Pc kapot? Zo kom je erachter wat er mis is

Door: Toon van Daele | 12 januari 2017 14:02

How To

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2

Een computersysteem is een ingewikkeld samenspel van allerlei hardwarecomponenten, systeemsoftware, drivers en applicaties. Er hoeft echter niet veel mis te gaan om je met een nukkig of zelfs ‘dood’ systeem op te zadelen. Als je pc kapot is, doe je er goed aan eerst zo nauwkeurig mogelijk een diagnose van het probleem te stellen.

Wat gaan we doen?

We gaan verschillende mogelijke oorzaken na van een computersysteem dat niet langer (goed) functioneert. Dat doen we aan de hand van een paar eenvoudige waarnemingen. Op basis van deze diagnose stellen we dan de meeste toepasselijke remedies voor.

Tip 01: Diagnose

Als een gebruiker een computerprobleem meldt aan de IT-afdeling van zijn bedrijf dan is de kans groot dat er om een uitgebreide symptoombeschrijving wordt gevraagd. Logisch, want vaak valt de oplossing al grotendeels uit de symptomen af te leiden. Het maakt bijvoorbeeld al een heel verschil uit of je systeem helemaal geen teken van leven meer geeft, of dat je nog geluidssignalen hoort, leds ziet branden of bepaalde meldingen te zien krijgt – en zo ja, welke precies. We hebben dit troubleshooting-artikel dan ook afgestemd op dergelijke waarnemingen en op basis daarvan de mogelijke problemen ingedeeld. Krijg je ooit met problemen af te rekenen, dan weet je meteen in welke ‘probleemcategorie’ je moet zijn, zodat je sneller tot de juiste oorzaak én oplossing komt.

Tip 01 Nukkige pc? Een beep-geluid of een ledje kan een waardevolle aanwijzing zijn!
De oplossing van techproblemen valt vaak al grotendeels uit de symptomen af te leiden

Tip 02: Voeding

De meeste voedingen zijn ook voorzien van een led-indicator. Ga dan na of het ledje wel continu (groen) brandt. Knippert dit ledje (een tijdje) dan kan dat wijzen op een defecte condensator. Je zou die zelf kunnen vervangen, maar tenzij je een soldeervirtuoos bent kun je maar beter een nieuwe voeding aanschaffen. Hier vind je een ‘paperclip-test’ waarmee je kunt nagaan of een voeding inderdaad defect is, maar het lijkt ons veiliger dat je uitsluitsel krijgt via een ‘kruislingse test’: sluit een andere voeding aan op de problematische pc en sluit de verdachte voeding aan op een andere computer. Doet de eerste het wel en de andere het nog steeds niet, dan weet je dat je voeding inderdaad defect is. Ga ook even na of alle connectoren van de voeding wel (correct) bevestigd zijn: hier vind je alvast een overzicht van de meest gebruikelijke aansluitingen.

Tip 02 Bij een defect in de elektronica van de voeding is het raadzaam een nieuwe voeding aan te schaffen.

Tip 03: Moederbord

Het is natuurlijk ook mogelijk dat er binnenin de systeemkast iets is losgeraakt en dus doe je er goed aan te controleren of alle stekkertjes nog stevig op het moederbord zitten. Het kan ook weleens gebeuren dat de startknop van de pc wat geblokkeerd is. Je kunt hiervoor het beste de handleiding van je computersysteem raadplegen. Voor je de systeemkast opent, moet je er in ieder geval voor zorgen dat de pc volledig is uitgeschakeld, dat de stekker uit het stopcontact is en dat je zelf ‘geaard’ bent, bij voorkeur met behulp van een speciaal antistatisch polsbandje – te koop bij computerwinkels en -websites – of door eerst een blank stuk metaal van (bijvoorbeeld) de centrale verwarming of waterleiding aan te raken.

Blijkt alles in orde en doet de pc nog altijd niets, dan is de kans groot dat je moederbord stuk is. Je doet er wel goed aan deze diagnose door een professionele reparateur te laten bevestigen.

Tip 03 Een antistatisch potsbandje zorgt ervoor dat er geen elektriciteit wordt ontladen op de belangrijke delen van je pc.

Tip 04: Monitor

De computer krijgt wel degelijk stroom – je hoort bijvoorbeeld de ventilators draaien of er lichten ledjes op – maar je krijgt niets op je scherm te zien. Ga eerst na of de monitor wel is ingeschakeld en of die via de videokabel correct verbonden is met je computer. Eventueel kan het ook nog liggen aan een foutieve signaalbron in het OSD (On Screen Display); nagenoeg elke monitor heeft namelijk een knopje waarmee je een configuratiemenu op het scherm krijgt. Ook hier kan een kruislingse test uitsluitsel brengen: sluit je monitor op een andere pc aan en sluit een andere monitor op je eigen pc aan.

Tip 04 Loop voor alle zekerheid ook even de OSD-instellingen van je monitor na.
Check of je monitor nog werkt, een kruislingse test kan uitsluitsel brengen

Tip 05: BIOS

Misschien is het BIOS van je systeem wel corrupt geraakt of heb je bij het aanpassen van het BIOS per abuis foute instellingen gekozen. Dit BIOS bevat een reeks basisinstructies die de eerste communicatie met de hardware verzorgt; immers, net na het inschakelen van de pc is het besturingssysteem nog niet geladen. Wanneer er op dit niveau iets grondig fout zit, kan het inderdaad gebeuren dat je systeem gewoon hangt.

In dit geval zit er weinig anders op dan je BIOS te ‘resetten’. In de meeste gevallen kan dat door tijdelijk een ‘ruitertje’ (jumper) op je moederbord te verplaatsen: raadpleeg hiervoor in elk geval de handleiding bij je systeem. Of je verwijdert de CMOS-batterij gedurende een paar minuten nadat je de stroomkabel er hebt uitgetrokken. Deze batterij, gewoonlijk een knoopcel-batterij van het type CR2032, bewaart een deel van het BIOS-geheugen bij een uitgeschakelde pc. Houd er wel rekening mee dat het BIOS door deze operatie op de standaardinstellingen terugvalt, maar je systeem kan dan toch doorstarten. Je doet er dus goed aan naderhand de BIOS-instellingen nog even te na te kijken en desgewenst het instellingenmenu met een (nieuw) wachtwoord af te schermen. Hoe je tot bij dit BIOS setup-menu geraakt, vertelt de systeemhandleiding je wel, maar meestal moet je hiervoor een bepaalde toets ingedrukt houden bij het opstarten van je pc (zoals Esc, Del, F2 of F8).

Tip 05 De kans is groot dat je door het even verzetten van een jumper het BIOS kunt resetten.

Tip 06: BIOS-codes

Je krijgt dan wel geen beeld te zien, maar wellicht tracht je noodlijdende systeem op een andere manier duidelijk te maken wat er aan de hand is. Vaak gebeurt dit door een reeks geluidssignalen of eventueel met behulp van leds. Immers, zodra je de pc inschakelt voert het BIOS een aantal diagnostische tests uit en wanneer zo’n test faalt, genereert het BIOS een reeks beep-codes. De hoeveelheid en snelheid van deze beep-signalen geven dan aan waar het probleem zit: defect RAM bijvoorbeeld of een defecte grafische kaart. Raadpleeg je systeemhandleiding of googel naar iets als ‘beep codes AND <fabrikant-of-modelnummer-van-je-systeem>. Gaat het om een geheugenprobleem dan helpt het vaak al wanneer je de geheugenbankjes ‘reseat’: dus even eruit halen, het stof wegblazen en weer stevig inpluggen. Blijkt het aan de processor of aan het moederbord te liggen, dan is vaak een bezoek aan een professionele reparateur de beste optie.

Tip 06 Geheugenprobleem? Vaak helpt het je geheugenmodules er even uit te halen en weer stevig terug te plaatsen.

0 Reactie(s) op: Pc kapot? Zo kom je erachter wat er mis is

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.