2011: Wereldwijde patentoorlog escaleert

Door: | 30 december 2011 10:12

Apple

Het afgelopen jaar is de patentstrijd tussen de mobiele reuzen volledig uit de hand gelopen. Maar de Blitzkrieg is verzand in een pijnlijke en kostbare loopgravenoorlog.

De jarenlange wapenwedloop van mobiele patenten ontaardde in 2011 in een felle oorlog tussen techgiganten als Apple, Samsung, Microsoft, Motorola, HTC en Google. Apple ontketende een 'nucleaire oorlog tegen het gejatte Android'.

De wereldwijde patentstrijd begon natuurlijk al vóór 2011 met verschillende rechtszaken tussen Apple en Nokia.

Maar dit was slechts een opmaat voor de totale oorlog die dit jaar uitbrak. Vooral Apple en Samsung maakten elkaar via de rechter het leven zuur, zonder erg veel succes overigens. De twee kemphanen in de VS, Duitsland, Japan, Korea, Australië, Frankrijk en niet te vergeten Nederland.

Onjuist fotobewijs

Webwereld haalde het wereldnieuws na ontdekking dat Apple, bewust of onbewust, met visueel bewijs had geknoeid. Dat was zowel in Duitsland als in Nederland het geval. In beide zaken liet de rechter het fotografische materiaal uiteindelijk volledig buiten beschouwing, omdat Apple's ontwerprechten zich beperken tot een serie tabletschetsen, die in 2004 al zijn gedeponeerd.

In Nederland diskwalificeerde de rechter Apple's designclaims, in Duitsland werd de Galaxy Tab 10.1 wel verboden. Maar zelfs deze ene, concrete overwinning van Apple werd door Samsung weer teniet gedaan. In december kwam het met een licht aangepaste versie van de tablet, de Tab 10.1N, die van de rechter voorlopig door de beugel kan.

In Nederland was de Pyrrusoverwinning voor Apple compleet: Samsung maakte inbreuk op slechts één patent. En belangrijker: met een simpele update omzeilde Samsung het probleem.

Kansloos tegenoffensief

Omgekeerd strandde het tegenoffensief van Samsung zo mogelijk nog sneller. Het Koreaanse concern toverde een zak essentiële 3G-patenten uit de hoge hoed die Apple zou schenden. Maar al snel bleek dat aan deze patenten een verplichting vastzit om ze aan iedereen onder redelijke voorwaarden te licentiëren. Samsung had zich niet aan deze zogenaamde FRAND-voorwaarden gehouden, en daarmee zijn de claims van Samsung voorlopig geneutraliseerd. Ten minste in Nederland.

Microsoft winnaar

De sluwe vos in dit verhaal is Microsoft. Het maakt dankbaar gebruik van de oorlog die Apple tegen makers van Android-apparaten voert om ook te dreigen met een oorlog. Veel bedrijven willen of kunnen immers niet twee patentoorlogen tegelijk voeren. Bovendien zijn ze vaak ook partner van Microsoft voor Windows of Windows Phone. Daarnaast is het patentportfolio van Microsoft een flink maatje groter dan dat van Apple.

Onder die druk zijn er het afgelopen jaar een heel aantal gezwicht, onder meer HTC en Samsung. Die dragen voortaan licentiegeld af aan Microsoft, tussen de 5 en 15 dollar voor elk apparaat met Android dat ze verkopen. Diegene die weigeren Microsoft te betalen, worden voor de rechter gesleept zoals Motorola en Barnes&Nobles, die Microsoft van afpersing beticht.

Voortgaande wapenwedloop

En zo vechten ruim 20 techbedrijven elkaar de tent uit. Financial Times maakte de rechtszaken, schikkingen en licentiedeals visueel inzichtelijk.

Ondertussen gaat de patentwapenwedloop in alle hevigheid door. Om zichzelf en zijn Android-partners te beschermen heeft Google Motorola Mobility gekocht voor 12,5 miljard dollar. De gigantische acquisitie, die nog moet worden goedgekeurd, was mede ingegeven doordat Google pijnlijk achter het net viste bij de veiling van de berg cruciale patenten van de bankroete Canadese telecomreus Nortel.

Vrij spel voor trollen

Rondom het hoofdpodium van de worstelende techreuzen cirkelen in 2011 immer meer patenttrollen, klaar om royalties op te eisen en weigeraars aan te klagen. Deze trollen hebben als voordeel dat ze zelf geen producten en apparaten maken of verkopen, ze hebben dus niets te verliezen. Apple en Nokia werken zelfs samen met twee beruchte patentrollen, Digitude en Mosaid.

Halverwege 2011 kregen de trollen bovendien nog een steuntje in de rug van de Amerikaanse Hoge Raad. Die oordeelde dat het niet oneerlijk is dat de aanklager (de patenthouder) met minder hard bewijs hoeft te komen dan de aangeklaagde.

In de loopgraven

Conclusie: ondanks spectaculaire offensieven en juridisch wapengekletter zijn de meeste patentfronten eind 2011 hopeloos gestagneerd in de loopgraven. Het is Microsoft die de meeste terreinwinst heeft geboekt, niet door openlijke strijd, maar door dwang.