Partitioneren & formatteren

Door: Ignace de Groot | 29 juni 2012 12:06

Apps & Software

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2
  3. pagina 3

Wanneer u een harde schijf aanschaft, moet u die voor gebruik normaliter eerst nog partitioneren en formatteren. Het is niet zo duidelijk om daarbij de optimale keuzes te maken. Tenzij u perfect weet wat de voor- en nadelen zijn van partitiestijlen als MBR en GPT, van concepten als dynamische schijv

1. Initialisatie

Hangt u een gloednieuwe harde schijf (als bijkomend opslagmedium) aan uw systeem - we houden het in deze cursus bij Windows-systemen en focussen ons op Windows 7 - dan zal die nog niet meteen opduiken in de Windows Verkenner. Immers, de Verkenner werkt op basis van logische volumes en die zijn op uw nieuwe schijf vooralsnog nergens te bespeuren. Die moet u namelijk eerst zelf nog aanbrengen, een proces dat in Windows 'schijf initialiseren' heet, maar doorgaans partitioneren wordt genoemd (hoewel u de schijf niet noodzakelijk in verschillende partities hoeft op te delen). De schijfinitialisatie kunt u gerust vanuit de module Schijfbeheer van Windows (7) zelf uitvoeren. U kunt die opstarten vanuit het Windows Configuratiescherm of via het commando diskmgmt.msc. Als het goed is, duikt automatisch een venstertje op met de melding dat u uw (nieuwe) schijf nog dient te initialiseren.

Even opfrissen ...

Hoe zat het ook alweer qua regels en mogelijkheden van bestandssystemen bij het partitioneren? In het artikel Regels voor het partitioneren van harde schijven hebben we het even handig voor u uitgelegd.

2. MBR

Bij het initialiseren van een harde schijf onder Windows 7 kunt u in principe uit twee partitiestijlen kiezen: MBR of GPT. De eerste gaat, in computertermen, al een eeuwigheid mee: al circa dertig jaar. Geleidelijk aan zijn de nadelen duidelijker geworden en is GPT ontwikkeld om de belangrijkste tekortkomingen van MBR weg te werken. Verderop meer over die voor- en nadelen: laten we eerst kort toelichten hoe het MBR-schema in elkaar steekt.

MBR staat voor master boot record, vrij vertaald als hoofdbootsector. Het komt erop neer dat de eerste fysieke sector van uw harde schijf voorbehouden wordt voor enerzijds een stukje opstartcode en anderzijds voor de hoofdpartitietabel. In deze tabel is plaats voor maximaal vier partitie-ingangen: drie primaire partities en één uitgebreide partitie. Deze laatste kunt u dan verder opdelen in een aantal 'logische stations'.

Wilt u uw schijf als MBR initialiseren, klik in het Windows Schijfbeheer dan onderaan links met de rechtermuisknop op de nog onbekende schijf en kies MBR. Even later verandert de indicatie in 'standaardschijf' en blijkt die over één niet-toegewezen partitie te beschikken.

Een schijf, meteen na een initialisatie met het MBR-partitioneringsschema.

MBR, fysiek bekeken

De MBR bevindt zich onveranderlijk op de eerste fysieke sector van uw harde schijf en heeft net als de andere sectoren een standaardgrootte van 512 bytes. Deze sector ligt echter buiten de eigenlijke partities en is dus niet zomaar met standaard I/O-functies van Windows bereikbaar. U kunt deze MBR echter wel benaderen met behulp van een zogenoemde fysieke schijf-editor. Een gratis tool voor Windows is HxD, die dubbelt als hex-editor, oftewel een tool waarmee u bestanden in binaire (hexadecimale) vorm kunt bekijken. De MBR krijgt u als volgt in beeld. Start HxD als administrator op, open het menu Extras en klik bij Fysische schijf op Harde schijf 1. Veiligheidshalve toont HxD u de sector in leesmodus, totdat u het vinkje verwijdert bij Open als alleen lezen, u doet dat echter geheel op eigen risico. De op twee na laatste 64 bytes van de MBR vormen samen de (4 x 16 bytes van) de hoofdpartitietabel.

MBR: nog altijd het meest gebruikte partitioneringsschema voor harde schijven!

3. GPT

Windows 7 biedt dus twee mogelijke partitiestijlen aan voor een harde schijf: MBR en GPT. De eerste stijl bevat wel een paar nadelen. Zo bevindt de MBR-sector zich altijd in de eerste fysieke sector van uw schijf: blijkt die beschadigd, dan is uw schijf onbruikbaar voor MBR. GPT, wat staat voor GUID (globally unique identifier) partition table, is beter bestand tegen corruptie. Zo worden er twee exemplaren van de GPT-header (plus partitietabel) opgeslagen. De partitiegegevens zijn bovendien met CRC (cyclic redundancy check) beschermd tegen logische corruptie. U hebt tevens kunnen lezen dat u bij MBR beperkt bent tot drie primaire en één uitgebreide partitie (weliswaar verder op te delen in logische stations). GPT blijkt een heel stuk guller: 128 partities. In de praktijk weliswaar 'beperkt' tot 124. Het is perfect mogelijk een MBR-schijf om te zetten naar GPT en omgekeerd, op voorwaarde althans dat u eerst alle bestaande partities verwijdert (en dus uiteraard eerst al uw data back-upt). Open de module voor schijfbeheer, rechtsklik op de schijf en selecteer Converteren naar GPT/MBR-schijf. De werkwijze in EaseUS Partition Master is vergelijkbaar: rechtsklik op de - partitieloze - schijf en kies Initialize to GPT/MBR, waarna u de operatie met Apply bevestigt. Of u opereert geheel vanaf de opdrachtregelprompt, met de volgende commando's (waarbij u x door de letter van de te converteren schijf vervangt):

diskpart

list disk

select disk x

convert gpt [of: convert mbr]

Links het MBR-schema, rechts GPT. Merk bij deze laatste de 'Protective MBR'-sector op: een dummy MBR voor oudere software. (bron: MSDN, Microsoft)

Een conversie van MBR naar GPT of omgekeerd: zó gebeurd (ook in EaseUS Partition Master).