Op deze website gebruiken we cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. Meer informatie.

Akkoord

Vraag & Antwoord

Trashcan

januari 2006: Van zand tot chip

Anoniem
None
15 antwoorden
  • Zo worden processors gemaakt
  • Correct me if I'm wrong, maar ik kreeg bij het lezen van dit artikel een beetje het gevoel dat de auteur geen idee heeft waar hij het over heeft.

    Een paar dingen:
    SiO2 moet natuurlijk SiO[size=7:f32780fcfa]2[/size:f32780fcfa] zijn, maar ik weet niet of dit slordigheid bij de lay-out of bij de auteur is.
    "Het siliciumoxide wordt vervolgens opgelost in waterstofchloride (zoutzuur)'
    waterstofchloride… het lijkt me sterk dat die term veel gebruikt wordt; In Nederland zijn de termen HCl en Zoutzuur gewoon, maar in engelstalige landen is de term Hydrochloric Acid wel veelgebruikt.

    "Polisilicium" moet "Polysilicium" zijn; 'Poly' komt uit het Grieks en betekent 'veel'. Ik neem aan dat het hier dus over Si[size=7:f32780fcfa]3[/size:f32780fcfa] of iets dergelijks.

    "(…) worden de blootgestelde delen van het silicium gebombardeerd met verschillende chemische samenstellingen, genaamd 'ionen'"
    Right.
    Voor zover ik weet wordt er niet veel gebombardeerd in de chemie, en om ionen nu 'verschillende chemische samenstellingen' te noemen.. nee, daar klopt iets niet.

    "pinnetjes (of ball grid array) (…)"
    dit doet vermoeden dat een ball grid array hetzelfde is als een chip met pinnetjes. Dit is echter niet het geval, een ball grid array is een chip met 'balletjes' om als SMD-component te bevestigen. Veel mensen zullen ball grid arrays echter niet kennen.

    Een laag plastic over de core? Plastic? Lekker goed geleidend. Het is niet onmogelijk maar weer lijkt het me niet erg waarschijnlijk.

    Door het over 'afzuiginstallaties' te hebben wordt de indruk gewekt dat er lucht wordt weggezogen uit de cleanrooms; dit is onjuist. In cleanrooms heerst altijd overdruk om te zorgen dat lucht naar buiten wegloopt (en niet juist naar binnen komt). Ook komt er in deze alinea opeens een verhaal over de juiste timing, temperaturen en grondstoffen naar voren.

    Het verhaal over de transistor is helemaal warrig. Na de uitleg over hoe een transistor werkt komt er in dezelfde alinea twee regels over hoe meer transistors hoe meer data, daarna twee regels over dat transistors een geweldige uitvinding zijn en daarna weer twee regels over de hoeveelheden transistoren.

    "Over de wet van Moore is in Computer!Totaal al vele malen geschreven"
    in [b:f32780fcfa]de[/b:f32780fcfa] Computer!Totaal dan nog altijd.

    "Aangezien het aantal transistors constant toeneemt"
    constant != exponentieel. (Ik weet dat constant hier bedoeld wordt als 'de hele tijd', maar dat is in deze context niet logisch)

    "Om de circuits kleiner te maken moet het hele productieproces omgegooid worden. (…) en het hele productieproces van A tot Z herschreven moet worden."
    dubbelop?

    "één micron is ongeveer even dik als 1/50 van een mensenhaar'
    Nee, dit maakt het duidelijker. Plaats dan dat een mensenhaar 50 micron dik is (of 5000 nanometer); dat maakt het duidelijker. (Ja, er staat hetzelfde, maar het leest beter)

    "200 miljoen transistors op een speldenknop"
    zelfde idee…

    "(…) dat een transistor evenveel kost als één letter in de krant"
    Ehm. Right. Een vergelijking die slaat als een tang op een varken imnsho. Wat hebben transistoren met letters in kranten gemeen? :|
    Los daarvan hebben we het dan blijkbaar over gratis kranten, want zo veel letters staan er niet in een krant; 30000 letters per pagina is toch een beetje te veel van het goede.

    "(…) en kan stroom beter vasthouden"
    Stroom vasthouden? :|
    _LADING_ of _ENERGIE_ vasthouden kan, maar _stroom_ vasthouden is onmogelijk (en het is sowiso niet wat hier bedoeld wordt)

    "Silicon on insolator" moet toch hopelijk "Silicon on insulator" zijn.



    Mijn vermoeden over hoe dit artikel tot stand is gekomen:
    [quote:f32780fcfa="Hoofdredactie"]Er moet een artikel over de productie van processors komen, *random redacteur*, kan jij dat doen?[/quote:f32780fcfa]
  • Beste Webspider,

    Feedback en kritiek is altijd welkom, maar ik vind het jammer dat het in dit geval niet echt opbouwend lijkt. Je laatste cynhische opmerking en het voorbeeld van [b:37161fe8c4]de[/b:37161fe8c4] Computer!Totaal getuigen daarvan. Niet zo chique, vind ik persoonlijk. Overigens zitten er wel een aantal zinnge opmerkingen in je betoog - je zou een goede technische eindredacteur kunnen zijn. :wink:

    [quote:37161fe8c4]SiO2 moet natuurlijk SiO2 zijn, maar ik weet niet of dit slordigheid bij de lay-out of bij de auteur is. [/quote:37161fe8c4]
    Ik had het correct in het artikel staan, maar dit is waarschijnlijk weggevallen in de opmaak.

    [quote:37161fe8c4]waterstofchloride… het lijkt me sterk dat die term veel gebruikt wordt. Nederland zijn de termen HCl en Zoutzuur gewoon[/quote:37161fe8c4]
    Daarom staat het er ook beide.

    [quote:37161fe8c4]"Polisilicium" moet "Polysilicium"[/quote:37161fe8c4]
    Dit was een lastige. De Van Dale en het Groene boekje gaven geen uitsluitsel, maar Word hield hardnekkig vol dat het polisilicium moest zijn in plaats van poly.

    [quote:37161fe8c4]"…gebombardeerd met verschillende chemische samenstellingen, genaamd 'ionen'" Right. Voor zover ik weet wordt er niet veel gebombardeerd in de chemie.[/quote:37161fe8c4]
    Bij wijze van spreken. Het betreft hier een vertaling uit een Engelstalig stuk van Intel. Ik kon op dat moment geen betere omschrijving bedenken. Chemische samenstellingen zou overigens 'chemische onzuiverheden' moeten zijn.

    [quote:37161fe8c4]Condensatoren in silicium? Wat niet kan (twee losse plaatjes die een eindje van elkaar zitten werken als condensator, klopt), maar erg waarschijnlijk lijkt het me niet. Het zelfde geldt eigenlijk voor de weerstanden.[/quote:37161fe8c4]
    Het klopt echt. Ook dit komt zowel uit documentatie als gesprekken met chipmakers.

    [quote:37161fe8c4]pinnetjes (of ball grid array)[/quote:37161fe8c4]
    Uiteraard zijn dit verschillende concepten. Maar het leek me dat het idee duidelijk was. Om alleen pinnetjes als voorbeeld te gebruiken leek me niet correct, omdat ball grid arrays (balletjes) sinds kort meer gebruikelijk zijn.

    [quote:37161fe8c4]Een laag plastic over de core? Plastic? Lekker goed geleidend. Het is niet onmogelijk maar weer lijkt het me niet erg waarschijnlijk. [/quote:37161fe8c4]
    In dit geval, maar misschien was niet dat duidelijk, gaat het om de beschermende verpakking om de core heen. Die was vroeger keramisch en tegenwoordig van plastic. Uiteraard moet dit juist niet geleidend zijn.

    [quote:37161fe8c4]Door het over 'afzuiginstallaties' te hebben wordt de indruk gewekt dat er lucht wordt weggezogen uit de cleanrooms; dit is onjuist.[/quote:37161fe8c4]
    Dit is misschien wat ongelukkig uitgedrukt. Voordat je een cleanroom betreedt moet je eerst door afzuiginstallaties heen, zodat je stofvrij de ruimte betreedt (tenminste, in de cleanrooms waar ik geweest ben). Het was inderdaad nuttig om de overdruk in de ruimte zelf daar ook bij te noemen.

    [quote:37161fe8c4]Plaats dan dat een mensenhaar 50 micron dik is (of 5000 nanometer); dat maakt het duidelijker.[/quote:37161fe8c4]
    Mee eens.

    [quote:37161fe8c4]"200 miljoen transistors op een speldenknop"
    zelfde idee… [/quote:37161fe8c4]
    Niet mee eens. Iedereen kan zich toch wel voorstellen hoe en speldenknop er uit ziet? En hoe groot deze is? Het feit dat in die omvang tegenwoordig 200 miljoen transistors passen is toch wel indrukwekkend.

    [quote:37161fe8c4]"(…) dat een transistor evenveel kost als één letter in de krant"
    Ehm. Right. Een vergelijking die slaat als een tang op een varken imnsho. [/quote:37161fe8c4]
    Hmmmm… deze heb ik 'geleend' uit een brochure van Intel over de wet van Moore. Ik vond het wel een aardige vergelijking. Uiteraard gaat het niet om een gratis krant, transistors zijn immers ook niet gratis. ;-) En ik beweer nergens dat er 30.000 woorden op een pagina staan.

    [quote:37161fe8c4]"en kan stroom beter vasthouden" Stroom vasthouden? :|
    _LADING_ of _ENERGIE_ vasthouden kan, maar _stroom_ vasthouden is onmogelijk [/quote:37161fe8c4]
    In bedoelde ik dat het lekken van stroom, dat ontstaat door de steeds kleiner wordende transistors, tegen wordt gegaan door geleidingsmaterialen zoals High-K dielectric.

    Met deze opmerkingen wil ik je commentaar zeker niet wegwuiven. Je hebt zeker een aantal goede punten die ik een volgende keer mee kan nemen. Ik ben in eerste instantie meer journalist dan techneut en heb voor dit artikel technische documentatie gebruikt en contact gehad met techneuten van o.a. Intel en AMD. Vervolgens was het de doelstelling om er een interessant en begrijpelijk leesbaar verhaal van te maken. Dat was een lastige opgave, die inderdaad nog beter kan.
  • [quote:daaef7ccf5="Jeroen Horlings"]je zou een goede technische eindredacteur kunnen zijn. [/quote:daaef7ccf5]
    Eerst maar eens natuurkunde studeren :p

    [quote:daaef7ccf5]Daarom staat het er ook beide.[/quote:daaef7ccf5]
    Ja, maar het geeft een beetje het gevoel van iemand die met ingewikkelde chemische termen wil smijten. Het zal zo niet bedoeld zijn, maar zo komt het (op mij) wel over.

    [quote:daaef7ccf5]maar Word hield hardnekkig vol dat het polisilicium moest zijn in plaats van poly. [/quote:daaef7ccf5]
    Word is wel vaker eigenwijs (en ik ook ;)). Google zegt polysyndeton. Ik houd het op poly, denk bijvoorbeeld aan woorden als polysyndeton en dergelijke. Éven los daarvan, wat moet het precies zijn? Si[size=7:daaef7ccf5]3[/size:daaef7ccf5] kan namelijk niet bestaan aangezien het een halfgeleider is.

    [quote:daaef7ccf5]Het klopt echt. Ook dit komt zowel uit documentatie als gesprekken met chipmakers.[/quote:daaef7ccf5]
    Okay, dan heb ik ook weer iets geleerd ;)



    [quote:daaef7ccf5]Uiteraard zijn dit verschillende concepten. Maar het leek me dat het idee duidelijk was.[/quote:daaef7ccf5]
    Je gebruikt in je artikel op andere plaatsen engelse termen tussen haakjes die hetzelfde ding moeten aangeven. Dat maakte dit een beetje onduidelijk.

    [quote:daaef7ccf5]In dit geval, maar misschien was niet dat duidelijk, gaat het om de beschermende verpakking om de core heen.[/quote:daaef7ccf5]
    Ik las het als plastic over de gehele bovenkant heen. Dat zou een beetje vreemd zijn omdat de hitte uit de core dan niet goed weg kan :)


    [quote:daaef7ccf5]En ik beweer nergens dat er 30.000 woorden op een pagina staan.[/quote:daaef7ccf5]
    Dat is mijn subtiele berekening ;) (ik had het net duidelijk anders gedaan, ik krijg er nu een veel hogere hoeveelheid uit :p)

    230 miljoen transistoren voor 115 euro (ongeveer), geeft 2 miljoen letters/transistoren per euro. Een krant kost 1,60 voor 36 pagina's (NRC van vrijdag), dat betekent 3,2 miljoen letters in 36 pagina's oftewel 890000 letters per pagina. Nog iets meer dus :p

    [quote:daaef7ccf5]Vervolgens was het de doelstelling om er een interessant en begrijpelijk leesbaar verhaal van te maken.[/quote:daaef7ccf5]
    Dit lijkt mij inderdaad het grote probleem. Om een artikel interessant en leesbaar te houden voor een grote groep mensen zal je technische aspecten weg moeten laten. Een echt 'expert'-artikel is het dan alleen niet meer.
    Laat ik het anders zeggen; Je probeert een technisch artikel in een algemeen jasje te gieten, en dat is iets wat niet goed wil. Je zal dan een echt algemeen artikel moeten maken.

    Het lidwoord voor Computer!Totaal zijn we het duidelijk niet mee eens, en ik kan je ook niet uitleggen waarom het precies niet kan, maar je hebt het ook niet over "In NRC van gisteren" of "In Computer!Totaal van gisteren" - voor mijn gevoel dan, ik kan best fout zitten.
    Overigens complimenten voor het algemene gebruik van Nederlands in je stuk, de rest was namelijk wel goed ;)

    Het wat minder genuanceerd zijn ben ik mij bewust van en was voornamelijk bedoeld om een reactie uit te lokken. In de politiek noemt men dit ook wel een 'proefballonnetje' ;)

    Dit is uiteraard slechts mijn $0.02

    [size=9:daaef7ccf5]knap trouwens dat je door edits heenkijkt :p[/size:daaef7ccf5]
  • Een probleem met dit soort onderwerpen is dat praktisch alle literatuur erover in het Engels is. Veel specifieke termen hebben niet eens een goede Nederlandse vertaling. Neem bijvoorbeeld het eenvoudige woord cleanroom, hoe heet dat in het Nederlands?
    Terwijl Nederlandse ingenieurs hun taalgebruik daarom doorspekken met Engelse termen kan dat in een tijdschrift natuurlijk niet.
  • Dat is natuurlijk maar de vraag. Engelse termen zullen de lezer misschien nog wel meer zeggen dan vergezochte nederlandse termen. Op het moment dat er geen goeie nederlandse vertaling is, lijkt het me niet onredelijk de engelse naam te gebruiken. Moet je dan "Protected Extensible Authentication Protocol" niet ook vertalen naar "Beveiligd uitbreidbaar authenticatie protocol"?
  • [quote:a25842487a="webspider"]
    "Over de wet van Moore is in Computer!Totaal al vele malen geschreven"
    in [b:a25842487a]de[/b:a25842487a] Computer!Totaal dan nog altijd.[/quote:a25842487a]


    :roll: Computer!Totaal is een eigennaam, eigennamen hebben nooit lidwoorden.

    Het is toch ook niet "De Sander zei dat blablabla" maar "Sander zei dat blablabla"


    Op het forum roepen we wel eens 'de laatse computertotaal' dat komt omdat wij het een begrip vinden.

    Officieel is het een eigennaam.
  • Ondertussen heb je het ook over een artikel. Je spreekt ook over "in de athlon zitten x miljoen transistoren", en niet "in athlon zitten x miljoen transistoren". Athlon is even goed een eigennaam.
  • Eerlijk gezegd denk ik dat het al dan niet toegestane gebruik van een lidwoord nauwelijks de moeite van het noemen, laat staan van een lange discussie waard is. Maar da's alleen mijn mening.

    [quote:8623cdcad8]Moet je dan "Protected Extensible Authentication Protocol" niet ook vertalen naar "Beveiligd uitbreidbaar authenticatie protocol"?[/quote:8623cdcad8]
    Als het aan sommige eindredacties ligt waarschijnlijk wel, helaas. Computer!Totaal is wat dat betreft gelukkig niet zo erg, maar als journalist probeer je toch zoveel mogelijk Nederlandse terminologie te gebruiken. Misschien is dat voor bepaalde onderwerpen minder geschikt, dat is iets voor de redactie om te beoordelen.
  • Bruikbare "wet van Meden en Perzen": als er maar 1 van is (C!T) komt er een lidwoord bij, zijn er meer van (Sander bv) komt er géén lidwoord bij. Zo heb ik het geleerd op school (en da's al wat jaartjes geleden hoor ;)) Zo is er ook maar 1 Athlon merknaam ;)

    Groet, M.V. Wesstein

    <edit: Egslim heeft wel een punt, is hier eigenlijk OT>
  • [quote:540d47156b="webspider"]"(…) worden de blootgestelde delen van het silicium gebombardeerd met verschillende chemische samenstellingen, genaamd 'ionen'"
    Right.
    Voor zover ik weet wordt er niet veel gebombardeerd in de chemie, en om ionen nu 'verschillende chemische samenstellingen' te noemen.. nee, daar klopt iets niet.[/quote:540d47156b]

    Ik begeef me nu enorm op glad ijs. Ik was slecht in scheikunde en natuurkunde (al hou ik het erop dat het me niet interesseerde ;) maar ik zag onlangs op NetGeo wel een documentaire waar met een electronenmicrosocoop opnamen werden gemaakt van toch zoiets als dit. Een groot aantal individuele deeltjes werden met hoge snelheid op een oppervlak gebotst, om zo een reactie te forceren van die twee stoffen. Mogelijk bedoelt men met die tekst zoiets.

    groetjes Edmond
  • Wat je zegt klopt. In natuurwetenschappelijke literatuur betekent "bombarderen" het afschieten van kleine deeltjes zoals atomen en electronen op een of ander doel om een natuurkundige reactie te forceren. Dat is een puur natuurkundig proces, er komt geen scheikunde aan te pas. En voor zover ik weet wordt in de productie van chips helemaal niet gebombardeerd.

    Een ion is geen chemische samenstelling. Die laatste moet per definitie bestaan uit twee of meer chemische elementen en een ion is een enkel chemisch element. Een samenstelling van verscheidene ionen heet een zout. Waar keukenzout het meest bekende, maar lang niet het enige voorbeeld van is. :)
    Een ijzer-ion in een stuk van verder puur silicium is een chemische onzuiverheid, maar het ijzer-ion zelf is natuurlijk niet onzuiver. "Bombarderen met chemische onzuiverheden" klinkt dus wat vreemd - het is alsof je "gaten schiet met een pistool", terwijl je in werkelijkheid kogels schiet die gaten maken.

    Veel termen hebben in de wetenschap een heel specifieke definitie, die vaak belangrijk anders is dan hoe de term in de volksmond wordt gebruikt. Dat zorgt gemakkelijk voor spraakverwarring bij populair wetenschappelijke artikelen - waar dit eigenlijk ook onder valt.
  • [quote:06040bf26b]Veel termen hebben in de wetenschap een heel specifieke definitie, die vaak belangrijk anders is dan hoe de term in de volksmond wordt gebruikt. Dat zorgt gemakkelijk voor spraakverwarring bij populair wetenschappelijke artikelen - waar dit eigenlijk ook onder valt.[/quote:06040bf26b]
    ^^ met egslim hierboven

    (dit is zoals ik het heb begrepen, het zou best kunnen dat dit op sommige punten niet klopt)

    Wat er (min of meer) gebeurt is dat je door enkele (4+) silicium-atomen te vervangen door 3+ of 5+-atomen (bijvoorbeeld aluminium met 3+) een elektronenoverschot of -tekort veroorzaakt. Door een elektron weg te nemen (of toe te voegen) los je dit tekort op en krijg je het starre rooster dat er voor zorgt dat silicium niet geleidt.

    Om dit wat verder uit te leggen moet je je even een bak met knikkers indenken. (Knikkers moeten hierbij elektronen voorstellen); Bij een isolator is deze bak helemaal vol, en kunnen de knikkers niet meer bewegen. Bij een metaal missen er een aantal knikkers, en kunnen ze dus ten opzichte van elkaar bewegen, en zo stroom geleiden. Bij een halfgeleider zit de bak helemaal vol, maar is het mogelijk een elektron weg te nemen, waardoor de stof gaat geleiden.
    Door aluminum toe te voegen heb je een (vrij) elektron minder waardoor de stof gaat geleiden. Voeg je aan deze stof echter een elektron toe, dan geleidt deze niet meer.
  • Beste Jeroen,

    In de computertotaal nr.1 van 2006 staat een schandalige fout: op blz. 44/48 "Van zand tot chip" wordt steeds melding gemaakt van een "waver". Dit moet echter zijn: "wafer", wat in het Engels (als computertaal) en dus ook in het Nederlands een groot verschil maakt. Een wafer is in het Nederlands een wafel en daar lijkt het een beetje op. Een waver zou misschien iets te maken kunnen hebben met een geluids- of lichtgolf, maar ik ken dat woord niet.

    Ik heb een vermoeden waar de fout van Jeroen Horlings vandaan komt: de mensen boven de rivieren kunnen meestal de "v" niet goed uitspreken, ze zeggen "fee" tegen "vee". No harm done, Jeroen, maar het stoorde me wel, als leraar Engels. :wink:

    groeten van

    Michel Herben
  • Je hebt gelijk, Michel. Ik/wij kwamen vlak nadat het nummer uitkwam ook achter deze slordige fout. Ik ben inderdaad van boven de rivieren, zou dat het zijn? ;-)

    Het is puur een gevoelsmatige kwestie geweest waarbij 'waver' blijkbaar vertrouwd overkwam. Bizar, want ik heb tientallen pagina's documentatie bekeken waar 'wafer' stond, maar daar gewoon overheen gelezen…

    Mea culpa… :oops:

Beantwoord deze vraag

Dit is een gearchiveerde pagina. Antwoorden is niet meer mogelijk.