De eerste kaarten met DirectX 11

Door: Michiel de Roode | 09 februari 2010 11:02

Internet & Thuis

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2
  3. pagina 3

Met de komst van Windows 7 is er ook een nieuwe versie van DirectX verschenen. DirectX 10 zag tegelijk met Windows Vista het licht, terwijl Service Pack 1 van Vista ons DirectX 10.1 bracht. De volgende stap voorwaarts is DirectX 11. AMD heeft zijn nieuwe Radeon HD 5000-serie gelanceerd, die de nieuwe DirectX-versie volledig ondersteunt. Wat heeft DirectX 11 te bieden? Wat is er nieuw in de HD 5000-serie? En hoe snel zijn de nieuwe grafische kaarten van AMD? We zoeken het voor u uit!

Gebruikte apparatuur

- Beeldscherm Samsung SyncMaster 244T (24 inch, 1920 x 1200)

- Processor Intel Core i7-965 @ 3,6 GHz (turbo mode 3,75GHz)

- Moederbord Asus Rampage II Gene(Intel X58 chipset)

- Geheugen Kingston 6 GB DDR3 1600 MHz (KHX1600C8D3K3/6GX)

- Optisch station LG GGC-H20N-L

- Energiemeter Voltcraft Energy Monitor 3000

- Besturingssysteem Windows 7 Home Premium (64-bit)

De nieuwe Radeon HD 5000-serie bestaat op moment van schrijven uit vier verschillende grafische kaarten. De Radeon HD 5870 is het vlaggenschip, op de voet gevolgd door de Radeon HD 5850. Naast deze twee topmodellen heeft AMD ook twee goedkopere DirectX 11-kaarten uitgebracht: de Radeon HD 5770 en de 5750. Deze kaarten zijn al voor minder dan 150 euro te koop en moeten de prijs/prestatievechters Radeon HD 4850 en 4770 vervangen. In deze test concentreren we ons op de twee nieuwe topmodellen, en komen ook de vernieuwingen van de HD 5000-serie en DirectX 11 aan bod.

Radeon 5000 series

De 5000-serie van AMD biedt als eerste ondersteuning voor DirectX 11. De Radeon HD 5870 en de 5850 zijn voorzien van de Cypress-gpu (RV870). Deze gpu is gemaakt met het 40 nm procédé, in plaats van de 55nm waarmee zijn voorganger is vervaardigd. Een kleiner productieprocedé zorgt ervoor dat een gpu minder energie verbruikt, minder heet wordt en goedkoper is om te produceren. Aangezien er wel veel meer transistors in de Cypress-gpu zitten, worden de voordelen enigszins teniet gedaan. De HD 5850 heeft dezelfde gpu als de HD 5870, maar net wat lagere kloksnelheden voor het geheugen en de gpu. Daarnaast beschikt de HD5850 over minder shader processors en TMU’s. Als we naar de architectuur kijken, lijkt de Cypress-gpu redelijk veel op zijn voorganger. Als we de Radeon HD 4890 en de HD 5870 tegenover elkaar zetten, zien we dat het aantal shader processors, ROP’s en texture units is verdubbeld. Helaas kunnen we dit niet over de geheugenbandbreedte zeggen: deze is ongeveer 33% breder geworden. Als deze wel was verdubbeld, zou de Radeon HD 5870, met gelijke gpu-snelheden, theoretisch twee keer zo snel als zijn voorganger zijn. Nu zien we in onze tests dat de Radeon HD 4870 X2 regelmatig sneller is dan de Radeon HD 5870. De Radeon HD 4870 X2 bevat immers twee Radeon HD 4870-kaarten op één kaart en kent ten opzichte van de HD 4870 een dubbele geheugenbandbreedte.

Zuiniger

De Radeon HD 5000-serie is in ruststand extra zuinig. Zodra de grafische kaart niet meer wordt gebruikt, zal naast de gpu nu ook het GDDR5 geheugen op een lagere kloksnelheid gaan draaien. Bij de HD 4000-serie wordt alleen de gpu lager geklokt. U ziet in de testresultaten dat de nieuwe kaarten een stuk energiezuiniger zijn in ruststand dan hun voorgangers en de concurrentie. Intern is er aan de architectuur van de HD 5000 veel verbeterd. Niet alleen is DirectX 11 toegevoegd, ook de shader processors zijn geoptimaliseerd. In de meest ideale omstandigheden kunt u met 1600 shaders een rekenkracht van 2,72 teraflops halen. Dit is meer dan twee keer de 1,2 teraflops aan rekenkracht die maximaal uit de Radeon HD 4870 is te persen. Een andere onderdeel wat sterk is verbeterd, is anisothropische filtering (AF). Deze beeldverbeterende functie is perfect geïmplementeerd en niet meer afhankelijk van de kijkhoek. Als u tijdens het gamen AF op 16x zet, wordt het beeld in de diepte in alle richtingen scherp.

HD-audio

De grafische kaarten uit de nieuwe serie zijn verder voorzien van een HDMI 1.3a-aansluiting. De HD 3000 en de 4000 ondersteunen voor achtkanaals ongecomprimeerd LPCM-geluid, maar zijn nog niet de ideale grafische kaarten voor een Home Theater PC (HTPC). Het voornaamste wat ontbrak, is met de HD 5000-serie opgelost. Nu wordt ook rechtstreekse doorvoer van Dolby TrueHD en DTS-HD Master Audio ondersteund. De kaarten van de Radeon HD 5000-serie zijn dan ook ideaal om in te bouwen in een HTPC. U hoeft geen dure geluidskaart meer aan te schaffen voor de doorvoer van bitstream-geluid: een Radeon HD 5750 van zo’n 120 euro is al voldoende. Net als zijn voorgangers zijn de HD 5000-kaarten ook voorzien van UVD2 (Universal Video Decoder). Met UVD2 wordt de cpu ontlast bij het decoderen van HD-beeldmateriaal met VC1, mpeg2 en H.264-codering die we terugvinden op Blu-ray-films. Daarnaast kunnen er twee 1080p HD-beelden tegelijkertijd worden verwerkt. Binnen enkele maanden zal AMD in de HD 5000-serie nog goedkopere grafische kaarten uitbrengen met dezelfde features. Een goedkope passief gekoelde kaart uit HD 5000-serie zou dus de perfecte kandidaat zijn voor een HTPC.

ATI Eyefinity

De huidige vier Radeon HD 5000-kaarten zijn voorzien van DisplayPort, twee maal DVI en HDMI. AMD voegt aan de nieuwe serie een interessante feature toe: ATI Eyefinity. De gpu zelf kan maximaal zes schermen aansturen, maar een normale HD 5000-kaart bevat hiervoor niet voldoende aansluitingen. Het maximum komt dan uit op drie schermen. Dankzij twee TMDS-signalen worden DVI en HDMI aangestuurd. Het is niet mogelijk om drie schermen via DVI en HDMI aan te sturen. Voor het derde scherm wordt gebruikgemaakt van DisplayPort. Na het aansluiten van de drie schermen, ziet Windows met ATI Eyefinity de drie schermen als één groot scherm. Als u de drie 24 inch-schermen met een resolutie van 1920 x 1200 naast elkaar plaatst, krijgt u een resolutie van 5760 x 1200. Dit kan voor bepaalde werkzaamheden op de computer erg prettig zijn. Eyefinity is ook geschikt voor games. Niet alle games maken optimaal gebruik van een dergelijk hoge resolutie, maar als dit wel het geval is, ziet het er fantastisch uit. Houd er wel rekening mee dat een dergelijke hoge resolutie behoorlijk wat rekenkracht van de grafische kaart vraagt. Voor kantoorgebruik hebt u geen zware grafische kaart nodig met Eyefinity, maar voor games raden wij wel een Radeon HD 5870 aan. Op dit moment werkt Eyefinity nog niet met CrossFireX. De verwachting is dat dit met een driver-update wordt opgelost. Er komt ook een Radeon 5870 op de markt met maar liefst zes mini-DisplayPort-aansluitingen. Deze kaart kan maximaal zes schermen aansturen.