Videoformaten

Door: jeroen-horlings | 02 juli 2012 14:13

Apps & Software

Inhoudsopgave

  1. Inleiding
  2. pagina 2
  3. pagina 3

Net zoals er veel fotoformaten zijn, zijn er ook verschillende beeldformaten voor video's. De ene camera gebruikt mov, de andere avi en weer een andere mpeg. Dat kan tot problemen leiden als u de videobeelden wilt afspelen op een computer of dvd-speler. U moet de bestanden dan vaak omzetten naar een ander formaat. In dit artikel bespreken we alle gangbare formaten en bijbehorende zaken als resolutie als compressie.

In tegenstellig tot fotocamera's, waar jpeg de standaard is, bestaat er bij videocamera's geen universeel formaat. Fabrikanten gebruiken verschillende bestandsformaten en videocodecs. Hetzelfde geldt voor software zoals videobewerkingsprogramma's. Windows Live Movie Maker slaat bestanden op in wmv, Apples iMovie gebruikt mov en andere programma's bieden een veelvoud aan verschillende formaten. Dat maakt het er niet bepaald makkelijker en overzichtelijker op. Sommige bestandsformaten, zoals mpeg, zijn universeel en daardoor nagenoeg op ieder apparaat af te spelen. Andere formaten zoals wmv, mkv en avi, vereisen speciale ondersteuning. Hiervoor moet u soms een speciaal programma of een extra codec downloaden om de video af te kunnen spelen.

Een codec bevat gegevens over de compressievorm van de video- en audiogegevens. Een bestandsformaat, zoals avi of mkv, zegt dus niet altijd iets over de compatibiliteit, omdat zo'n formaat zeer uiteenlopende codecs kan gebruiken. Zie ook het kader 'Containerbestanden'.

Een hdtv is tegenwoordig in de meeste huishoudens te vinden is.

Een medaspeler, zoals de hier afgebeelde Boxee Box, ondersteunt een veelvoud aan videoformaten en kan daardoor bijna alles afspelen.

Naast camcorders zijn digitale camera's tegenwoordig ook in staat om HD-film te maken.

Eigenschappen van video's

1. Waarop afspelen?

De centrale vraag voor wat u met uw video wilt is: waarop gaat u het afspelen? Is het bestand bedoeld voor thuisgebruik vanaf een pc, mediaspeler of computer, dan maakt het bestandstype eigenlijk weinig uit. Er is pas sprake van een probleem wanneer u de video aan anderen wilt laten zien. U zet het bestand bijvoorbeeld op een usb-stick, neemt hem mee naar vrienden, stopt hem daar in de tv of mediaspeler, maar deze kan er niets mee. De oorzaak: geen universeel formaat. In de meeste gevallen is het videobestand op een pc wel af te spelen met behulp van een codec of een speciaal programma. Maar het zou natuurlijk het makkelijkste zijn als u zich daar helemaal niet druk over hoeft te maken. Dat kan bijvoorbeeld door de video op een dvd te zetten. Uw film wordt dan omgezet naar een standaardformaat dat iedere dvd-speler kan lezen.

Voor een normale video is dat een prima oplossing, maar als uw video in HD-kwaliteit is opgenomen ontstaat een nieuw probleem: dvd is niet echt geschikt voor HD-content, aangezien het gemaakt is voor oudere tv-modellen (de beeldbuis-generatie) en niet voor HDTV's. Een dvd kan wel HD-materiaal bevatten, maar dan maximaal 20 minuten vanwege de grotere omvang. Daarna is de schijf vol. Een alternatief is om de resolutie te verlagen naar standaardkwaliteit (pal, 720 x 576 pixels).

Verschillende videoformaten, waaronder mkv, avi en mov.

2. Resoluties

Een bepalende factor voor de omvang, beeldkwaliteit en de afspeelmogelijkheden, is de resolutie. Tot enkele jaren terug waren we tevreden met matige beeldkwaliteit met een resolutie van minder dan een halve megapixel in een beeldverhouding van 4:3. De verandering begon met de opmars van breedbeeld-tv's (16:9) en kwam helemaal tot bloei toen de platte plasma- en lcd-tv's in de huiskamer verschenen. Eerst met de beperkte 'HD Ready'-resolutie van 720p (720 pixels verticaal) en korte tijd later met 1080p 'Full HD' (1920 x 1080 pixels). Vanaf dat moment ontstonden er videobestanden met verschillende resoluties. Oudere apparaten, zoals dvd-spelers en analoge tv's, konden niet overweg met de hogere resoluties. Camera's en camcorders ondersteunen momenteel in de meeste gevallen 1080p video, op enkele oudere of goedkopere modellen na die niet verder dan 720p gaan. Daarmee sluiten ze goed aan op de huidige HDTV's.

Maar we staan aan vooravond van een nieuwe verschuiving. Bioscoopfilms worden al in de zogenaamde '4K'-resolutie opgenomen, wat circa vier keer Full HD is. Daarmee herhaalt de geschiedenis zich, want alle huidige apparatuur kan daar niet mee overweg. Bovendien worden er verschillende formaten door elkaar heen gebruikt, van QFHD (Quad Full High Definition, 3840 x 2160) tot en met Digital Cinema (4096 x 2160). De resolutie verschilt nog per tv, monitor en videocamera.

3. Compressie

Net zoals bij fotoformaten, bestaan er ook bij videoformaten twee soorten compressie: lossless en lossy. Alleen lossless-compressie heeft geen negatieve impact op de beeldkwaliteit. Er wordt een slim algoritme gebruikt waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen logische en onlogische data, waarbij de volgorde wordt herschikt. Het bestand neemt hierdoor minder opslagcapaciteit in beslag, terwijl de kwaliteit niet wordt aangetast. Vanwege de enorme omvang van videobestanden is de 'lossy' compressiemethode het meest gebruikelijk. Deze compressie leidt wel tot kwaliteitsverlies, maar bij matig gebruik is dat in principe niet zichtbaar. Nauwelijks te onderscheiden details in donkere en lichte delen van een frame worden bijvoorbeeld samengevoegd tot één kleur, waardoor de bestandsomvang significant afneemt. Een andere truc is om de achtergrond in een bepaalde scene (die niet wijzigt) niet in ieder individueel frame op te slaan. De mate van compressie is instelbaar. Met name op videogebied zijn er de laatste jaren grote stappen gemaakt dankzij slimme codecs (met betere compressie).

Containerbestanden

Sommige videobestanden, zoals mpeg2, hebben vaste waarden en specificaties. Dat betekent dat de mate van compressie en het type compressie van tevoren vaststaan, evenals andere zaken zoals de audiocodec. Hierdoor ontstaat een compatibel formaat, waarvan zeker is dat alle spelers het kunnen afspelen. Dat is bijvoorbeeld cruciaal voor dvd-spelers, want anders zou de een film wel op de ene, maar niet op de andere speler bruikbaar zijn, waardoor het succes van de dvd-standaard ondermijnd zou worden. Voor video-dvd's wordt dan ook mpeg2 gebruikt.

Toch wordt er momenteel veel gebruikgemaakt van containerbestanden. Zo'n bestand heeft een bepaalde extensie, zoals avi, mkv of mov, maar de videocodec, compressievorm en audiocodec kan per bestand anders zijn. Deze bestanden zijn daardoor in de regel niet altijd compatibel. Het kan zijn dat aanvullende software nodig is om ze af te spelen. Een avi-bestand kan bijvoorbeeld een mpeg-codec gebruiken, maar ook DivX of Indeo. Omdat de gebruikte codec per bestand kan verschillen is het soms nodig om aanvullende codecs te downloaden. Op dit moment is het mkv-formaat een populair containterbestand.

1 Reactie(s) op: Videoformaten

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • 27 juni 2015 22:23 Anoniem
    Zeer leerzaam, Hartelijk Dank. Afz.Daan D
    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
    met onze voorwaarden voor reacties.

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord
met onze voorwaarden voor reacties.