Een betaalbare grafische kaart die uw games met een redelijke beeldkwaliteit op het scherm tovert is geen unicum. In het verleden hebben zowel NVIDIA als AMD al eens afgeslankte versies van hun topmodellen uitgebracht die een scherpe prijs/prestatieverhouding hebben. AMD komt nu met de Radeon HD 4770. Deze kaart kost nog geen 100 euro en presteert uitstekend in deze prijsklasse.

40nm-procedé

AMD is overgegaan op een nieuw productieproces voor hun gpu’s. De stap is gemaakt van een 55- naar een 40nm-productieprocedé. De transistors in de gpu worden hiermee aanzienlijk kleiner, wat diverse voordelen heeft. Met transistors van 40 nanometer kunnen er kleinere gpu’s worden gemaakt, zodat er meer gpu’s tegelijk kunnen worden gemaakt, waardoor de prijs daalt. Ook passen er meer transistors in een gpu, met een krachtigere gpu als gevolg. Tot slot kunnen er zuinigere en minder warme gpu’s worden gemaakt.


De prijs/prestatiekoning van dit moment: de Radeon HD 4770. Het exemplaar van Asus is actief gekoeld.
De nieuwe RV740-gpu, die zich op de Radeon HD 4770 bevindt, is de eerste gpu die gemaakt is via het 40nm-procedé. Uit onze metingen blijkt dat de kaart in stresssituaties duidelijk minder energie verbruikt dan bijvoorbeeld de Radeon 4850 die over een 55nm-gpu beschikt. Daarnaast wordt de temperatuur, zelfs met een standaardkoeler, niet echt hoog. Helaas is een correcte vergelijking tussen de temperaturen van de Radeon HD 4770 en de andere grafische kaarten uit deze test niet mogelijk. De MSI GeForce 9800GT, GeForce GTS 250 en de Radeon HD 4850 van Asus die wij gebruikten voor de test, waren namelijk voorzien van zeer efficiënte koeling, die een stuk beter is dan de standaardkoeling die NVIDIA en AMD leveren.

128bit-geheugenbus

Wat we erg veel zien bij grafische kaarten voor het budgetsegment, is dat de geheugenbus gehalveerd wordt. Hierdoor wordt het produceren van de gpu goedkoper, omdat de gpu kleiner wordt. Dit resulteert in een lager prijskaartje voor de consument, maar ook in een beduidend lagere prestatie van de grafische kaart. Ook de Radeon HD 4770 heeft een geheugenbus van slechts 128 bit.

In eerste instantie geeft dit niet veel hoop voor de prestatie van de kaart. Gelukkig heeft AMD dit op een mooie manier opgelost. De voornaamste reden dat een grafische kaart met een 128bit-bus zo traag is ten opzichte van een 256bit-geheugenbus, is dat de hoeveelheid data die van de gpu naar het grafische geheugen gaat, en weer terug, vijftig procent minder is. Er zijn echter manieren om die geheugenbandbreedte weer op te schroeven: de beste manier is door gebruik te maken van sneller grafisch geheugen. Op de Radeon HD 4770 vinden 800 MHz GDDR5-geheugen terug. GDDR5-geheugen kan tweemaal zoveel data per MHz verplaatsen als zijn voorgangers. Het GDDR3-geheugen, doorgaans het meest gebruikt op grafische kaarten, heeft met 800 MHz een doorvoersnelheid van 1,6 gigabit per seconde. GDDR5 heeft een snelheid van 3,2 gigabit per seconde. De Radeon HD 4770 kan, ondanks de 128bit-databus, maximaal 51,2 GB/sec aan data versturen. In het overzicht kunt u zien dat deze bandbreedte erg dicht bij dat van de 256bit-kaarten ligt.

GeForce GTS 250

Om een goede vergelijking te maken met andere grafische kaarten rond de 100 euro, hebben we ook de GeForce GTS 250 in onze test meegenomen. De naam van de kaart doet denken dat dit een redelijk recente grafische kaart is. Niets is minder waar, de GeForce GTS 250 is precies hetzelfde als een GeForce 9800 GTX+. Wat eigenlijk ook alleen een iets overgeklokte GeForce 8800 GTS 512MB is. Oude wijn in nieuwe zakken dus.

De GeForce GTS 250 is met 120 euro de duurste kaart uit onze test, naast deze kaart heeft NVIDIA ook nog de GeForce 9800 GT op de markt voor zo’n 100 euro. Ook deze kaart is al een tijdje op de markt en ging voorheen als GeForce 8800 GT door het leven.
NVIDIA heeft geen enkele vernieuwende grafische kaart op de markt rond de 100 euro, alle grafische kaarten rond in prijsklasse maken gebruik van een gpu die al geruime tijd bestaat. Het wachten is op een afgeslankte versie van de GT200b-gpu of een nieuwe 100 euro gpu met DirectX 11. Voorlopig zien we nog niets aan de horizon en moet NVIDIA het doen met de GeForce 9800GT en GTS 250.

MSI gebruikt in plaats van de standaardkoeling een zeer effectieve koeling met koperen heatpipes.

De prestatie

Wij hebben alle grafische kaarten getest op een resolutie van 1680 x 1050. Dit is de standaardresolutie voor een 22inch-breedbeeldscherm. Gezien de huidige prijzen is dit een vrij normaal scherm voor een game-pc die niet al te veel geld mag kosten. Een criterium waar de Radeon HD 4770 uistekend inpast.

De Radeon HD 4770 presteert erg goed, veel beter dan dat wij in eerste instantie verwacht hadden van een grafische kaart met een 128bit-geheugenbus. De Radeon HD 4770 laat zien dat dit absoluut geen probleem hoeft te zijn, zolang de totale geheugenbandbreedte maar fatsoenlijk is. De kaart komt erg dicht in de buurt van de resultaten van de Radeon HD 4850. Deze kaart is, met een straatprijs van 115 euro, ruim 25% duurder dan de HD 4770, maar presteert absoluut niet 25% beter.

De Radeon HD 4830 hebben wij niet meegenomen in de test. Deze kaart is iets duurder dan de HD 4770, maar is in bijna alle gevallen langzamer dan de HD 4770 en zal dan ook door AMD vrij snel worden uitgefaseerd.
NVIDIA’s (duurdere) GeForce 9800GT wordt in vrijwel alle testen verslagen door de HD 4770. De GeForce GTS 250 is veelal wel de snelste in de testen (slechts hier en daar weet de HD 4850 hem te verslaan). De GeForce GTS 250 is met 120 euro alleen wel een stuk duurder dan de 90 euro die een HD 4770 kost. Leuk detail is dat de Radeon HD 4770 met behulp van DirectX 10.1 de GeForce GTS 250 weet te verslaan in de HAWX-benchmark.

Conclusie

De Radeon HD 4770 scoort in alle opzichten, de kaart is goedkoop, heeft een uitstekende prijs/prestatieverhouding, ondersteunt DirectX 10.1 en heeft een relatief laag energieverbruik. Daarnaast is de kaart ook geschikt voor multimediadoeleinden. Op dit moment heeft NVIDIA geen enkele kaart met eenzelfde prijs die al deze voordelen biedt. De GeForce GTS 250 is sneller, maar duurder. De GeForce 9800 GT is zelfs langzamer én duurder. Het ziet er niet naar uit dat NVIDIA hier op korte termijn iets tegenover gaat zetten. De Radeon HD 4770 is de gamekaart voor dit moment, goedkoop en snel.

Gebruikte apparatuur

Beeldscherm Samsung 244T (24inch-breedbeeld-tft)
Processor Intel Core 2 Extreme QX9770 (3,2 GHz)
Moederbord Asus Striker II Extreme (nForce 790i Ultra SLI)
Voeding Cooler Master Real Power Pro (1000 W) Modular
Geheugen Kingston 4 GB DDR3 1800 MHz (KHX14400D3K2/2G)
Optisch station LG GGC-H20N-L
Energiemeter Voltcraft Energy Monitor 3000
Besturingssysteem Windows Vista Ultimate SP1 (64 bit)

Testresultaten

Specificaties