Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord

Betere kleurweergave

Door: Ignace de Groot | 18 april 2012 12:33

Apps & Software

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2
  3. pagina 3
  4. pagina 4

Stel, u hebt foto's gemaakt die er op het display van uw camera indrukwekkend uitzien. Op het beeldscherm van uw computer zijn de vastgelegde bomen echter bijna blauw, terwijl de witte parasol in uw tuin wel geel lijkt. Met een fotobewerker weet u een en ander te corrigeren, maar op de afdrukken die uit uw printer rollen zijn de foto's weer te donker en voorzien van een rode waas. De diagnose is helder: uw apparaten zijn dringend toe aan kalibratie!

Kleurmodel

Zelfs met een gekalibreerde monitor en printer blijft het een hele opgave om de kleuren van beide apparaten perfect op elkaar af te stemmen. Dat heeft vooral te maken met de manier waarop kleuren worden samengesteld. Een monitor produceert kleur door het mixen van rood, groen en blauw ('RGB'). Zijn de drie kleuren precies even sterk vertegenwoordigd, dan ziet u wit. Worden bijvoorbeeld alleen groen en rood gemengd, dan krijgt u geel. Met andere woorden: om een bepaalde kleur te krijgen, moeten kleuren (aan het zwarte scherm) worden toegevoegd. Die toevoeging wordt het 'additieve' kleurmodel genoemd. Bij een printer is echter sprake van een heel ander proces. Bij dit apparaat vertrekt u standaard al van wit (omdat het papier wit is) en naarmate hier de drie primaire inktkleuren (cyaan, magenta en geel) over elkaar heen worden gedrukt, vermindert de kleurreflectie en komt het resultaat dichter bij zwart. Dit noemt men ook wel het 'subtractieve' kleurmodel. Omdat het op deze manier gecreëerde 'zwart' meer weg heeft van donkerbruin, zijn de meeste printers voorzien van een apart patroon met zwarte inkt. Een printer werkt dus met CMYK (Cyan, Magenta, Yellow en Black). U zult begrijpen dat er onderhuids heel wat berekeningen aan te pas komen om de overgang van het ene naar het andere kleurmodel zo goed mogelijk te laten verlopen. Meer hierover leest u ook in het kader 'kleurbereik', elders in dit artikel. Op de website Color conversion kunt u terecht voor een handige conversietool tussen deze (en andere) kleurmodellen.

Links het additieve kleurmodel, rechts het subtractieve model (bron).

Kleurbereik

In het kader 'Kleurmodel', elders in dit artikel, leggen we uit waarom het overzetten van schermkleuren naar printerkleuren een complexe operatie is. Toch is dat nog niet het volledige verhaal. Er is namelijk ook nog zoiets als het kleurbereik (gamut). Het menselijk oog kan heel wat meer kleuren zien dan het RGB- of het CMYK-model kan weergeven. Daar komt nog bij dat beide modellen niet hetzelfde kleurbereik hebben. Anders gezegd: sommige kleuren die perfect kunnen worden weergegeven op een monitor vallen buiten het bereik van een printer, en (in mindere mate) omgekeerd. Een kleurbeheersysteem kan helpen om de meest 'passende' kleuren te vinden in het geval ze niet in het doelbereik beschikbaar zijn. Meer hierover leest u in het kader 'Kleurprofielen'.

Kleuren worden niet alleen anders samengesteld, ook het kleurbereik kan verschillen!

1. De noodzaak van kalibratie

Stel, uw monitor staat te helder ingesteld of, erger nog, uw foto's worden met een lichte kleurzweem weergegeven. De kans is groot dat u er een beeldbewerkingstool bijhaalt en uw plaatjes snel wat donkerder maakt, of de verkleuring probeert weg te krijgen door er de juiste tools op los te laten. De ontgoocheling is dan groot als blijkt dat de fotoafdrukken die uit uw printer rollen nog altijd niet het resultaat tonen dat u had verwacht. De foto's blijken te donker of de kleuren zijn niet meer levensecht. De verklaring voor dit probleem is eenvoudig gevonden: uw foto's waren niet overbelicht of verkleurd; dat dat leek alleen maar zo omdat uw monitor niet optimaal was afgesteld. U begrijpt meteen dat het voor een correcte weergave én een goede afdruk van belang is dat eerst uw monitor en vervolgens uw printer zijn 'gekalibreerd'. Met 'kaibreren' wordt bedoeld dat u de afwijking van uw apparaten ten opzichte van de typische standaardwaarden vaststelt, en dat u eventueel de nodige aanpassingen uitvoert. Omdat zulke afwijkingen ook in de loop van de tijd kunnen ontstaan, is het verstandig om regelmatig een kalibratie uit te voeren.

Welke weergave is de correcte? Op een niet-gekalibreerde monitor is dat lastig vast te stellen.

2. Kalibratiemethoden

Er zijn twee manieren om uw monitor te kalibreren. De eenvoudigste methode is de visuele kalibratie. Daarbij komt het er op neer dat u een eventuele afwijking vaststelt op basis van wat u zelf met het oog waarneemt. Aangezien niet iedereen een 'perfect' zicht heeft, is duidelijk dat dit meteen ook de minst accurate aanpak is. Op X-Rite Photo treft u een speelse test aan waarmee u nagaat hoe goed u kleur(tint)en herkent. Een meer professionele manier van kalibreren, is die waarbij u hardwarematige hulp inroept. Zo zijn er kleurmeters die zelf de schermkleuren kunnen meten om ze met optimale waarden te vergelijken, waarna ze met behulp van bijhorende software een aangepast kleurprofiel aanmaken (meer hierover leest u in het kader 'Kleurmeters'). In dit artikel focussen we ons echter vooral op de visuele methode. Voor niet-professioneel gebruik kan deze volstaan en bovendien hoeft u er geen geld voor uit te geven.

Kleurmeters zijn doorgaans nauwkeuriger dan het menselijke oog.

3. Omgevingsfactoren

Voordat u begint met het eigenlijke kalibreren van uw monitor, moet u wel beseffen dat de weergave - en dus ook het kalibratieproces - door allerlei omgevingsfactoren kan worden beïnvloed. Met name de lichtinval kan een belangrijke rol spelen, en die hangt weer af van de plaatsing van het scherm (al dan niet bij een raam), de aanwezige lichtbron (type lamp en hoeveelheid licht), de reflectie van muren en plafond, enzovoort. Het heeft uiteraard weinig zin een kalibratie uit te voeren onder minderwaardige condities of in een omgeving die duidelijk verschilt van uw normale werkomstandigheden. Zorg dus dat de monitor zo min mogelijk lichtbronnen reflecteert en dat u het apparaat bij voorkeur al enige tijd (minimaal een half uur) hebt ingeschakeld.

0 Reacties op: Betere kleurweergave

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.