Dit artikel bestaat uit 2 delen:

Deel 1: Stappen 1 t/m 5 (dit artikel)
Deel 2: Stappen 6 t/m 10

1 Onderdelen

De processor, het geheugen en de grafische kaart vormen de motor van uw pc. Deze onderdelen bepalen hoe efficiënt berekeningen kunnen worden uitgevoerd. Niet alle producten werken foutloos op de maximale snelheid, waardoor de fabrikant gedwongen wordt de snelheid naar beneden aan te passen, om in ieder geval te kunnen garanderen dat het product in kwestie probleemloos werkt. Door te overklokken, het verhogen van de snelheid boven de afgegeven specificaties, geeft u de prestaties van uw pc een snelheidsinjectie. We laten u zien hoe u de grens opzoekt voor een snellere, foutloos wekende computer.

2 Stap voor stap

Ga gestructureerd te werk tijdens het overkloken. Begin per onderdeel en zoek met kleine stapjes de grens op. Wees gerust: uw pc gaat niet stuk als u onverhoopt een te hoge instelling hebt gebruikt voor de klokfrequenties. Mocht uw pc vastlopen, dan biedt een herstart (en soms een BIOS-reset op het moederbord) in vrijwel alle gevallen uitkomst. Maak aantekeningen van wat u doet en noteer de waarden die u instelt. Test de overklokinstellingen met het programma 3DMark2006. Wanneer deze benchmark foutloos wordt weergegeven, kunt u ervan uitgaan dat de instellingen betrouwbaar werken. Verhoogt u ook het voltage van de verschillende onderdelen, dan moet u voorzichtiger zijn. Ons advies: ga niet hoger dan 0,1 V boven de nominale spanning van het desbetreffende onderdeel.

3 Systeemprocessor

De snelheid van de cpu beïnvloedt u door de systeembussnelheid (gegenereerd door het moederbord, voltage en de multiplier) te wijzigen. In een standaard-pc kan dit doorgaans niet worden veranderd. Die functionaliteit wordt in het BIOS alleen geboden bij speciale overklokmoederborden. Tegenwoordig bieden veel moederbordfabrikanten echter een overkloktool aan. Wij gebruiken een Asrock A780FullHD-model, dat wordt geleverd met een overkloktool waarmee onder andere de bussnelheid en de Northbridge-spanning is te verhogen (en dus ook de bussnelheid). Met behulp van het overklokprogramma kunnen we de multiplier van de cpu alleen naar beneden aanpassen.
Onze AMD dualcore-cpu werkt op 2500 MHz bij een multiplier van 12,5 op 200 MHz. De multiplier kunnen we niet verhogen, deze is beperkt tot 12,5. De bussnelheid van 200 MHz is aan te passen van 200 MHz tot ongeveer 250 MHz. Met een Multiplier van 12,5 betekent dat een theoretische maximale snelheid van 12,5*250 MHz = 3125 MHz. Het is zeer onwaarschijnlijk dat we dergelijke waarden gaan halen op een standaard-moederbord met standaard-geheugen.

Aanpassen van voltage en bussnelheden is eenvoudig wanneer uw beschikt over een overkloktool.

4 De start

We beginnen ons overklokavontuur met een bussnelheid van 210 MHz. We ondervinden geen enkel probleem en verhogen stap voor stap de bussnelheid. Na ongeveer twee minuten, we zijn beland bij 225 MHz, crasht de tool. Vista blijft gewoon draaien, dus we passen de snelheid aan naar 220 MHz, zonder te herstarten. Het Asrock-programma geeft ons de mogelijkheid de spanning van de Northbridge te verhogen met 0,1V. Hierna testen we nog een keer op 225 MHz en de applicatie blijft stabiel draaien. Op 230 MHz lopen we opnieuw tegen een crash aan, waarna we de spanning van de cpu succesvol verhogen met 0,05V. Bij deze waarden draait onze cpu op 2875 MHz en hebben we een klokverhoging gerealiseerd van vijftien procent. Dit komt overeen met de prestatieverbetering die we zien bij de cpu-benchmark van 3DMark2006. Een bussnelheid van 232 MHz is te hoog gegrepen voor ons systeem. Dit kan verschillende oorzaken hebben, en bijvoorbeeld te maken hebben met het geheugen.

5 Geheugen

Het overklokken van het geheugen vraagt een andere benadering. Hier moeten we vooral kijken naar de timing van de communicatie. In ons systeem zit DDR2 800MHz Kingston KVR800D2N6K2-geheugen met een spanning van 1,8V. In het BIOS van het moederbord vinden we enkele termen terug die ook betrekking hebben op de specificatie van het geheugen. De BIOS-instellingen van het moederbord staan meestal op AUTO. Dit houdt in dat standaardwaarden gebruikt worden die passen bij het type geheugen dat geïnstalleerd is. De geheugenoverklokprocedure voeren we bewust uit na de cpu-overklok, omdat bij een budgetsysteem de cpu voor de meeste prestatiewinst zorgt. We passen het geheugen dan aan de gewijzigde bussnelheden aan. De geheugenoverklok heeft tot doel de bandbreedte tussen cpu en geheugen te verhogen, waardoor er per seconde meer gegevens uitgewisseld kunnen worden.

Stabiliteit

Als u uw pc hebt overklokt, is het belangrijk om er zeker van te zijn dat hij stabiel werkt en dat ook blijft doen. Dit test u met het gratis ATITool 0.27 beta 4 en een van de eveneens gratis 720p HD-bestanden van Microsoft. Laat de HD-film continu afspelen en vink in ATItool de optie Show 3D View aan. Na zo ongeveer twee uur zonder problemen, mag u ervan uitgaan dat uw grafische kaart geen problemen heeft met de hogere snelheid.

Temperatuur

Wanneer u onderdelen van uw pc wilt overklokken, zorgt dan voor voldoende koeling. De methode zoals we beschrijven in deze Expertcursus, vereist een goede systeemventilatie. Pas op met passief gekoelde vga-kaarten: deze zijn niet heel erg geschikt om over te klokken.

Ons testsysteem

Slachtoffer van ons overklokavontuur is de budget-zelfbouw-pc uit het maartnummer. Om te laten zien hoeveel prestatiewinst er uit een niet al te dure grafische kaart te halen valt, hebben we tijdelijk een Sapphire Radeon HD4670 512MB geïnstalleerd. Met deze prima instapkaart valt nog aardig te gamen. De Sapphire kost zo’n 75 euro.

De overige specificaties:
Voeding: Antec Earthwatts EA 380-EC 80 PLUS-voeding
Processor: AMD Athlon 64 X2 4850E, 2,5 GHz
Moederbord: ASRock A780 FullHD (inclusief grafische kaart, netwerk en audio)
Geheugen: Kingston ValueRAM 2 GB DDR2-800 Kit (KVR800D2N6K2/2G)
Harde schijf: Seagate Barracuda ST3160815AS 160 GB