Voor een correcte werking van deze 3D-bril is een 120Hz-beeldscherm een vereiste. Hier biedt de Samsung SyncMaster 2233RZ uitkomst.
Om 3D-beeld te verkrijgen hoeft de grafische kaart geen extra kunstjes te doen. In principe berekent de kaart alles al in drie dimensies, alleen zien wij het beeld in slechts twee dimensies. In alle games zijn de X-, Y- en Z-assen van de objecten bekend, deze informatie stuurt het spel via DirectX naar de grafische kaart. De ‘stereodrivers’ van de GeForce 3D Vision onderscheppen deze 3D-diepte-informatie en gebruiken dit weer om het beeld aan te passen voor de 3D-bril. Elke frame wordt twee keer naar het beeldscherm gezonden, het eerste frame vanuit normaal perspectief en de tweede vanuit een afwijkend perspectief.

3D-bril

De GeForce 3D Vision is een bril die bestaat uit twee lcd-glazen. Een dergelijke 3D-bril noemt men ‘shutter glasses’. Beide lcd-glazen kunnen beurtelings razend snel zwart worden gemaakt. Dit gebeurt met dezelfde frequentie als het dubbele beeld dat op het scherm wordt weergegeven. Hierdoor ziet het ene oog het eerste perspectief en het andere oog telkens het tweede perspectief. Onze hersenen maken van deze twee beelden een driedimensionaal beeld. Om te zorgen dat alles goed gaat moet de optie ‘V-Sync’ in de drivers van de grafische kaart worden aangezet. V-Sync zorgt dat de beelden, die door de grafische kaart worden ‘gerenderd’, synchroon lopen met de ‘refresh rate’ (beeldverversingssnelheid) van het beeldscherm. De speciale stereodrivers van de 3D-bril zorgen dat het beurtelings zwart worden van de brilglazen ook synchroon loopt met de getoonde beelden. Aangezien V-Sync ten koste gaat van de prestatie van de grafische kaart, is het belangrijk een krachtige grafische kaart te gebruiken. Een GeForce GTX 280, die wij voor onze test gebruikten, is geen overbodige luxe.


De GeForce 3D Vision is draadloos via een infraroodverbinding verbonden met een zender, die weer via usb is aangesloten op de computer. Het station is voorzien van een aan/uitknop en op de achterzijde een wieltje. Met de aan/uitknop schakelt het beeld automatisch tussen standaardbeeld en 3D-beeld. Met het wieltje kan de diepte van het 3D-beeld worden geregeld. Standaard is dit in de drivers ingesteld op vijftien procent afwijking van het normale beeld. Dat wil zeggen dat het tweede frame qua perspectief altijd vijftien procent afwijkt van de eerste frame, dat het normale beeld toont. Deze afwijking kan op elk willekeurig moment worden aangepast voor een optimaal 3D-effect, in zowel de drivers als met het wieltje. In de praktijk is de standaardwaarde van vijftien procent het prettigste. De bril is voorzien van een batterij die ongeveer 50 uur mee gaat. Door middel van een usb-aansluiting laadt u de bril op. Tijdens het opladen kunt u de bril nog steeds gebruiken, maar dan hangt er wel een draad aan uw bril en dat is niet prettig.

Het is geen probleem als u een bril draagt. Bij de bril zitten diverse neusstukken voor een optimale pasvorm. Zelf draag ik ook een bril en heb ik weinig problemen ondervonden met de 3D-bril over mijn eigen bril heen. Doordat de brilglazen beurtelings zwart worden, lijkt het wel alsof u door een zonnebril kijkt. Een heldere monitor is daarom wel noodzakelijk. De door ons gebruikte Samsung Syncmaster 2233RZ was gelukkig helder genoeg.

120Hz-scherm

De manier waarop het 3D-beeld wordt verkregen is geen nieuwe methode. NVIDIA heeft in het verleden al eens een 3D-bril uitgebracht met dezelfde ‘shutter glasses’-methode. Het probleem was de toen nog lage beeldverversing van lcd-schermen van 60 Hz. Aangezien elk brilglas de helft van het aantal frames laat zien, is de beeldverversing van elk brilglas in combinatie met een gewone lcd-monitor slechts 30 Hz. Dit is veel te laag om prettig 3D-beeld te kijken. Op een ouderwets CRT-scherm (beeldbuis) van 100 Hz of meer is dit geen probleem, beide ogen zien 50 Hz of meer.




Inmiddels bestaan er lcd-schermen met 120 Hz beeldverversing. Elk brilglas heeft dan een snelheid van 60 Hz, wat voldoende is om prettig 3D-beeld te bekijken. Samsung leverde ons de SyncMaster 2233RZ, één van de eerste lcd-schermen van 120 Hz op de markt. Het enige alternatief is de FuHzion VX2265wm van ViewSonic. Dit scherm was op het moment van testen nog niet beschikbaar. Beide schermen zijn 22 inch groot en hebben een resolutie van 1680 x 1050. Bij een 120Hz-scherm wordt er tweemaal zoveel data verzonden naar het scherm als bij een 60Hz-scherm. De maximale frequentie over een ‘Single-Link DVI’-verbinding is 165 MHz, dit biedt ruimte voor een resolutie van maximaal 1920 x 1200 op 60 Hz. Voor een hogere resolutie of een hogere verversingssnelheid hebt u een ‘Dual-Link DVI’-verbinding nodig.




Naast de mogelijkheid om het scherm voor de GeForce 3D Vision te gebruiken heeft een 120 Hz scherm nog een voordeel. Met een 60Hz-scherm zult u nooit meer dan 60 frames per seconde (fps) kunnen waarnemen. Ook al berekent uw grafische kaart makkelijk een dubbele hoeveel fps, het scherm toont nooit meer dan 60 fps. Voor de meeste gamers is dit ruim voldoende, maar niet voor iedereen. Puristen die voornamelijk snelle games spelen, zoals ‘first person shooters’, hebben aan 60 fps niet genoeg. Een 120Hz-scherm biedt hier uitkomst. Als uw grafische kaart krachtig genoeg is om 100 à 120 fps weer te geven, kan het scherm deze zonder probleem weergeven.

3D-gamen in de praktijk

Niet alle games zijn geschikt voor 3D. Op de NVIDIA-website vind u een lijst met games die, volgens NVIDIA, zonder problemen samenwerken met de GeForce 3D Vision. Als een game geschikt is, moet wellicht een aantal beeldopties in het spel worden aangepast voor optimale werking van de 3D-bril. Als de game op de lijst van geschikte games voorkomt, wordt bij het opstarten van dat spel een pop-upscherm getoond met de ideale beeldinstellingen. Zonder deze aanpassingen kan dit resulteren in lelijke of onspeelbare beelden. We hebben de bril ook met twee games getest die niet op de lijst voorkomen, maar dat bleek onspeelbaar. De beelden liepen dwars door elkaar heen. Gelukkig werken veel populaire games wel prima met de bril. Zo hebben wij met veel plezier ‘World of Warcraft’ , ‘Left 4 Dead’ en ‘Far Cry 2’ gespeeld. Het spelen in 3D voegt letterlijk en figuurlijk een extra dimensie aan de spellen toe.

Een aantal uren met de 3D-bril gamen geeft weinig vermoeide ogen of irritatie. Dit is wel afhankelijk van het spel en hoe diep het 3D-effect is ingesteld. Hoe groter het 3D-effect hoe meer uw ogen moeten bijstellen en dat is natuurlijk wel vermoeiend. De bril is op zich niet zwaar, maar het is uiteraard minder comfortabel dan gamen zonder 3D-bril.
Een ander nadeel is 3D-ghosting: het ene oog kan dan het nadoven van het beeld dat voor het andere oog was bedoeld nog zien. Per game verschilt het of u er last van zult hebben en ook de beeldinstellingen van een spel kunnen hier invloed op hebben. 120Hz-schermen zullen een nog snellere responsetijd moeten krijgen om 3D-ghosting te beperken. De huidige spellen zijn niet gemaakt met een 3D-bril in gedachte, als dat in de toekomst wel gebeurt, kunt u nog spectaculairdere 3D-effecten verwachten in games. Voorlopig is het wachten op nog meer ondersteuning in games voor de GeForce 3D Vision.

Conclusie

Omschrijven hoe gamen in 3D in de praktijk ervaart is lastig, eigenlijk moet u het zien om het te begrijpen (schreenshots maken gaat immers niet). Wellicht krijgt u de kans een demonstratie te zien van de NVIDIA GeForce 3D Vision, in een winkel of op een beurs. 3D-gamen is een nieuwe sensatie en erg indrukwekkend. Toch rennen we niet direct naar de winkel om daadwerkelijk een 120Hz-scherm plus 3D-bril aan te schaffen. De prijs van bril plus monitor is fors en nog lang niet alle games zijn ervoor geschikt. Blijft een 3D-bril een gimmick of breekt het nu echt door? Dit hangt af van de prijs en de beschikbare games, de tijd zal het leren.



NVIDIA GeForce 3D Vision
Straatprijs € 290,-
Oordeel 8/10

Pluspunten
3D-gamen is cool
Innovatief
Ook geschikt voor mensen met bril
Minpunten
Hoge prijs
Werkt niet met alle games
3D-ghosting

Gebruikte apparatuur

Videokaart NVIDIA GeForce GTX 280
Processor Intel Core 2 Extreme Q9770 (3,2 GHz)
Moederbord Asus Striker II Extreme (nForce 790i Ultra SLI)
Geheugen Kingston 4 GB DDR3 1800 MHz (KHX14400D3K2/2G)
Optisch station LG GGC-H20N-L
Energiemeter Voltcraft Energy Monitor 3000
Besturingssysteem Windows Vista Ultimate SP1 (32 bit)