Privacydata verwijderen uit foto's

Door: Dirk Schoofs | 21 februari 2011 16:02

Apps & Software

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2

In tijden waarin privacy uiterst gevoelig ligt, stuwen we (soms onbewust) ontzettend veel gegevens over onszelf het internet op. Onze kinderen drukken we op het hart om nooit en te nimmer het huisadres aan vreemden te geven, maar zelf publiceren we foto's op het web waarin al die info wel te grabbel ligt. Hoe zit dat? En belangrijker: hoe voorkomt u dat?

1. Watteh... metadata?

Bent u een georganiseerd fotograaf, dan gebruikt u reeds zogenoemde tags om informatie over uw foto's aan afbeeldingsbestanden toe te wijzen. Deze etiketten komen later van pas om foto's terug te vinden en om snel verzamelingen­ samen te stellen aan de hand van bepaalde criteria. Toch blijft uw digitale camera de belangrijkste en allereerste tagger. Zonder dat u er een vinger naar uitsteekt, voegt het toestel een heleboel gegevens aan de afbeelding toe. We noemen deze gegevens 'metadata', wat zoveel betekent als 'gegevens over gegevens'. Deze data zijn niet echt verborgen, maar u moet ze wel specifiek opvragen om ze te kunnen zien. Er zijn verschillende metadata, want dit soort gegevens is niet gestandaardiseerd. De bekendste zijn de exif-tags, wat staat voor 'exchangeable image file format'. Exif is als het ware het paspoort van de foto. Hierin staat de datum en tijd van de opname, het merk en het model van de camera, een thumbnail, de eigenaar van de camera en een overzicht van alle instellingen (ISO, diafragma, sluitertijd, brandpuntsafstand, flits, enzovoort). Deze informatie komt in de header van de afbeelding.

Een kleine greep uit de exif-gegevens die worden opgeslagen bij afbeeldingen.

2. Exif lezen via het besturingssysteem

In principe hebt u geen speciale software nodig om exif-gegevens te lezen. Zowel in Windows als in Mac OS X kunt u hiervoor gewoon het besturingssysteem aanspreken. In Windows 7 klikt u in Windows Verkenner met de rechtermuisknop op een fotobestand, kies de optie Eigenschappen / Details. In Windows XP kiest u voor Eigenschappen / Samenvatting / Geavanceerd. Gebruikt u Mac OS X, dan klikt u in Finder op een bestand en daarna vraagt u de informatie op met de toetscombinatie Cmd+I.

In Windows 7 leest u bij de eigenschappen ook de exif-gegevens.

XnView

Via uw besturingssysteem leest u slechts een schijntje van de bijbehorende metadata. Met een eenvoudig freewarehulpje zoals XnView ontdekt u in dezelfde foto een heleboel extra ingesloten informatie. Zo dadelijk leggen we uit hoe u met XnView metatags verwijdert en terugplaatst. Wanneer u een map foto's selecteert, verschijnen er onder iedere foto labels: exif, iptc en xmp. Dat zijn drie metatag-formaten. Wanneer u op een foto klikt, kunt u onderaan de taggegevens lezen. Deze gegevens zijn uitvoeriger dan wat u in de Windows Verkenner of in Finder hebt gezien. In het iptc-vak leest u bijvoorbeeld de copyrightinformatie. Het tabblad xmp brengt een mengelmoes van xml-gegevens tevoorschijn.

Met XnView kunt u metatags bekijken, verwijderen en wijzigen.

3. Waarom strippen?

Al die extra informatie kan superhandig zijn, maar toch zijn er een aantal uitstekende redenen om deze gegevens (in bepaalde gevallen) uit de afbeelding te verwijderen, met andere woorden: te strippen. De voornaamste reden heeft te maken met privacy. Wanneer u foto's op het internet plaatst, is het niet handig om al deze informatie zomaar te grabbel te gooien. Of misschien hebt u geen zin om de fototechnische details prijs te geven over hoe u een uitzonderlijk mooie opname hebt geschoten? Bij sommige fotowedstrijden zijn de deelnemers zelfs verplicht om deze gegevens te verwijderen. Ten slotte zal het afbeeldingsbestand wat kleiner worden door metagegevens te strippen. Op de huidige enorme harde schijven is dit van minder belang, maar voor het internettransport zijn kleine bestanden wel gewenst, zeker wanneer het gaat om grote aantallen.

Omdat het om een klein bestand ging, een foto van 300 bij 197 pixels, is het gestripte bestand de helft kleiner.

4. Opslaan voor web

Een eenvoudige manier om schoon schip te maken met alle exif-informatie is de opdracht Opslaan voor web. U vindt deze functie in Photoshop en Photoshop Elements. Deze opdracht is in feite bedoeld om afbeeldingen te verkleinen en te optimaliseren voor het internet. De kopie die u op deze manier wegschrijft, is ontdaan van alle exif-informatie. Wanneer u de afbeelding achteraf met XnView bekijkt, zult u merken dat alleen de copyrightgegevens in de iptc-tag zijn achtergebleven.

Terwijl u de afbeelding optimaliseert voor het web, worden de exif-gegevens verwijderd.

5. Thumbnail

eel ruimte wint u niet door de exif-info te strippen. Van alle exif-gegevens neemt de thumbnail - ook wel de exif-voorvertoning of de miniatuurafbeelding genoemd - de meeste ruimte in. Door de thumbnail kunt u de foto snel bekijken op het lcd-scherm van uw camera. Ook fotobeheerprogramma's en bewerkingssoftware maken gebruik van het miniatuur. Wanneer u afbeeldingen op het web publiceert, heeft zo'n thumbnail geen zin. We hadden het in het kader XnView over het freeware programma XnView. Met deze tool kunt u informatie weghalen en terugplaatsen. Op welke manier, dat hangt ervan af in welke modus u bent. Bent u in de viewmodus (één afbeelding), dan komt u via Bewerken / Metadata bij de opdrachten om de exif-gegevens, alle metadata of de exif-voorvertoning (thumbnail) te verwijderen. Schakelt u naar de bladermodus, dan komt u via exact dezelfde weg naar de opdrachten om de exif-voorvertoning te herstellen en exif en iptc-data te exporteren. Wanneer u in de browsermodus verschillende miniaturen met de Shift-toets of Ctrl-toets selecteert, kunt u de opdracht Metadata / Opschonen toepassen. Vervolgens verschijnt een keuzevenster waarin u aanduidt welke data u in de geselecteerde bestanden wilt strippen (exif, xmp, voorvertoning, iptc).

Met de opdracht Opschonen kunt u ook de thumbnail verwijderen.