Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord

Zo haal je je verloren gegevens terug

Door: Ignace de Groot | 13 oktober 2015 10:31

None
How To

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2
  3. pagina 3

Een verwijderd bestand terughalen is met de juiste software niet moeilijk. Het wordt al een heel stuk lastiger wanneer er met de partitie of schijf zelf iets aan de hand is. Je hebt die geformatteerd of erger nog: de schijf blijkt fysiek defect. Afhankelijk van de situatie valt er nog wat te redden!

In dit artikel focussen we ons op drie scenario's die voor gebruikers niets minder dan een ramp lijken: 1) je hebt de verkeerde schijf geformatteerd, 2) Windows herkent de schijf niet meer (correct) door corruptie in de bestandshuishouding en 3) de schijf functioneert niet meer ten gevolge van fysieke beschadiging. Lees ook: 15 slimme back-up tips.

De oorzaken (en remedies) mogen dan nog zo verschillend zijn, de gevolgen zijn in eerste instantie hetzelfde: je kunt niet meer bij je gegevens! In dit artikel reiken we je echter tools en technieken aan waarmee je in veel gevallen nog data kunt terughalen. Een van de belangrijkste aandachtspunten willen we je echter nu al meegeven: zorg dat er niets meer wordt weggeschreven naar de schijf of partitie waarvan je data wilt terughalen! Dat houdt ook in dat je op die problematische schijf geen (dataherstel)software installeert.

Geformatteerd

01 Snelformatteren?

Een schijf of partitie formatteren vanuit Windows gebeurt gewoonlijk vanuit het Schijfbeheer of vanuit Windows Verkenner. Je hebt twee mogelijkheden: je kiest voor de optie Snelformatteren (standaard geselecteerd) of je gaat voor gewone formattering door het vinkje te verwijderen. Tot en met Windows XP maakte dat met het oog op dataherstel weinig uit. In beide gevallen wordt de bestandsindex leeggemaakt, maar blijft het eigenlijke datagebied met bestanden intact. Het enige verschil is dat er tijdens de reguliere formattering ook een non-destructieve controle wordt uitgevoerd op alle schijfsectoren.

Vanaf Windows Vista is dat anders. Verwijder je het vinkje bij Snelformatteren, dan wordt elke schijfsector overschreven zodat dataherstel nagenoeg onmogelijk wordt, ook wanneer je die schijf aan een professionele datahersteldienst overhandigt! Ongetwijfeld hebben privacyoverwegingen Microsoft tot die beslissing gedreven: wanneer je met Vista of hoger bewust een schijf formatteert zónder dat vinkje, dan weet je dat ook alle data weg zijn.

01 Eén klein vinkje, maar een enorm verschil.

02 Initialisatie FAT32

Tijdens het snelformatteren wordt zoals gezegd de bestandsindex leeggemaakt. Bij het formatteren kies je voor een bestandssysteem, doorgaans FAT32 (vaak gebruikt bij usb-sticks) en NTFS.

Bij het snelformatteren met FAT32 worden zowel alle ingangen in de root-directory als de bestandstoewijzingstabel (FAT oftewel File Allocation Table) compleet leeggemaakt. De ingangen in submappen blijven intact aangezien die zich, net als de bestanden zelf, in het datagebied bevinden. Deze FAT is niets anders dan een simpele tabel die bijhoudt welke clusters in het datagebied elk bestand bezet houdt. Althans vanaf het tweede cluster, want (het nummer van) het begincluster haalt Windows uit de mapingang van dat bestand. Stel, een bestand is verspreid over de dataclusters 100, 101 en 102.

Windows leest uit de mapingang, naast onder meer de bestandsnaam en de exacte bestandsgrootte, ook het begincluster (100) af. Vervolgens raadpleegt Windows cel 100 van de FAT waar clusternummer 101 staat vermeld, in cel 101 zal dan 102 staan en in cel 102 ten slotte vindt Windows een indicatie terug dat dit de eindcluster is van dat bestand. Op die manier weet Windows dus waar het bestand zich precies bevindt. Na het snelformatteren zijn gelukkig nog de begincluster evenals de bestandsgrootte terug te vinden wanneer het bestand zich in een submap bevond. Datahersteltools kunnen op basis van deze informatie berekenen of inschatten in welke clusters het bestand zich bevindt.

02 De FAT is een zeer eenvoudige, eendimensionale tabel met clusterverwijzigingen.

03 Initialisatie NTFS

Bij het NTFS-systeem gaat het er complexer aan toe. De centrale bestandsindex is niet langer een simpele tabel zoals de FAT, maar een heuse relationele database: de zogenoemde MFT (Master File Table). Elk bestand en elke map wordt in deze database vermeld (als records) inclusief allerlei informatie in de vorm van 'attributen'. Is een bestand klein genoeg, dan wordt zelfs de complete inhoud als attribuut opgeslagen, zodat het geen ruimte in het datagebied inneemt.

Naarmate er meer bestanden worden opgeslagen groeit ook de MFT. Hiervoor heeft Windows ruimte gereserveerd, maar desnoods kunnen hiervoor ook andere schijfgebieden worden aangesproken. Tijdens het snelformatteren worden alleen de 16 eerste records van de MFT overschreven, maar die bevatten gelukkig alleen maar metadata over de partitie. De overige records lijken verdwenen, aangezien de lengte van de originele MFT is veranderd, maar ze blijven wel degelijk intact, zodat de bijhorende bestanden met behulp van slimme datahersteltools normaliter terug te halen zijn.

03 De (gestandaardiseerde) metadata in een MFT.

04 Schijfanalyse

Weet je niet zeker op welke manier een schijf werd geformatteerd, dan kun je daar een 'fysieke schijfeditor' op loslaten, zoals het gratis HxD Editor of Active@ Disk Editor. Aangezien deze laatste meer opties biedt, gaan we hiermee aan de slag. Download en installeer Active@ Disk Editor en start die op. Klik op Explore My Computer, selecteer de problematische schijf en druk op de knop Open in Disk Editor. Normaliter beland je nu automatisch in de bootsector van je logische schijf(partitie), maar daar valt weinig uit af te leiden, omdat die tijdens elk (her)formatteringsproces nieuw wordt gecreëerd. Wanneer je echter langzaam door de schijfsectoren scrolt en je ziet vrijwel meteen alleen maar 00-waarden verschijnen (met uitsluitend puntjes in de kolom ASCII), dan hoef je nog weinig hoop op enig dataherstel te koesteren: de schijf(partitie) werd blijkbaar op reguliere wijze en dus 'zonder vinkje' geformatteerd.

Wil je meteen van de gelegenheid gebruik maken de FAT en rootdirectory (bij FAT32) of de MFT (bij NTFS) te bekijken, druk dan op de knop Navigate en selecteer respectievelijk FAT1, Root Directory of $MFT. Je zult meteen opmerken dat zowel de FAT als de root-directory door het formatteren nagenoeg compleet zijn leeggemaakt.

04 Active@ Disk Editor laat je toe meteen naar de belangrijkste datastructuren te navigeren.

0 Reacties op: Zo haal je je verloren gegevens terug

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.