Review: iPad Pro

Door: De Telegraaf | 11 november 2012 13:11

Algemeen

Toen de originele iPad in 2010 werd gelanceerd, was het de eerste tablet die écht succesvol was. Maar markttrends veranderen en veel fabrikanten lijken richting een combinatie van tablet en laptop te verschuiven. Ook Apple ziet deze trend en doet mee met de nieuwe iPad Pro. Kan het platform een ervaring bieden die de productiviteit van laptops evenaart?

Hardware

Toen ik de Pro rond de onthulling in september voor het eerst in levende lijve zag, dacht ik 'dit ding is veel te groot'. Met zijn 12,9 inch grote scherm is het voor een tablet een fors apparaat. Met een dikte van 6,9mm en een gewicht van iets meer dan 700g vallen de overige fysieke eigenschappen nog mee. Je zult de Pro niet lang vasthouden met één hand om een boek op te lezen, maar daar is hij dan ook niet voor bedoeld.

Naast de grootte van het scherm zijn er nog wat andere hardwarevernieuwingen ten opzichte van andere modellen. Zo zijn er nu vier speakers in het apparaat te vinden, twee aan de linkerkant en twee aan de rechterkant als de tablet in horizontale stand vastgehouden wordt. Deze geven nu dus geluid in stereo, waarbij de verspreiding van de audiokanalan dynamisch meebeweegt met hoe de tablet georiënteerd is. Geluid voor links komt hoe dan ook dus uit de linkerspeakers, en voor rechts uiteraard uit de rechterspeakers. Daarbij moet ik ook zeggen dat de Pro flink luider gezet kan worden dan zijn kleinere broertjes. Fijn voor gebruik thuis, om films te kijken, maar ook handig bij het geven van een presentatie, waarbij de speakers nu ook prima kunnen voldoen.

Daarnaast is de Pro voorzien van de nieuwe A9X-chip. Dit is een opgevoerde versie van de A9 die in de iPhone 6S en 6S Plus te vinden is. Deze chip, gecombineerd met de 4GB aan werkgeheugen zorgen ervoor dat deze tablet razendsnel werkt. Laadtijden zijn kort en vooral het tonen en manipuleren van 3D-modellen is ontzettend vlot, terwijl dat op oudere hardware nog weleens tot haperingen kan leiden.

Andere vernieuwingen haken in op de optionele accessoires, de Apple Pencil-stylus en het Smart Keyboard. Hierover specifiek later in deze review meer, maar de nieuwe datapoort aan de zijkant van de iPad Pro is nog wel even het vermelden waard. Deze fungeert eigenlijk als USB-poort, waarbij zowel data als stroom worden doorgegeven. De poort kan ook gebruikt worden door andere accessoires als een fabrikant dat zou willen.

Software

Zoals op elke iPad draait ook op de Pro besturingssysteem iOS, in dit geval versie 9. De software bevat, afgezien van ondersteuning voor de nieuwe accessoires, geen specifieke functies voor het grote scherm. De grootte van het beeld helpt wel bij het hoofddoel van de Pro: productief zijn. Vooral het multitasken, waarbij twee apps naast elkaar gedraaid worden, is op dit nieuwe apparaat een stuk fijner. Het scherm heeft namelijk precies de grootte van twee iPad Air-schermen die naast elkaar staan. Hierdoor kun je letterlijk twee iPad-apps op reguliere grootte naast elkaar draaien. Als iemand die dagelijks van deze functie gebruikmaakt - in de trein is het makkelijk werken voor mij met een tekstverwerker in het ene venster en de webbrowser of mailapp in de andere - kan ik de extra ruimte wel waarderen.

Een minpuntje is wel dat de iPad Pro aan het iPhone 6 Plus-syndroom lijdt. Daarmee bedoel ik dat bepaalde elementen in apps die niet zijn geüpdatet om van het grote scherm gebruik te maken, ineens worden opgeblazen. Zo zijn in deze apps de icoontjes in de balk bovenin (waarin ondermeer het accuniveau en de sterkte van de wifi- of 4G-dataverbinding wordt weergegeven) ineens enorm. Ook is in apps als Facebook de tekst erg groot, alsmede de knoppen onderin beeld. Nu zullen de meeste applicaties ongetwijfeld een update krijgen, aangezien dat ook voor de 6 Plus is gebeurd, maar in de eerste weken moet je wel rekening houden met dit soort fratsen.

Productiviteit

Als je me vijf jaar geleden had gevraagd of je echt werk gedaan kunt krijgen op een iPad, zou ik je in je gezicht hebben uitgelachen. Inmiddels zijn we een poos verder en de vernieuwingen in iOS gekoppeld aan een florerende App Store hebben ervoor gezorgd dat het nu wél kan. Ten eerste zijn er talloze echt krachtige apps beschikbaar, van PowerPoint, Excel en Word van Microsoft tot een heuse versie van 3D-modellenprogramma AutoCAD. Adobe heeft ook een complete suite krachtige fotobewerkingsapps, waaronder het professionele Lightroom. Toegegeven: de grote broers op de pc en Mac bieden veelal meer opties, maar voor een groot deel van de gebruikers zijn de iOS-apps afdoende.

Daarnaast biedt iOS inmiddels goede manieren om bestanden van de ene app in de andere te krijgen via het 'sharing'-menu waarop appmakers zelf kunnen inhaken. Het overzetten van een tekening uit Procreate naar Photoshop om hem daar verder te bewerken is hierdoor bijvoorbeeld een fluitje van een cent.

Overigens bedoel ik niet te zeggen dat iOS al compleet de concurrentie aan kan met Windows of OS X als het om productiviteit gaat. Puur het feit dat je op deze systemen meer dan twee vensters open kunt hebben en meerdere apps tegelijkertijd kunt draaien, geven deze een streepje voor. Maar als je dat niet per se hoeft, dan is iOS inmiddels een vrij volwassen besturingssysteem waarop je echt wat gedaan kunt krijgen.

Pencil

Apple zelf brengt tegelijkertijd met de iPad Pro twee nieuwe accessoires op de markt: de Apple Pencil en de Smart Keyboard. De Pencil is een op het eerste gezicht ontzettend eenvoudige stylus. Het ziet er uit als een potlood en bevat dan ook geen knoppen. Wel is hij drukgevoelig, waardoor tijdens het tekenen bijvoorbeeld dikkere lijnen getrokken kunnen worden door harder op het scherm te drukken. Ook kan het apparaat zien hoe schuin je hem vasthoudt. Hierdoor kun je dus brede stroken op papier zetten door de Pencil wat horizontaler vast te houden, zoals je met een echt potlood ook zou kunnen doen.

Nu is de Pencil niet de eerste stylus die voor de iPad is uitgekomen, maar hij werkt wel vele malen beter dan alles wat ik hiervoor heb geprobeerd. Ten eerste is de punt dun en hard en niet breed en rubberig, zoals vrijwel alle andere stylussen, waardoor hij een stuk preciezer in gebruik is. Raak je een punt aan op het scherm, dan komt ook echt dáár een puntje op het digitale canvas te staan.

Daarnaast reageert de software een stuk sneller op de bewegingen van de Pencil. Hiermee bedoel ik dat de tijd tussen het aanraken van het scherm en het verschijnen van een lijn zeer kort is. Alleen als je met grote snelheid een veeg over het scherm haalt, kun je net de lijn achter de punt van de stylus zien verschijnen, maar zelfs dat verbreekt de illusie van het echt tekenen niet.

Tenslotte is de zogeheten palmherkenning uitstekend. Hiermee wordt de softwarematige techniek bedoeld waardoor je een hand op het touch screen kan laten rusten zonder dat deze als aanraking geregistreerd wordt. Je kunt dus prima je hand op het scherm houden terwijl je aan het tekenen bent.

De Pencil maakt gebruik van bluetooth om gegevens zoals het drukniveau door te geven aan de iPad en dus moet hij ook opgeladen worden. Volgens Apple gaat hij met een volle accu zo'n 12 uur mee en dat klopt grofweg wel. Bij mij ging hij op één laadbeurt een weekje mee met vrij veel gebruik. Opladen gaat met de Lightning-connector op de achterzijde. Hij kan zo in de iPad gestoken worden en binnen een half uur is hij helemaal vol. Ook is het mogelijk om met de bijgeleverde adapter hem aan te sluiten op een Lightning-oplaadkabel.

Aangezien ik geen professioneel tekenaar ben, besloot ik ook enkele leden van de illustratieafdeling van De Telegraaf met de iPad Pro en de Pencil aan het werk te zetten. Zij hadden bijna alleen maar goede dingen te zeggen. Zo waren ook zij onder de indruk van de snelheid. Het enige puntje van kritiek was het ontwerp van de Pencil zelf: hij is gemaakt van glad plastic en als je een uurtje zit te tekenen, wil hij wel eens tussen de vingers wegglijden.

Daarbij moet ik ook vermelden: uiteraard biedt deze stylus niet alle opties en mogelijkheden die een professioneel tekentablet heeft, zoals bijvoorbeeld van Wacom. Maar aangezien deze duizenden euro's kunnen kosten, kan dat verschil in kwaliteit vergeven worden. Om lekker te kunnen tekenen en schilderen op de iPad Pro is de Pencil een uitstekende extra.

Het enige wat me wel steekt, is dat Apple niet voorzien heeft in een opbergplek voor het 'potlood'. Niet in of op de iPad zelf, noch in de Smart Keyboard. Eén van de belangrijkste kritiekpunten van wijlen directeur Steve Jobs op stylussen was dat je ze snel kwijt raakt, en dat probleem lijkt het bedrijf zelf nog niet te hebben opgelost.

Overigens werkt de Pencil alleen op de iPad Pro. Hij kan niet gekoppeld worden aan een Air of Mini en doet überhaupt niets op de schermen van deze tablets.

Smart Keyboard

Om de vergelijking met de Surface makkelijk te maken, heeft Apple ook een eigen toetsenbord gemaakt. Dit Smart Keyboard is een variatie op de bestaande Smart Cover, die met een magneet aan de zijkant van de iPad bevestigd kan worden. Het Smart Keyboard is uiteraard iets dikker - er moet tenslotte een heel toetsenbord in - maar zelfs dan is hij in combinatie met de iPad dunner dan de meeste laptops.

De hoes kan zodanig gevouwen worden dat de iPad vrij rechtop kan staan. Het is helaas niet mogelijk om de stahoek aan te passen. Tijdens het testen had ik er niet veel last van, maar ik kan me goed voorstellen dat voor het werken in krappere ruimtes, zoals in een vliegtuigstoel, dit wel handig was geweest.

De vraag is natuurlijk: tikt hij lekker? Toen Apple aankondigde in dit toetsenbord van dezelfde technieken gebruik gemaakt te hebben als in de recente 12 inch grote MacBook, raakte ik even bezorgd. Dat toetsenbord vond ik absoluut niet lekker tikken, ondermeer omdat de toetsen voor een deel verzonken zijn in het chassis van de laptop. Gelukkig is het Smart Keyboard anders. Ten eerste zijn de knoppen hoger, waardoor je makkelijk kunt voelen waar de ene toets ophoudt en de volgende begint. Daarnaast loopt het stof van de cover over de toetsen heen, wat het geheel een 'zacht' gevoel geeft. Het voelt gewoon lekker aan als je aan het tikken bent.

Een voordeel boven de meeste toetsenborden voor voorgaande iPad-modellen is dat hij niet via bluetooth contact hoeft te maken, maar via de datapoort aan de zijkant van de Pro. Via deze poort krijgt het Smart Keyboard ook stroom, dus je hoeft het apparaat niet op te laden.

Logi Create Backlit Keyboard

Tegelijkertijd met de accessoires van Apple komt ook Logitech met een compatibel toetsenbord. Deze is gedeeltelijk in samenwerking met de iPad-maker geproduceerd, zodat ook deze gebruik kan maken van de datapoort aan de zijkant.

De Create bedekt de complete iPad. Hierdoor verandert het geheel meer in een laptop dan bij gebruik van het Smart Keyboard Het gevolg is dat het geheel wat dikker is en minder handzaam, maar zo wordt ook de achterkant beschermd tegen krassen. En er staat nog een groot voordeel tegenover: de toetsen worden van achteren verlicht, wat het werken bij weinig verlichting natuurlijk een stuk makkelijker maakt.

Logitech heeft eerder al goede iPad-toetsenborden geleverd, dus dat hij verder lekker typt, was voor mij geen verrassing. De toetsen zijn lekker groot en er is voldoende ruimte tussen de knoppen om goed het onderscheid te voelen.

Ook bevat de Create een rij sneltoetsen die bij het Smart Keyboard ontbreken. Hiermee kan bijvoorbeeld de helderheid van het scherm of het volume aangepast worden. Tenslotte mag ook vermeld worden dat de Create met een adviesprijs van €149 goedkoper is dan het toetsenbord van Apple zelf, dat voor €179 over de toonbank gaat.

Prijs en vergelijkbare apparaten

De goedkoopste versie van de iPad Pro kost €919 en heeft 32GB aan opslaggeheugen. Godzijdank besloot Apple dus om voor dit model van de standaard 16GB af te stappen. 32GB is geen vetpot, maar je hebt tenminste een beetje ademruimte.

Daarnaast is er nog een versie met 128GB, die €1099 kost. Het duurste model bevat 128GB aan opslagruimte, ondersteunt 4G-dataverbindingen en kost €1249. De Apple Pencil kost €109, terwijl de het Smart Keyboard €179 kost. Wil je dus het goedkoopste model met alle accessoires, dan ben je €1207 kwijt.

Vergeleken bij andere iPads is dat veel geld, maar de tablet zit dan ook meer in het vaarwater van de Surface Pro 4 en de MacBook Air. De goedkoopste Surface Pro 4 in combinatie met het Type Cover-toetsenbord kost €1149, dus zo'n groot verschil is het niet. De goedkoopste MacBook Air kost €999, maar heeft geen touch screen en de schermresolutie ligt vele malen lager.

iPad Pro vs. Surface Pro 4

Ik wil wel nog even stilstaan bij de vergelijking van de iPad en de Surface, vooral omdat ze zo op elkaar lijken. De benadering van het concept hybride tablet/laptop is bij beide bedrijven echter compleet verschillend. De Surface is een laptop die ook dienst kan doen als tablet, terwijl de iPad Pro een tablet is dat ook dienst kan doen als laptop.

De tablet van Microsoft biedt veel meer opties als het gaat om het draaien van meerdere programma's en het is geen geheim dat de programma's voor Windows (of Mac OS X, om de vergelijking een beetje eerlijk te houden) over het algemeen meer opties bieden dan hun broertjes op iOS. Ondertussen schiet het apparaat schromelijk tekort als op zichzelf staande tablet: ondanks dat Windows 10 vele verbeteringen kent op het vlak van gebruik met een touch screen, kan het nog altijd niet tippen aan iOS of Android.

Het is op dat vlak dat de iPad Pro dus de strijd wint. Net als zijn voorgangers blinkt ook de Pro weer uit in gebruiksvriendelijkheid en gebruiksgemak. Maar daar lever je dus wel weer flexibiliteit voor in. Als je bijvoorbeeld een video aan het renderen bent op de iPad, kun je niet even switchen naar een ander programma terwijl de video op de achtergrond wordt afgemaakt.

Conclusie

Voordat ik een echt oordeel geef: laat ik voorop stellen dat ik de iPad Pro eigenlijk alleen interessant vind in combinatie met de Pencil en toetsenbord. Zonder minstens één van die twee is de Pro simpelweg een grotere iPad en biedt het niet gek veel voordelen in relatie tot de concurrentie.

Heb je de accessoires er wel bij, dan kun je heel veel met de Pro. De Pencil biedt een goede tekenervaring en apps als Procreate, SketchBook en 3D-modelleersoftware UMake komen op deze manier echt tot hun recht. Het Smart Keyboard is lekker dun en tikken gaat er erg goed op. Mocht je iets robuusters willen, dan is de Logi Create Backlit Keyboard ook een prima optie, al is die wel minder handzaam.

De ultieme vraag is natuurlijk: kan de iPad Pro een laptop vervangen? Het antwoord is 'ja, maar...' Voor bijna alle taken die je op een laptop wilt uitvoeren, is in het iOS-systeem een goede oplossing te vinden, zeker als je veel grafisch werk doet. De Pencil maakt van het apparaat een echte optie voor tekenaars of fotografen die onderweg willen werken. Daarnaast heb je natuurlijk alle voordelen van een iPad erbij: relatief handzaam, gebruiksvriendelijk, een mooi aanraakscherm en de beschikking over talloze apps en games.

Het wordt alleen wat lastig als je veel dingen tegelijk wilt doen en snel wilt schakelen tussen de verschillende taken. Daarin blijft een Windows- of OS X-computer simpelweg beter. Mijn advies is dan ook: kijk eerst goed of je jouw manier van werken in een iOS-omgeving kunt dupliceren, voor je in het diepe springt en een iPad Pro aanschaft.