Privacy op reis: wat mag de douane?

Door: suzanne-hartholt | 24 juni 2017 08:09

Algemeen

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Pagina 2

Als je naar het buitenland op vakantie gaat wil je goed voorbereid zijn. Maar is het ook verstandig om je geliefde smartphone mee te nemen? Net als je identificatiebewijs kan je apparatuur ook flink worden gecontroleerd bij de grens. In de Verenigde Staten zijn er zelfs plannen in gang gezet om de wachtwoorden van reizigers op te eisen. Op vakantie gaan kan op deze manier een grote impact hebben op je privacy. Het is handig te weten welke rechten je hebt als om inzage in jouw spullen of gegevens wordt gevraagd, dan kun je zelf ook een duidelijke grens stellen. Hier lees je alles over privacy op reis.

Of je nu met de auto, boot of met het vliegtuig naar het buitenland gaat: je loopt de kans te worden doorgelicht door de Koninklijke Marechaussee of de douane. De marechaussee heeft een militaire status en controleert voornamelijk personen en hun reisbestemming. Dit in tegenstelling tot de douane die zich meer richt op de doorvoer van goederen. Wanneer je langs de douane gaat, kan het zijn dat de controle verder gaat dan een visuele inspectie van je bagage. De inhoud van je laptop en je bagage kan steekproefsgewijs worden onderzocht op illegaal gekopieerde software. Als blijkt dat je meer dan drie illegale cd’s of dvd’s bij je hebt, of illegaal gedownloade software en games op je laptop hebt staan, kan alles door de Douane in beslag worden genomen en moet je waarschijnlijk een boete betalen. Deze strikte omgang met namaak is een gevolg van de Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) waar veel landen zich bij hebben aangesloten.

Om doorzoeking van je bagage te voorkomen kun je het best binnen de Europese Unie (EU) op vakantie gaan. In de EU is namelijk op grond van het Schengen-verdrag sprake van vrij verkeer van kapitaal, goederen, diensten en personen. Recent is het Schengenverdrag onder vuur komen te liggen omdat IS-terrorist Amri na de aanslag op een kerstmarkt in Duitsland ongestoord kon doorreizen naar Nederland. Dit geeft aan dat scherpere controle van de grens door de marechaussee misschien toch noodzakelijk is. Toch is het goed om per controle af wegen welk belang eigenlijk zwaarder weegt: het privacybelang of het veiligheidsbelang. Het kan zijn dat bepaalde veiligheidsmaatregelen niet bijdragen aan de veiligheid, maar er wel voor zorgen dat persoonsgegevens van reizigers onnodig in allerlei systemen worden verwerkt. Daarom worden de systemen van de douane en marechaussee onderworpen aan onafhankelijke toezichthouders die vaststellen of wordt voldaan aan de privacywetgeving.

Tegen ACTA is er wereldwijd veel protest. Nederland heeft zich in eerste instantie niet aangesloten bij dit internationale verdrag.

Bedrijfsgeheimen bewaken

Ben je werknemer dan is het niet aan te raden om zomaar de laptop, harde schijf of opslagmedium van je werkgever af te staan bij de grens. Dit kan buiten de Europese Unie echter wel van je worden verlangd. Met name wanneer er bedrijfsgeheimen op je apparatuur worden opgeslagen doe je er goed aan eerst contact opnemen met de bedrijfsjurist of je leidinggevende voordat je besluit iets vrij te geven. Het is daarom verstandig om tijdens een zakenreis bewijs mee te nemen waarmee je kunt aantonen dat het om apparatuur van je werkgever gaat.

Schade aan apparatuur en gegevensdragers

Als je op reis waardevolle gegevens wilt beschermen zul je allereerst rekening moeten houden met het feit dat je apparatuur fysieke schade kan oplopen tijdens de controle of bagageafhandeling. Er wordt zeker bij de afhandeling van ruimbagage niet bepaald zachtzinnig met je tassen en koffers omgesprongen. Ruimbagage wordt bovendien doorgelicht met veel krachtiger scanners dan die bij de handbagagecheck en het is niet per definitie zeker of digitale datadragers en chips dat altijd ongeschonden doorstaan. Dus neem laptops, tablets, smartphones en losse datadragers bij voorkeur mee als handbagage. Ook onontwikkelde ‘ouderwetse’ filmrolletjes kunnen beschadigd raken door de krachtige ruimbagagescanners, dus neem ook deze mee als handbagage. Op de site van Kodak kun je uitgebreide informatie vinden over het meenemen van onontwikkelde filmrolletjes in het vliegtuig.

Informatie over de douane vind je op de site van de Belastingdienst.

Gebruiksvriendelijke controle bij luchthavens

Er wordt op internationale vliegvelden veel geïnvesteerd in het zo effectief en prettig mogelijk inrichten van de grenscontrole. Zo wordt op luchthaven Schiphol zelfs bij de vormgeving van de centrale beveiligingschecks rekening gehouden met de gemoedstoestand van reizigers. Door gebruik te maken van natuurlijke materialen, rustige kleuren en geluiddempende maatregelen in de controleruimten zouden reizigers minder moeite moeten hebben met doorzoeking van hun bagage. Vakantiegangers kunnen er nu al voor kiezen een intensieve screening te doorstaan zodat ze in ruil daarvoor versneld de grenscontroles kunnen passeren. Er wordt ook volop geïnvesteerd in automatisering. Voor een soepele doorloop van reizigers en bagage worden de volgende systemen ingezet:

1. Schengen Informatiesysteem II (SIS II). Dit systeem verwerkt signaleringen zoals gegevens over gezochte of vermiste personen of over gestolen goederen. Bij

SIS II wordt, ter compensatie voor het vrij verkeer binnen de grenzen van de Europese Unie een hoog beveiligingsniveau aanhouden. Dit betekent dat een gigantische hoeveelheid gevoelige gegevens wordt verwerkt om ongewenste vreemdelingen buiten de deur te houden.

1. Eurodac. In Eurodac worden de vingerafdrukken, oftewel biometrische gegevens, van iedereen die asiel aanvraagt in een EU-lidstaat opgeslagen.

2. Visum Informatiesysteem. De gegevens die nodig zijn voor een visum worden in dit systeem geregistreerd en verder verwerkt.

3. Douane Informatiesysteem. In dit weinig toegepaste systeem worden gegevens die van belang zijn voor de handhaving van douanevoorschriften verwerkt.

Doorgifte passagiersgegevens

Sinds 1 januari 2012 moeten luchtvaartmaatschappijen waaronder Schiphol verplicht passagiersgegevens verzamelen en doorsturen naar politiediensten. Hierbij gaat het om gegevens als naam, adres, creditcardnummer, plaats van bestemming en reisgezelschap. Tot nu toe vragen de Nederlandse politiediensten alleen de gegevens van vliegtuigpassagiers op en niet die van bijvoorbeeld treinreizigers. Maar er zijn al wel landen, waaronder Rusland, wiens politiediensten de wens hebben uitgesproken gegevens van passagiers die per trein of bus reizen ook standaard te gaan verzamelen. Hier staat een infographic (PDF, 800 kB) van de Rijksoverheid die het proces laat zien van reizen van buiten de EU naar Nederland.

Luchthaven Schiphol is verplicht passagiersgegevens door te sturen naar politiediensten.

1 Reacties op: Privacy op reis: wat mag de douane?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • 1 juli 2017 17:47 Stoere2003
    Ik werd eens aangehouden op Schiphol na terugkomst van vakantie.
    Men wilde mijn laptop, camera en alle geheugenkaartjes bekijken.
    Maar degene bevoegd om dat te Mmgen doen,was niet aanwezig. Daar moest ik even op wachten. 4 uur Mogen wachten. Dat kan blijkbaar ook zo maar.
    Er werd mij op enig moment verteld dat ik naar huis mocht gaan zonder mijn spullen. Toen ik vroeg, hoe ik dat terug keek, was het antwoord dat ze dan tot aanhouding over gingen.
    Toen die man er was, was het met 15 min gebeurd en kon ik eindelijk naar huis.
    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.