden anoniem plaatsen en anoniem downloaden. Datzelfde geldt voor websites en zelfs e-mail. Als het alleen om anoniem surfen gaat, dan is de betaalde dienst Relakks of het Open Source-project Tor wellicht een betere oplossing.

Bestandsuitwisseling

De belangrijkste toepassing is de uitwisseling van bestanden. Dat werkt goed, maar de snelheid waarmee dat gaat, geeft u het gevoel dat u weer terug bent geworpen in het inbeltijdperk met modems. Dat maakt het onpraktisch voor de uitwisseling van grote bestanden. Voor het up- en downloaden van bestanden gebruikt u Thaw, de opvolger van FUQID (afbeelding 4). Dit programma maakt het verspreiden eenvoudig. Veel meer dan het kiezen van het juiste bestand en het uploaden is het niet. Aan het einde krijgt u een lange URL als CHK@lFH~jEa0PIC0d0oRCPahae1v5frYVU~bqE44uX4Q810,assYFB5IJClfX
ixNBhjHhoL9NVSwROPJbpP0WjF-Hnw,AAIC--8/10mb.bin. Met deze URL is het mogelijk om het bestand weer op te vragen. In Thaw kunt u dat doen door op de Downloads-knop te klikken en de URL toe te voegen. Ook kunt u via de andere tabbladen door andere bestanden bladeren en deze toevoegen aan de downloadlijst.

Als alles eenmaal draait is het uitwisselen van bestanden niet moeilijk meer

Meer mogelijkheden

Alle toepassingen die met Freenet te maken hebben, zorgen ervoor dat uw anonimiteit gewaarborgd blijft. Het is zelfs mogelijk om anoniem te mailen met een normaal e-mail programma. Naast Freenet dient u dan Freemail te installeren. Dit programma zorgt ervoor dat er een mailproxy op uw systeem wordt geïnstalleerd. Ook voor het maken van websites zijn voldoende mogelijkheden aanwezig (afbeelding 5).



De meeste Freenet websites zijn simpel opgezet, maar u hebt wel de beschikking over handige programma's om ze te maken.

Conclusie

Er is veel werk verzet in het Freenet project en hoewel het hier om een alfa-versie gaat is deze opmerkelijk stabiel. De grootste winst is echter dat Freenet een stuk toegankelijker is geworden voor minder vergevorderde computergebruikers. Ondanks deze extra mogelijkheden blijft het wel een hoop werk om uw privacy te waarborgen. Alleen door te testen kunt u bepalen of u het de moeite waard vindt. Zorg er in ieder geval zo snel mogelijk voor dat u alleen verbinding maakt met echte vrienden om de belangrijkste veiligheidsrisico's weg te nemen.
Freenet 0.7a2
Prijs gratis (freeware, open source)
Taal Engels
Proefversie Niet van toepassing
Medium 3,0 MB download
OS Windows 2000/XP, Linux OS X
Systeemeisen Geen opgave
Maker The Freenet Project
Website freenetproject.org
Score 7/10

Pluspunten
Toegankelijk voor beginner
Goede documentatie

Minpunten
Traag
Mogelijke veiligheidproblemen
Veel werk om anoniem te zijn