Privacy op reis: wat mag de douane?

Door: suzanne-hartholt | 24 juni 2017 08:09

How To

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Pagina 2

Camera’s gericht op automobilisten

Naast de controlepunten op luchthavens worden ook de grenzen van de autowegen in de gaten gehouden. Zo rijden automobilisten die de grens over gaan bij België of Duitsland langs camerasysteem @migo-boras. Dit systeem is in 2012 opgesteld en werd oorspronkelijk ingevoerd om het land van herkomst van passerende auto’s te bepalen. Inmiddels worden de beelden van @migo-boras ook ingezet om voertuigcategorie, snelheid, tijd en plaats van de voertuigpassage waar te nemen. De camera’s zouden ook de gezichtsprofielen van bestuurders kunnen scannen. Dit betekent dat de mogelijkheden van dit controlesysteem in de praktijk kunnen worden uitbereid als dat noodzakelijk is voor de veiligheid.

Het fenomeen waarbij een systeem als @migo-boras niet meer alleen voor het oorspronkelijke doel wordt ingezet wordt function creep genoemd. Het optimaal benutten van technologie waarbij ook opeens nieuwe technieken als gezichtsherkenning kunnen worden ingezet kan een negatieve impact hebben op de privacy van veel reizigers. Toch is het wel een aantrekkelijke optie voor de overheid de toepassingen van dit systeem uit te breiden. Want als op deze manier terroristen uit de reizigersstroom kunnen worden gevist is dat een enorme winst voor de staatsveiligheid. Daarom moet de overheid voldoende transparant zijn over de precieze werking van de camera’s in de praktijk. Function creep gaat tenslotte ten koste van de burger die op zijn minst moet weten of hij zich onbespied kan wanen of niet. Overigens is het opmerkelijk dat de beelden van @migo-boras in Nederland niet langer dan vier weken mogen worden bewaard, maar in Duitsland en Frankrijk wel langdurig mogen worden opgeslagen.

De Nederlandse overheid moet voldoende transparant zijn over het feit dat ergens camera’s staan opgesteld.

Reizigerspatronen en discriminatie

Camerabeelden kunnen het werk van de marechaussee een stuk eenvoudiger maken. Wanneer op basis van de beelden vast staat dat mensenhandelaren vaak in auto’s van een bepaald merk rijden, kan de detecterende camera van de marechaussee daar op worden ingesteld. Zodra de betreffende soort auto langs komt kan een ‘hit’ worden gegeven zodat steekproeven voor controledoeleinden sneller succesvol zijn. De intuïtie waar medewerkers van de marechaussee over moeten beschikken wordt op deze manier langzaam vervangen door een geautomatiseerd systeem. De selectiecriteria waarmee de marechaussee reispatronen opstelt komt tot stand op basis van ervaring, trends in de illegale immigratie en nieuwe inlichtingen in combinatie met geanonimiseerde gegevens.

Dit betekent voor jou als reiziger dat bijvoorbeeld het in het bezit hebben van een bepaalde telefoon een reden kan zijn je extra te controleren bij de grens, als op basis van een algoritme toevallig is vastgesteld dat mensen met die telefoon vaker drugs smokkelen. Het is wel opletten, want het werken met dergelijke algoritmes brengt ook voor de douane risico’s met zich mee. Zo kunnen ze onbewust discriminerende factoren een rol laten spelen tijdens hun werk, waardoor uiteindelijk niet iedere reiziger gelijk wordt behandeld.

Vakantiecheck(in)list

Voordat je op reis gaat kun je de volgende vakantiechecklist doornemen om je gegevens bij de grens te beschermen:

1. Neem een oude of goedkope (prepaid)telefoon mee om te bellen.

2. Verander na je reis de wachtwoorden van je belangrijkste accounts.

3. Ontdoe je laptop of mobiele apparatuur van de data die je niet nodig hebt tijdens je trip, zodat het eventuele uitlezen van je apparatuur minder schadelijk is.

4. Versleutel je apparatuur.

5. Verwijder apps of beveilig deze met een wachtwoord.

6. Schakel apparatuur zoveel mogelijk uit om bepaalde typen cyberaanvallen te voorkomen.

7. Wis niet al je gegevens, want als het lijkt dat je iets verbergt zal je extra worden gecontroleerd bij de grens.

Wachtwoorden gedwongen afstaan

Vanwege de ‘War on Terror’ neemt de intensiteit van grenscontroles in de Verenigde Staten toe. Zo heeft NBC News cijfers gepubliceerd waaruit blijkt dat er fors meer telefoons worden onderzocht door de douane in de Verenigde Staten zonder dat een rechter daar groen licht voor heeft gegeven. Ook de douane van het Verenigd Koninkrijk mag persoonsgegevens van mobiele telefoons uitlezen zonder concrete verdenking van de eigenaar. De bevoegdheid van de Amerikanen om wachtwoorden op te vragen strekt zich niet alleen uit tot mensen buiten de Verenigde Staten. Ook Amerikanen zelf, waaronder recent een medewerker van de NASA, moeten hun wachtwoord afgeven als daar bij de grens naar wordt gevraagd. Wanneer je eenmaal je wachtwoord hebt doorgegeven kan dat in Amerika tot wel 75 jaar worden bewaard, met alle beveiligingsrisico’s van dien.

Vanuit juridisch oogpunt zijn er heel wat bezwaren tegen het verplicht stellen van het vrijgeven van wachtwoorden. Zo geldt in Nederland het zogeheten ‘nemo tenetur-beginsel’. Die brengt met zich mee dat een verdachte niet gedwongen kan worden aan zijn eigen veroordeling mee te werken, zoals ook het geval is bij het zwijgrecht. In Nederland is het nog niet zo ver dat wachtwoorden kunnen worden afgedwongen. Zo is recent het decryptiebevel, een verplichting die een verdachte zou kunnen dwingen zijn apparatuur te ontsleutelen, geschrapt uit het Nederlandse Wetsvoorstel Computercriminaliteit III die de politie meer bevoegdheden zal geven.

Conclusie

Als je op vakantie gaat moet je er rekening mee houden dat jij, je apparatuur en je gegevens kunnen worden doorgelicht bij de grens. Buiten de Europese Unie kan die controle heel ver gaan, zoals in de Verenigde Staten waar ze je wachtwoorden kunnen opeisen. Je kunt ervoor kiezen gewoon in Nederland zelf vakantie te vieren, of op reis te gaan met zo min mogelijk apparatuur waarop privéinformatie staat en waaruit jouw manier van leven kan worden afgeleid.

De Electronic Frontier Foundation heeft een stevig rapport uitgebracht over controle bij de Amerikaanse grens.

1 Reactie(s) op: Privacy op reis: wat mag de douane?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • 1 juli 2017 17:47 Stoere2003
    Ik werd eens aangehouden op Schiphol na terugkomst van vakantie.
    Men wilde mijn laptop, camera en alle geheugenkaartjes bekijken.
    Maar degene bevoegd om dat te Mmgen doen,was niet aanwezig. Daar moest ik even op wachten. 4 uur Mogen wachten. Dat kan blijkbaar ook zo maar.
    Er werd mij op enig moment verteld dat ik naar huis mocht gaan zonder mijn spullen. Toen ik vroeg, hoe ik dat terug keek, was het antwoord dat ze dan tot aanhouding over gingen.
    Toen die man er was, was het met 15 min gebeurd en kon ik eindelijk naar huis.
    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.