Zo haal je de perfecte tv in huis

Door: Eric Beeckmans | 22 december 2019 17:24

How To

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. Pagina 2

Bewegingsscherpte

Het is je vermoedelijk al opgevallen dat voorwerpen die snel door het beeld bewegen, vaak een vage of dubbele rand hebben. Of dat snelle actiescènes er helemaal wat vaag uitzien. Afgezien van artistieke intentie wordt dit veroorzaakt door een te trage verversingssnelheid (refresh rate). Gamers zijn bekend met het fenomeen, op duurdere monitoren met hogere verversingssnelheid is het beeld scherper. Dat is ook het geval bij televisies. Televisies komen met 50 Hz en 100 Hz verversingssnelheid. Verschillende ‘motion interpolation’-technieken zetten het binnenkomend beeldsignaal om van 24 fps naar 50 of 100 fps bij films, of van 50 naar 100 fps bij tv-beelden. Zo zie je niet alleen meer detail in het beeld, maar vermijd je ook schokken tijdens panbeelden. Motion interpolation kan wel bepaalde beeldfouten veroorzaken, zoals halo’s rond een bewegend object. Bovendien houdt niet iedereen van het effect op de beeldkwaliteit.

Houd er tijdens je aankoop rekening mee dat bewegingsscherpte gelijk opgaat met de prijs. Duurdere modellen leveren duidelijk betere resultaten, iets waar vooral gamers en sportliefhebbers rekening mee moeten houden.

Smart-tv

Zo’n beetje elke televisie is tegenwoordig ‘smart’. Dat betekent dat hij uitgerust is met een besturingssysteem zoals Android, Tizen of WebOS. Zo kan de tv allerlei toepassingen draaien. De meest gebruikte zijn streamingdiensten zoals Netflix, Amazon Prime Video, en YouTube en lokale diensten voor uitgesteld kijken zoals NPO, NLZiet, Kijk TV, en RTL XL. Muziekdiensten zoals Deezer en Spotify zijn ook populair. Alle platforms bieden ook games, al mag je daar niet te veel van verwachten.

Niet elk systeem biedt dezelfde app-selectie. Dat aanbod kan bovendien veranderen, dus als bepaalde apps erg belangrijk voor je zijn, kijk dat dan eerst na. De verschillende systemen bieden ook uiteenlopend gebruiksgemak, dat kun je het best in de winkel even testen. We zien ook steeds meer ondersteuning opduiken voor stemassistenten zoals Google Assistent en Amazon Alexa. Alhoewel dat handig is voor zoekopdrachten blijft de klassieke afstandsbediening de belangrijkste manier om je tv te bedienen.

Smart tv
Een handig en overzichtelijk smart-tv-systeem is essentieel voor het gebruiksgemak.

Heb je hdmi 2.1 nodig?

Hdmi heeft er alweer een nieuwe versie bijgekregen, v2.1. Maar heel wat modellen die in 2019 op de markt kwamen, gebruiken nog steeds hdmi 2.0. Is dat een probleem? Hdmi 2.1 bevat vier belangrijke zaken: ondersteuning voor meer bandbreedte, en drie nieuwe features: ALLM, VRR en earc. Die nieuwe features kunnen overigens ook op hdmi 2.0-aansluitingen zitten. Kijk dus bij je aankoop niet zomaar naar een versienummers, maar zoek welke features expliciet ondersteund zijn. Goed, maar welke eigenschappen zijn echt belangrijk?

De hogere bandbreedte is nodig voor het aanvoeren van 8K-content, maar ook voor HFR-content (High Frame Rate) in 4K of full hd. Beide types content zullen echter zeldzaam blijven in de komende jaren, tenzij je een volgende generatie spelconsole op het oog hebt. Ook ALLM en VRR zijn features die uitsluitend op gamers mikken en voor andere kijkers geen toegevoegde waarde hebben.

Dan rest er nog earc. Deze nieuwe versie van arc biedt een hogere bandbreedte, waardoor het formaten zoals Dolby True HD en DTS HD Master Audio kan doorgeven. Maar aangezien die lossless codecs enkel op schijf gebruikt worden en in elk geval voorlopig niet in streaming-apps, sluit je een (ultra hd-)blu-ray-speler gewoon aan op je audio-systeem en niet op je tv. Earc is dus enkel van belang als je een schijfspeler om welke reden dan ook op je tv moet aansluiten, en de tv de audio in de beste kwaliteit naar een extern audio-systeem moet sturen.

Audiokwaliteit en Dolby Atmos

Een televisie levert niet alleen beeld, maar ook geluid … al mag je van de meeste modellen niet meer verwachten dan heldere dialogen en matige muziekprestaties. Wie echt wil shoppen voor geluidskwaliteit die voldoende is om ook muziek of indrukwekkende filmsoundtracks te produceren. moet meestal in de duurdere (of zelfs zeer dure) modellen zoeken. Een externe audio-oplossing zoals een soundbar of een av-receiver blijven vaak aangewezen als je de geluidskwaliteit naar een hoger niveau wilt tillen.

Dolby Atmos is een nieuw surround-geluidsformaat met hoogte-informatie. Dat formaat is te vinden op (ultra hd-)blu-ray-schijven en op streamingdiensten. Heel wat nieuwe tv-modellen ondersteunen het. Maar met de beperkte geluidskwaliteit van een tv in het achterhoofd mag je er zeker geen wonderen van verwachten. Wil je effectief van Dolby Atmos genieten, dan moet je een behoorlijke checklist doorlopen. Heb je bronnen met Dolby Atmos? Kan je speler de Atmos-stream aan? Kan je tv de Atmos-stream afspelen? Voor het beste resultaat ben je hier zeker op externe audio-oplossingen aangewezen. Die moet dan natuurlijk ook Dolby Atmos ondersteunen. En je tv moet de Atmos-stream kunnen doorgeven, vaak dien je daarvoor in het menu een instelling aan te passen.

Playbar
Voor beter geluid gebruik je het best een externe audio-oplossing zoals een soundbar of av-reciever.

Extra’s

Sommige eigenschappen zijn uniek voor bepaalde fabrikanten. Philips biedt bijvoorbeeld Ambilight, waarbij kleine leds aan de achterzijde van de televisie licht op de achterwand schijnen dat overeenstemt met het beeld. Sony’s oled-modellen zijn uitgerust met Acoustic Surface. Het scherm doet dan dienst als luidsprekermembraan, waardoor het geluid werkelijk uit het beeld lijkt te komen. Samsung heeft zijn beste qled-tv’s uitgerust met een One Connect Box. Die bevat alle aansluitingen en verbind je met de tv via een dunne, bijna onzichtbare kabel die bovendien ook de tv van stroom voorziet.

Of je dergelijke features leuk of handig vindt is een persoonlijke beslissing, maar het kan je keuze wel degelijk in een bepaalde richting duwen.

Jargon

ABL: ‘Automatic Brightness Limiter’, een mechanisme dat de gemiddelde helderheid van een beeld berekent en eventueel de maximale helderheid aanpast zodat het gemiddelde onder een vooropgestelde waarde blijft. Deze techniek wordt gebruikt bij oled (en vroeger plasma), en is de reden dat deze schermtechnologie minder heldere beelden toont dan lcd.

ALLM: ‘Auto Low Latency Mode’, een hdmi-eigenschap geïntroduceerd in versie 2.1. Hiermee kan een bronapparaat (zoals een spelconsole) signaleren dat het de laagste mogelijke input-lag wenst, en zo de tv naar de game-mode schakelen. Enkel van belang voor gamers.

ARC: ‘Audio Return Channel’, een hdmi-eigenschap geïntroduceerd in versie 1.4. Arc zorgt ervoor dat audio van de tv naar een bronapparaat zoals av-receiver of soundbar gestuurd kan worden, via de kabel die eigenlijk gebruikt wordt om beeld van de bron naar de tv te sturen.

Beeldverhouding: de verhouding tussen de breedte en hoogte van het scherm. Vaak uitgedrukt in de vorm ‘B:H’ zoals 16:9 voor bijna alle televisieschermen. Maar soms ook als ‘(B/H):1’ zoals voor bioscoopfilms 2,35:1.

Dolby Atmos: nieuwe codec voor surroundgeluid die niet enkel met strikte kanalen werkt, maar waar elk geluid een plaats in de ruimte krijgt en de speler dit vertaalt naar het aantal beschikbare luidsprekers. Bevat informatie voor geluid ‘boven je hoofd’.

eARC: ‘Extended ARC’, een nieuwe versie van arc, geïntroduceerd in hdmi 2.1, die toelaat om ook ongecomprimeerde meerkanaalsaudio (zoals Dolby True HD en Digital HD Master Audio) door te sturen.

Full HD: ‘Full High Definition’, een schermresolutie van 1920 × 1080 pixels met beeldverhouding 16:9.

HDMI: ‘High-Definition Multimedia Interface’, een aansluiting voor digitaal beeld en geluid. Hdmi is de feitelijke standaard op alle consumentenelektronica. Hdmi kent verschillende opeenvolgende versies, aangeduid met versienummers. Nieuwere versies zijn steeds achterwaarts compatibel. De meest recente versie is 2.1.

HDR: ‘High Dynamic Range’, een beeldtechniek die hogere piekhelderheid, meer schaduwnuance en rijkere kleuren toelaat. Hdr-beelden worden gecodeerd volgens nieuwe, eigen standaarden.

HDR statische metadata: extra informatie aan het begin van een HDR10-video die door de televisie gebruikt wordt om zijn tonemapping te optimaliseren.

HDR dynamische metadata: informatie die door de televisie gebruikt wordt om zijn tonemapping te optimaliseren, maar die in tegenstelling tot statische metadata niet geldt voor heel de video maar wijzigt van scène tot scène of zelfs van beeld tot beeld.

HFR: ‘High Frame Rate’, duidt over het algemeen op een framerate hoger dan 60 fps. Voorlopig is dat enkel beschikbaar via gameconsoles. Voor filmmateriaal spreekt men soms van HFR indien de framerate hoger is dan 24 fps.

IPS: ‘In Plane Switching’, een van de varianten van lcd-technologie. Ips levert een goede kijkhoek maar matig contrast.

Kijkhoek: verwijst naar de hoek van waaruit men naar het beeld kijkt, gemeten ten opzicht van de loodrechte op het beeld. Dus wie perfect voor het scherm zit heeft een kijkhoek van 0°, wie naast de tv staat heeft een kijkhoek van 90°. Met de ‘kijkhoek van een scherm’ wordt aangeduid binnen welk bereik het beeld niet te veel aan contrast of kleur verliest. Een kijkhoek van bijvoorbeeld 60° betekent dat je links en rechts van het scherm tot 30° uit het midden mag zitten.

LCD: Liquid Crystal Display, een schermtechnologie die een laag vloeibare kristallen gebruikt. In elke pixel gedraagt het vloeibaar kristal zich als een klepje dat het licht al dan niet door laat.

LED-tv: een lcd-tv die als lichtbron led-lichtjes gebruikt. Vroeger gebruikten lcd-tv’s buislampen als lichtbron, en de benaming led-tv ontstond om een onderscheid te maken. Tegenwoordig gebruiken alle lcd-tv’s een led-lichtbron, en betekent led-tv dus eigenlijk hetzelfde als lcd-tv.

Local dimming: een techniek die in lcd-tv’s gebruikt wordt waarbij de achtergrondverlichting opgebouwd is uit verschillende zones die onafhankelijk van elkaar gedimd kunnen worden. Door in donkere delen van het beeld de zone te dimmen en in heldere delen het licht juist sterker te maken verbetert het contrast.

Motion Interpolation: soms ‘Motion Compensation’ of voluit ‘Motion-compensated frame interpolation’ is een techniek waarbij de televisie extra beelden berekent tussen de bestaande frames op basis van interpolatie. Het resultaat is een vloeiender beeld en minder ‘motion blur’.

OLED: Organic LED of voluit Organic Light Emitting Diode. Een led waarbij het lichtgevend materiaal van organische aard is. Oled verwijst vandaag ook naar de schermtechnologie die gebruikmaakt van oled-materiaal.

Piekhelderheid: of correcter ‘Piekluminantie’. De maximale luminantie die een tv-scherm kan tonen, uitgedrukt in cd/m² (of nits), meestal gemeten op een wit vlak dat 10% van het schermoppervlak bedraagt. Vaak kan een tv deze luminantie slechts beperkte tijd tonen.

QLED: marketing term voor een scherm dat lcd-technologie combineert met quantum dots. Qled-tv’s zijn in essentie nog steeds gewone lcd-tv’s, maar met de voordelen van quantum-dot-technologie.

Quantum dots: nanoscopisch kleine kristallen met de unieke eigenschap dat ze invallend licht omzetten naar licht van een andere, zeer pure kleur. De grootte van het kristal bepaalt de kleur.

Tonemapping: een beeldverwerkingsstap waarbij de tv het dynamisch bereik van een hdr-video converteert naar het dynamisch bereik van de televisie met zo min mogelijk wijzigingen aan het karakter van het beeld.

Ultra HD: ‘Ultra High Definition’, een schermresolutie van 3840 × 2160 pixels of 7680 × 4320 beide met beeldverhouding 16:9. Ultra hd betekent meestal de eerste variant, maar om verwarring te vermijden spreekt men vaak van ultra hd 4K en ultra hd 8K.

VA: ‘Vertical Alignment’, een van de varianten van lcd-technologie. Het levert een goed contrast, maar een matige kijkhoek.

VRR: ‘Variable Refresh Rate’, een hdmi-eigenschap geïntroduceerd in versie 2.1. Hiermee synchroniseert de tv zijn beeldverversing met de output van het bron-apparaat, ook als die in de tijd varieert, zoals bij een gameconsole. Deze techniek vermijdt beeldscheuren en stotterende beelden. Enkel van belang voor gamers.

0 Reactie(s) op: Zo haal je de perfecte tv in huis

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.