Bewaarplicht Telecommunicatie (1)

Bewaarplicht Telecommunicatie (1)

Inleiding bewaarplicht

Bas Roestenberg - 30 september 2009, 14:26

Zo ver als het in '1984' van George Orwell staat beschreven zijn we nog niet, maar de overheid heeft wel weer een stapje in de richting gezet. Binnenkort wordt vastgelegd hoe laat en met wie u belt, met wie u e-mailt en wanneer u op internet rondsurft. Of de bestrijding van terreur en misdaad ermee wordt geholpen is twijfelachtig, maar zeker is dat de Wet Bewaarplicht Telecommunicatiegegevens ingrijpt in de privacy van miljoenen mensen.

Dit artikel bestaat uit drie delen:

Deel 1: Inleiding bewaarplicht (dit artikel)
Deel 2: Kritiek op de bewaarplicht
Deel 3: Omzeilen bewaarplicht

Het is geen verrassing, dat de Eerste Kamer onlangs akkoord ging met het wetsvoorstel voor databewaring. Acht jaar geleden werd in internationaal verband al gesproken over de wens om op grote schaal internet- en telefoniegegevens op te slaan. In 2006 resulteerde die gedachte in een Europese richtlijn, waarin EU-lidstaten worden verplicht wetgeving op te stellen waarin het bewaren van verkeersgegevens is geregeld. En nu, drie jaar later, heeft Nederland aan die plicht voldaan, met een wet die een paar maanden geleden door de Tweede Kamer, en onlangs ook door de Eerste Kamer is aangenomen.

Bewaartermijn

Maatschappelijke en politieke discussie hebben ertoe geleid dat de wet zoals die er nu ligt een slap aftreksel is van de oorspronkelijke bedoeling. De bewaarplicht betreft louter verkeersgegevens met betrekking tot mail, internet en telefonie, en met name de lijst met te bewaren gegevens over internetverkeer lijkt behoorlijk uitgekleed. Voor e-mailverkeer en telefonie gaat de wet wat verder, maar in geen enkel geval gaat het om data die met de inhoud van communicatie heeft te maken. Met betrekking tot de internetdata is in Nederland bovendien gekozen voor een minimale opslagperiode. De Europese richtlijn laat lidstaten vrij om zelf een periode vast te stellen, met een minimum van 6 en een maximum van 24 maanden. Het Nederlandse kabinet zette in eerste instantie in op een bewaartermijn van 18 maanden, door de Tweede Kamer werd dit afgezwakt tot 12 en in de Eerste Kamer werd vervolgens een compromis afgedwongen waarbij mail- en telefoniegegevens 12, en internetdata 6 maanden wordt bewaard.

Voor internetgegevens staat, wat curieus, desalniettemin een termijn van 12 maanden in de wet; minister Hirsch-Ballin heeft een reparatiewetje beloofd die deze termijn naar beneden bijstelt, maar dat wetje moet eerst nog worden goedgekeurd door de Tweede Kamer. Volledig gegarandeerd is die bewaartermijn van 6 maanden dus nog niet. Ook andere onderdelen van de Wet Bewaarplicht zijn niet helemaal duidelijk; zo weten providers niet op wat voor manier gevraagde gegevens moeten worden aangeleverd en op welke manier alles moet worden opgeslagen. Binnenkort komt er een conferentie waarin de wetgever tekst en uitleg geeft over de precieze invulling. Pas daarna kunnen providers aan de slag om een plan te maken voor de uitvoering van de wet. Kortom: voordat al uw verkeersgegevens daadwerkelijk worden gelogd zijn we minstens een paar maanden verder.

Wat wordt er bewaard?

In tegenstelling tot wat ooit de bedoeling leek, vallen de adressen van bezochte websites níet onder de bewaarplicht. In artikel 13.2a van de Telecommunicatiewet is een zogenaamde ‘gesloten’ lijst opgenomen met de gegevens die moeten worden bewaard. Daaronder vallen onder andere:
 
Internet:

  • Naam en adresgegevens van de gebruiker
  • Datum en tijdstip van in- en uitloggen in een internetsessie
  • De gebruikte internetdienst (Website, VoIP, enz)
  • DSL of ander eindpunt van de initiatiefnemer van communicatie, zoals het MAC-adres bij WiFi of het telefoon en/of poortnummer bij DSL

 
E-mail:
  • IP-adres (waarmee mail wordt binnengehaald en verstuurd)
  • User ID
  • E-mailadres van de verzender en e-mailadres van de ontvanger (ook als die in cc of bcc staat)
  • Andere e-mailadressen/aliassen van de gebruiker
  • Datum en tijdstip van communicatie
  • NAW-gegevens (indien aanwezig)

 
Internettelefonie:
  • Telefoonnummer beller
  • Telefoonnummer ontvanger
  • IP-adressen
  • Naam en adresgegevens
  • Datum en tijdstip waarop communicatie plaatsvindt

blog comments powered by Disqus