Gelukkig kunt u één en ander softwarematig bijsturen. Bovendien kan een foto nét wat interessanter worden door bepaalde zones handmatig te vervagen. Maar vandaag bespreken we hoe u een foto kunt verscherpen.

Deze workshop zal in drie delen verschijnen

Deel 1: Verscherpen (dit artikel)
Deel 2: Vervagen
Deel 3: Snelheidseffecten

Onscherp masker

Door in Photoshop of Photoshop Elements op het vergrootglas te dubbelklikken, zoomt u in tot 100 procent. Lijkt een afbeelding bij 100 procent ietwat vaag, dan is dat geen ramp. Wanneer u de foto bijvoorbeeld afdrukt op 25 procent, dan is de kwaliteit meestal acceptabel. Met het filter Onscherp masker (Unsharp Mask) kunt u de scherpte aanzienlijk verbeteren. Het Onscherp masker brengt aan beide kanten van de rand van de kleurveranderingen een lichtere en een donkere lijn aan. Deze contrasttechniek benadrukt de rand, zodat de illusie van scherpte ontstaat.



Onscherp masker heeft drie instelmogelijkheden: Hoeveel (Amount), Straal (Radius) en Drempel (Threshold). Met de regelaar Hoeveel regelt u hoe intens het effect wordt toegepast. Hoe hoger het percentage, hoe sterker het effect. De maximumwaarde is 500%. Over het algemeen begint u met een waarde tussen de 120 en 200 procent. Om het effect van de regelaars Straal (Radius) en Drempel (Threshold) te zien, kunt u de regelaar Hoeveel op 500 procent zetten om die als laatste terug te schroeven nét voor de daadwerkelijke verscherping.



Straal slaat op de breedte van de verscherping. Wanneer u de regelaar Straal tot het maximum opvoert, merkt u hoe de verscherping in banden worden uitgevoerd.
Door de straal te verhogen, wordt het vlak waar u het contrast hebt aangepast, breder. In de meeste gevallen is het aan te raden onder de één pixel te blijven. Gebruik bijvoorbeeld 0,9 pixel. De instellingen bij Straal zijn afhankelijk van de grootte van de afbeelding.



Met Onscherp masker zoekt u pixels op die in waarde verschillen met de omringende pixels, op basis van de opgegeven drempelwaarde. De onderste regelaar geeft aan hoe groot die drempel is. Hoe hoger de instelling, hoe meer contrast er tussen de pixels nodig is. Ruis heeft over het algemeen een lager contrast dan de contouren van een detail. Let wel op bij jpeg-bestanden. Wanneer u bij Onscherp masker te hoge waarden ingeeft, loopt u het risico dat u de vervormingen versterkt die door de jpeg-compressie zijn veroorzaakt.

High-passverscherping

Deze techniek is beter bekend onder zijn Engelse naam. In de Nederlandse versie gebruikt u het filter Hooglichten (High Pass). Dupliceer eerst de achtergrondlaag. Open het palet Lagen en sleep de achtergrondlaag op de knop Maak een nieuwe laag (Create a new layer) of nog eenvoudiger, gebruik de toetsencombinatie Ctrl-J. Vervolgens past u Filter / Overige / Hooglichten toe.



De bovenste laag wordt omgezet naar een grijsafbeelding. Als u de schuifregelaar Straal (Radius) naar rechts verschuift, lijkt de afbeelding door een grijssluier heen te verschijnen. Verschuift u hem naar links, dan komt er een lijntekening door de grijze achtergrond heen. Verschuif dus de regelaar Straal tot de details die u wilt weergeven, mooi afgetekend zijn. Klik dan op OK.



Het magisch moment komt wanneer u in het palet Lagen de overvloeimodus van de bovenste laag wijzigt in Bedekken (Overlay), Zwak licht (Soft Light), Fel licht (Hard Light) of Intens licht (Vivid Light). De details springen dan tevoorschijn. Bij Bedekken zijn ze zelfs iets intenser dan bij Zwak licht. U kunt het effect iets afzwakken door de dekking van de bovenste laag te verlagen.