In 16 stappen veilig freeware gebruiken

Door: Ignace de Groot | 13 augustus 2015 14:08

Apps & Software

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2
  3. pagina 3
  4. pagina 4

Wanneer je op het internet op gratis software botst, is het verleidelijk die meteen te downloaden. Er is veel degelijke freeware beschikbaar, maar voor je daarmee aan de slag gaat, is het verstandig om voorzorgsmaatregelen te nemen. Want gratis blijkt jammer genoeg niet altijd een goede koop.

Voor het downloaden

Tip 01: Knoppen

Ben je op zoek naar een leuk en gratis programma om foto's te bewerken? Dan googel je naar iets als 'download free photo tool' of 'photo editor free' ... met miljoenen zoekresultaten tot gevolg. De kans is groot dat je je, zoals de meeste andere gebruikers, beperkt tot de eerste tien hits. Lees ook: De beste freeware-tips van juli.

Hier kom je niet zelden links naar ietwat bedenkelijke verzamelsites als die van Cnet (download.com) of Softonic. Kom je op zo'n site terecht, dan zie je al snel talrijke advertenties en bijhorende (download)knoppen. Weet jij nog welke knop naar de gewenste download leidt (voor zover die op die pagina al te vinden is)? Een eerste tip: klik niet zomaar een knop aan, maar houd de muisaanwijzer even boven de knop en kijk naar de statusbalk van je browser. Uit de bijhorende url valt vaak al af te leiden of die je naar de juiste download voert (binnen hetzelfde domein) dan wel naar een of andere (externe) advertentiepagina.

Tip 01 Kijk ook altijd even naar de url in de statusbalk vóór je klikt.

In soorten

Er bestaan verschillende modellen van 'gratis' software en het is goed dat je onderscheid kunt maken. De echte freeware - in de strikte zin van het woord - kun je gratis en zonder beperkingen downloaden, gebruiken en kopiëren. Je hebt echter geen toegang tot de broncode van deze programmatuur en gewoonlijk kun je ook nauwelijks of geen beroep doen op ondersteuning. Minder zuivere vormen van freeware zijn bijvoorbeeld donationware, beerware, cardware enzovoort: bij blijvend gebruik word je verondersteld iets aan de ontwikkelaar te geven.

Freemium software vormt een variant hierop: de basissoftware is gratis (free), maar voor de meer geavanceerde mogelijkheden moet je betalen (premium). Opensource-software dan weer is niet noodzakelijk altijd gratis, maar je mag de broncode wel gebruiken, modificeren en opnieuw ter beschikking stellen. Vaak zet een hele gemeenschap de schouders onder zo'n opensource-project en kun je daar ook met vragen terecht. Shareware ten slotte kun je gratis downloaden, maar wil je zo'n programma blijvend gebruiken, dan word je geacht te betalen. Sommige van deze programma's vallen na een tijdje terug op de basismogelijkheden (crippleware) of zetten je er steeds harder toe aan alsnog te betalen (nagware).

Tip 02: Gereputeerde sites

Je zult merken: op heel wat webpagina's schuilt de juiste link niet achter een of andere opvallende of uitnodigende knop, maar blijkt het een simpele tekstlink onder aan de pagina te zijn. Voor zover mogelijk beperk je je bij voorkeur ook tot gereputeerde sites. Hackers weten namelijk dat zoektermen als 'free photo editor' - en eigenlijk alles met 'free' en 'download' - populair zijn en trachten je op die manier naar sites te lokken waarop ze malafide software hebben geplaatst.

Een van onze favoriete verzamelsites is SnapFiles. Wanneer je hier Freeware aanklikt, krijg je een dozijn softwarecategorieën met talrijke subrubrieken aangeboden. De categorie Graphics & Photo Editing bijvoorbeeld is verder opgedeeld in rubrieken als Animation Tools, Photo Effects, Font Tools, Image Resizing, Photo Organizers enz. Open je zo'n rubriek, dan krijg je een opsomming van de bijhorende tools, die je volgens diverse criteria kunt sorteren: Date last updates, Our Rating, User Rating of Current Popularity. Elk programma gaat vergezeld van een beschrijving en een of meer waarderingen, evenals een link naar de site van de ontwikkelaar of uitgever. Klik ook deze link even aan, want hier ben je zeker van de nieuwste versie.

SnapFiles is een gereputeerde downloadsite die al bijna twintig jaar bestaat.

Tip 03: 'Wrappers'

Wees ook op je hoede als je op een site iets opmerkt van een 'downloadmanager' of een 'installer' die het ophalen en installeren van de beoogde software sneller of makkelijker zou maken. Gewoonlijk krijg je dan met een 'download wrapper' te maken: een installatietool die het beoogde programma in allerhande ongevraagde software heeft verpakt (zie ook tip 7). Voordat je een programma downloadt, doe je er ook goed aan eerst even naar de naam van de gewenste software te googelen in combinatie met een term als 'review'. Je vindt zo vaak genoeg recensies over het bewuste programma (jammer genoeg vaak op sites die het programma ook ter download aanbieden - enige scepsis is dus altijd wel op zijn plaats). Zoek je op de programmanaam in combinatie met de term 'malware', dan kom je te weten of er mogelijk malafide software aan dat programma gelinkt is.

Een download wrapper pakt een programma niet zonder (minder fraaie) bedoelingen in.

Tip 04: Wegwerpmail

Soms kun je de gevraagde software pas downloaden of installeren nadat je je e-mailadres hebt ingevuld. Nu kun je weliswaar een verzonnen adres invullen, maar daar heb je niks aan als een downloadlink of activeringssleutel naar dat adres wordt verstuurd. Je kunt uiteraard je echte e-mailadres opgeven, maar dan loop je risico op spam.

Er is echter een tussenweg: een wegwerpadres. Dat kan bijvoorbeeld een extra e-mailaccount zijn dat je hebt aangemaakt bij een mailservice als Gmail, Yahoo of Outlook.com, dat je vervolgens alleen voor specifieke doeleinden raadpleegt - zoals het ontvangen van een link of code. Misschien laat je eigen provider wel toe snel e-mailadressen te creëren die naar je echte mailbox verwijzen, en die naderhand met hetzelfde gemak weer te verwijderen. Je zou dan opeenvolgende adressen kunnen aanmaken als download1@domein.nl, download2@domein.nl enz. Als alternatief kun je gebruikmaken van speciale diensten als www.10minutemail.com of www.mailinator.com. Bij de eerste krijg je een willekeurig gegenereerd adres dat standaard tien minuten geldig blijft. Bij de tweede kun je zelf een adres verzinnen @mailinator.com. Een nadeel van zulke diensten is dat sommige sites adressen van die domeinen weigeren.

Een wegwerpadres - bij voorkeur zonder link naar je eigen adres - voorkomt spam.