Bij het testen van videokaarten gebruiken wij al geruime tijd Windows Vista, en dat levert doorgaans weinig problemen op. Ons vernieuwde testsysteem draait op een vers geïnstalleerde tripleboot-configuratie met Windows XP SP2 32 bit, Windows Vista SP1 32 bit en Windows Vista SP1 64 bit. Het is verder ­belangrijk om te weten dat we alleen de meest recente hardware gebruiken. Het installeren van drivers verliep bij alle drie de Windows-versies probleemloos. Als u oudere hardware hebt, is de kans op een driverprobleem uiteraard groter. Sommige fabrikanten ontwikkelen namelijk geen Vista-drivers voor hun oudere producten.

Voor dit artikel hebben we gebruikgemaakt van twee grafische kaarten: een NVIDIA GeForce 8800 GT en een ATI Radeon HD 3870. Beide kaarten hebben een uitstekende prijs/prestatieverhouding en zijn uitermate geschikt voor gamers. Sommige nieuwe games hebben een DirectX 10-optie, als gebruik wordt gemaakt van Windows Vista en een DirectX 10-grafische kaart. Het is niet ­mogelijk om onder Windows XP gebruik te maken van DirectX 10 (Shader Model 4.0) maar u kunt wel een DirectX 10-grafische kaart installeren onder XP. De kaart zal dan geen gebruik maken van deze eigenschappen en terugvallen op DirectX 9 (Shader Model 3.0). Om de vergelijking tussen de besturingssystemen eerlijk te houden, hebben we in deze test niet gebruikgemaakt van de DirectX 10-opties onder Vista. Alle games zijn dus getest onder DirectX 9.
Gebruikta apparatuur:
Beeldscherm: Samsung 244T (24inch-breedbeeld-tft)
Processor: Intel Core 2 Extreme Q9770 (3,2 GHz)
Moederbord: Asus Maximus Extreme (Intel X38-chipset)
Voeding: Coolermaster Real Power Pro (1000 W) Modular
Geheugen: Kingston 2GB DDR3 1800 MHz (KHX14400D3K/2G
Harde schijf: Samsung Spinpoint F1 750 GB
Dvd-,Bluray,- en HD-DVD speler: LG GGC-H20N-L
Drivers NVIDIA GeForce 8800GT: Forceware 169.44
Drivers ATI Radeon HD 3870: Catalyst 8.3
Besturingssysteem: Windows XP Pro en Vista Ultimate

Vista versus XP

Uit onze testresultaten blijkt dat Windows XP nog steeds het snelste gamesysteem is, al is het verschil lang niet zo groot meer als bij de introductie van Vista ruim een jaar geleden. De game ‘Lost
Planet’ geeft met een Radeon HD 3870-kaart zelfs betere resultaten onder Vista, maar met een GeForce 8800 GT is dit niet het geval. Dit geeft meteen aan dat de drivers van een grafische kaart een sterke invloed hebben op prestaties. Andersom blijkt F.E.A.R. bij een resolutie van 1280 x 1024 met een GeForce 8800 GT sneller te zijn onder Vista dan onder XP, waarbij dit juist voor de Radeon HD 3870 weer niet het geval is.

Over het algemeen zijn de drivers van zowel AMD (voor de Radeon-kaarten) als NVIDIA (GeForce) prima in orde voor Windows Vista. Maar waarom zou je, los daarvan, voor Vista kiezen als XP in de meeste gevallen net wat sneller is? Volgens sommigen geeft het feit dat Windows Vista DirectX 10 ondersteunt de doorslag.Op dit moment delen wij dat argument echter niet. Echt ‘pure DirectX 10-games’ zijn er nog steeds niet; de meeste games zijn voor DirectX 9 gemaakt en hebben een DirectX 10-jasje gekregen. Door deze constructie zijn ­dergelijke titels onder DirectX 10 langzamer dan onder DirectX 9, wat jammer is omdat DirectX 10 met Shader Model 4.0 juist veel efficiënter en daardoor ook sneller zou moeten werken. Het wachten is nu op een game die vanaf de basis is ­opgebouwd voor DirectX 10. Zolang deze er niet zijn, is DirectX in ieder geval geen reden om over te stappen naar Vista. Bij de bestaande games die een DirectX 10-optie bieden, is het verschil nauwelijks zichtbaar.

Alleen voor Vista?

Wij hebben een aantal games vergeleken door ze zowel onder DirectX 9 als DirectX 10 te draaien. Alleen Crysis heeft onder DirectX 10 een zichtbaar beter beeld, als gebruik wordt gemaakt van de optie Very high detail. Deze optie is alleen beschikbaar voor DirectX 10-grafische kaarten en dus alleen onder Windows Vista. Het resultaat ziet er zeer fraai uit, maar het vraagt ook enorm veel van uw systeem. Om met deze instelling op een resolutie van 1280 x 1024 te spelen, hebt u minimaal een GeForce 9800 GX2 nodig. En dan hebben we het nog niet eens over een hogere (1920 x 1200) resolutie. Officieel kunnen gamers die Windows XP gebruiken de instellingen in Crysis niet verder opschroeven dan High detail (omdat voor Very high detail dus DirectX 10 nodig is). Er is echter een ‘mod’ voor dit spel uitgebracht, die het mogelijk maakt om onder Windows XP nagenoeg dezelfde kwaliteit te krijgen als onder Very high detail. Met deze modificatie presteert Crysis onder DirectX 9 ook nog eens beter dan met Very high detail onder DirectX 10. De ­modificatie werkt overigens niet alleen onder Windows XP, maar ook onder Vista. Meer informatie over deze mod kunt u hier vinden: www.incrysis.com/forums/viewtopic.php?id=18999.



In de onder gamers populaire 3DMark benchmarkserie komt binnenkort 3DMark Vantage uit. Deze opvolger van 3DMark ‘06 zal DirectX 10 volledig ondersteunen en werkt dan ook alleen onder Vista.

DirectX 10.1

Overigens biedt Windows Vista Service Pack 1 zelfs DirectX 10.1 (Shader Model 4.1), maar om hiermee te kunnen werken, hebt u een grafische kaart uit de Radeon HD 3000-serie nodig. ­NVIDIA-kaarten ondersteunen deze mogelijkheid zelfs nog helemaal niet. DirectX 10.1 is op dit ­moment nog minder interessant dan DirectX 10: er is geen enkel spel dat het ondersteunt en dit zal op korte termijn ook niet veranderen.



Tijdens alle testen zijn de standaard driverinstellingen gebruikt, met V-sync uitgeschakeld.
Resulaten zijn in frames per seconde bij 3DMark '05 en '06 in 3DMarks, hoger is beter.
AA staat voor Anti-Aliasing, AF voor Anisothropische Filtering en HDR staat voor High Dynamic Range. Dit zijn beeldverbeterende functies.

* Prey is getest met de graphic boost-functie geactiveerd. Deze functie is bedoeld voor grafische kaarten met 512 MB grafisch geheugen voor maximaal detail.
** Bij het benchmarken van F.E.A.R. is de optie ‘Soft Shadows’ uitgeschakeld.
*** S.T.A.L.K.E.R. is getest met 'Full Dynamic Lightning' geactiveerd. AF- en AA-instellingen zijn bepaald door de Max Detail-instelling.